Գիտնականների միջազգային խումբը հազվագյուտ միջատ է հայտնաբերել չիլիական Պատագոնիայի Նավարինո կղզում՝ սառցադաշտի մնացորդների մոտ։ Հետազոտողներին առայժմ չի հաջողվել այն նույնականացնել գիտությանը հայտնի որևէ տեսակի հետ։ Սա թույլ է տալիս ենթադրել, որ խոսքը կարող է նախկինում չնկարագրված տեսակի մասին լինել, սակայն հայտնագործությունը հաստատելու համար լրացուցիչ հետազոտություններ են անհրաժեշտ։

Աշխատանքի արդյունքները հրապարակվել են 2026 թվականի նոյեմբերին՝ Ecology գիտական ամսագրում։ Հետազոտությունը նվիրված է Չիլիի ամենահարավային հատվածում սառցադաշտերի արագ կրճատմանը և շրջակա միջավայրի փոփոխություններին, որոնց պայմաններում էլ կատարվել է հայտնագործությունը։

Քաղցրահամ ջրային էկոհամակարգերի հետ կապված միջատ

Հայտնաբերված միջատը պատկանում է գարնանաթևերի (Plecoptera) կարգին և Gripopterygidae ընտանիքին։ Այս ընտանիքի ներկայացուցիչները հանդիպում են Հարավային կիսագնդի տարբեր շրջաններում և սերտորեն կապված են քաղցրահամ ջրային էկոհամակարգերի հետ։

Գիտնականներին առայժմ չի հաջողվել պարզել՝ արդյոք հայտնաբերված առանձնյակը պատկանում է հայտնի տեսակներից որևէ մեկին։ Ուստի հետազոտողները դիտարկում են այն հնարավորությունը, որ սա գիտության համար գարնանաթևի նոր տեսակ է։

Միևնույն ժամանակ դեռ հայտնի չէ՝ միջատը բնակվում է բացառապես Նավարինո կղզում, թե հանդիպում է նաև Պատագոնիայի այլ շրջաններում։ Նրա բնապահպանական կարգավիճակը նույնպես դեռ որոշված չէ։

Գտածո՝ սառցադաշտի նահանջի պայմաններում

Միջատը հայտնաբերվել է Հրո Երկիր կղզեխմբի մաս կազմող Նավարինո կղզում՝ սառցադաշտի մնացորդների մոտ։ Այս տարածաշրջանում սառցադաշտերը կրճատվում են, ինչը հանգեցնում է տեղական բնական պայմանների փոփոխության։

Սառցադաշտերը կարևոր դեր են խաղում շրջակա էկոհամակարգերի պահպանման գործում․ հալոցքային ջուրը սնուցում է մոտակա ջրային ավազանները և տարբեր օրգանիզմների համար ստեղծում կենսամիջավայրի յուրահատուկ պայմաններ։ Սառույցի անհետացմանը զուգընթաց փոխվում են նաև դրա հետ կապված բնական միջավայրերը, ինչը կարող է ազդել տեղական տեսակների տարածման և գոյատևման վրա։

«Սառույցի արագ կորուստը և հազվագյուտ գարնանաթևը Չիլիի ծայր հարավում գտնվող սառցադաշտերի վերջին մնացորդների մոտ» վերնագրով հետազոտությունը ղեկավարել է Խավիեր Ռենդոլ-Կարկամոն։ Միջազգային գիտական խմբում ընդգրկվել են Մագալյանեսի համալսարանի, Բարսելոնայի համալսարանի և Բրիտանական անտարկտիկական ծառայության մասնագետներ։