Ճապոնական RIKEN հետազոտական կենտրոնն անջատել է Fugaku գերհամակարգիչը՝ կիբերհարձակում հայտնաբերելուց հետո։ Հարձակման հետևանքով չարագործները ներթափանցել են մի քանի ներքին սերվեր և հասանելիություն ստացել օգտատերերի անձնական տվյալներին, ինչպես նաև նրանց համակարգիչներում պահվող մուտքի բանալիներին ու հետազոտական ֆայլերին։

Ըստ BleepingComputer պարբերականի՝ չարտոնված ներթափանցումը տեղի է ունեցել նոյեմբերի 10-ից 13-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Հարձակվողներն օգտվել են Fugaku-ի աշխատանքային վիճակը ցուցադրող՝ հանրությանը հասանելի մշտադիտարկման վահանակից՝ կենտրոնի ներքին ենթակառուցվածք մուտք գործելու համար։

Հետաքննությունը հաստատել է, որ չարագործներին հաջողվել է մի քանի սերվերում տեղադրել օգտատերերի տվյալները հավաքելու համար նախատեսված վնասաբեր ծրագրային ապահովում։ Միաժամանակ RIKEN-ը դեռ չի պարզել սկզբնական ներթափանցման ճշգրիտ եղանակը և չի նշել հարձակման հնարավոր կազմակերպիչներին։

Ինչ տվյալներ են հայտնվել վտանգի տակ

Հետաքննության արդյունքներով պարզվել է, որ խախտվել է Fugaku-ի 4222 օգտատիրոջ անունների, էլեկտրոնային փոստի հասցեների և նույնացուցիչների, մեկ այլ գերհամակարգչի՝ Rikyu-ի 375 օգտատիրոջ անունների և էլեկտրոնային փոստի հասցեների, օգտատերերի համակարգիչներում պահվող SSH մասնավոր բանալիների ու մուտքի բանալիների, ինչպես նաև այդ համակարգիչներում գտնվող հետազոտական ֆայլերի գաղտնիությունը։

Առանձնահատուկ մտահոգություն է առաջացնում մուտքի բանալիների գաղտնիության խախտումը։ RIKEN-ի տեղեկություններով՝ չարագործներն օգտագործել են ձեռք բերված մուտքային տվյալներից մի քանիսը՝ փորձելով միանալ այլ համակարգերի։ Սակայն հետաքննությունը մինչ այժմ չի հայտնաբերել չարտոնված ներթափանցման կամ գիտական հետազոտությունների արդյունքների գողության լրացուցիչ դեպքեր։

Կենտրոնը նաև օգտատերերին զգուշացրել է Fugaku-ում պահվող SSH բանալիներն ու մուտքային այլ տվյալները չեղարկելու և փոխարինելու անհրաժեշտության մասին։ Բացի այդ, հետազոտողներին խորհուրդ է տրվել զգուշություն ցուցաբերել կասկածելի էլեկտրոնային նամակների նկատմամբ, որոնց ուղարկողները կարող են ներկայանալ որպես RIKEN-ի ներկայացուցիչներ։

Ինչու է կարևոր Fugaku-ի աշխատանքի դադարեցումը

Fugaku-ն Ճապոնիայի խոշորագույն հաշվողական համալիրներից մեկն է, որը համատեղ օգտագործման է հանձնվել 2021 թվականի մարտին։ Դրա արտադրողականությունը կազմում է 537 պետաֆլոպս։ Գերհամակարգիչն օգտագործվում է գիտական հետազոտություններում, այդ թվում՝ դեղամիջոցների մշակման, ծայրահեղ եղանակային երևույթների կանխատեսման և վիրուսների՝ օդակաթիլային ճանապարհով տարածման մոդելավորման համար։

RIKEN-ը նաև կառավարում է 64 պետաֆլոպս արտադրողականությամբ Rikyu գերհամակարգիչը, որն օգտագործվում է արհեստական բանականության ոլորտում գիտական հետազոտությունների համար։

Երկու հաշվողական համալիրներն էլ հասանելի են ակադեմիական միջավայրի և արդյունաբերական ոլորտի հետազոտողներին։ Ուստի միջադեպն առնչվում է ոչ միայն հետազոտական կենտրոնի ներքին ենթակառուցվածքին, այլև կարող է ազդել գիտական և առևտրային օգտատերերի լայն շրջանակի վրա։

Հարձակումը հայտնաբերելուց հետո՝ նոյեմբերի 14-ին, RIKEN-ը դադարեցրել է Fugaku-ի աշխատանքը և ապաակտիվացրել օգտատերերի մուտքի բանալիները։ Գերհամակարգչի աշխատանքը նախատեսվում է վերսկսել միայն այն բանից հետո, երբ մասնագետները հաստատեն համակարգի անվտանգությունը։

Ենթակառուցվածքի վերականգնում և պաշտպանության ուժեղացում

Հարձակման հետևանքների վերացման ծրագիրը ներառում է ծրագրային ապահովման այն խոցելիության շտկումը, որի միջոցով, ենթադրաբար, հասանելիություն է ձեռք բերվել ենթակառուցվածքին, խախտված անվտանգությամբ սերվերների վերականգնումը և ցանցի կազմաձևման վերանայումը։

Կենտրոնը նաև մտադիր է ներդնել պաշտպանության ավելի կատարելագործված մեխանիզմներ՝ արհեստական բանականության տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։

RIKEN-ը շարունակում է հետաքննությունը և խոստանում է լրացուցիչ տեղեկություններ հրապարակել նոր արդյունքների ստացմանը զուգընթաց։ Այս պահին կազմակերպությունը չի պարզել, թե ով է կանգնած հարձակման հետևում և կոնկրետ ինչ եղանակով են չարագործները ներթափանցել համակարգ։