NVIDIA-ի հիմնադիր Ջենսեն Հուանգն լքել է գլխավոր տնօրենի պաշտոնը այն բանից հետո, երբ նրա արտամուսնական կապերի մասին հրապարակումների շարքը վերաճեց լայնամասշտաբ կորպորատիվ ճգնաժամի։ Ընկերության աշխատակցուհիների հետ ենթադրյալ հարաբերությունների վերաբերյալ վերջին հրապարակումներն ուժեղացրել են ճնշումը ղեկավարի վրա, իսկ տնօրենների խորհուրդը, որն արդեն նախաձեռնել էր հաճախորդուհու հետ նրա կապի անկախ հետաքննություն, անցկացրել է նրա հետագա ճակատագրի շուրջ արտահերթ քննարկում։ Կադրային այս որոշման ֆոնին NVIDIA-ի բաժնետոմսերը մեկ առևտրային օրվա ընթացքում կորցրել են ավելի քան 180 միլիարդ դոլար կապիտալիզացիա։

Իր հրաժարականի մասին Հուանգը հայտարարել է նոյեմբերի 12-ին։ Նա լքում է ոչ միայն նախագահի և գլխավոր տնօրենի պաշտոնները, այլև դուրս է գալիս տնօրենների խորհրդից։ Պաշտոնական հայտարարության մեջ NVIDIA-ն չի բացատրել հիմնադրի հեռանալու պատճառները՝ սահմանափակվելով ընկերության և ողջ տեխնոլոգիական ոլորտի զարգացման գործում նրա ունեցած ավանդի համար երախտագիտություն հայտնելով։ Հուանգը ղեկավարել է NVIDIA-ն 33 տարի շարունակ։

Դավաճանության խոստովանությունից մինչև տնօրենների խորհրդի հետաքննություն

NVIDIA-ի ղեկավարի շուրջ ճգնաժամը սկսվեց Ալիսա Հուանգի՝ ընկերության հաճախորդուհու և Չինաստանի քաղաքացու հետ նրա հարաբերությունների մասին հրապարակումներից, որը Ջենսեն Հուանգի հետ ազգակցական կապ չունի։ Նրա անունը շոշափվել է նաև չինական հետախուզության հետ հնարավոր կապերի մասին հաղորդագրություններում, ինչը պատմությանը հաղորդեց լրացուցիչ քաղաքական և կորպորատիվ հնչեղություն։

Սկզբնապես NVIDIA-ն հերքում էր այդ կնոջ հետ ղեկավարի հարաբերություններում որևէ արտասովոր հանգամանքի առկայությունը։ Սակայն նոյեմբերի 8-ին Հուանգն ընկերության աշխատակիցներին նամակ էր ուղարկել, որում խոստովանել էր, որ դավաճանել է կնոջը՝ Լորիին, և ներողություն էր խնդրել ընտանիքից ու գործընկերներից։ Ալիսա Հուանգի անունը նա ուղղակիորեն չէր հիշատակել։

Դրանից հետո տնօրենների խորհուրդը հանձնարարել էր Wachtell, Lipton, Rosen & Katz իրավաբանական ընկերությանն անցկացնել անկախ հետաքննություն։ Խոսքն ընկերության հաճախորդուհու հետ Հուանգի հարաբերությունների հանգամանքների ստուգման մասին էր։ Իրավաբանները նրան խորհուրդ էին տվել շարունակել ղեկավարել NVIDIA-ն քննության ընթացքում։

Իրավիճակը կտրուկ փոխվեց նոյեմբերի 11-ին, երբ The New York Times-ը հայտնեց Հուանգի մեկ այլ ենթադրյալ արտամուսնական կապի մասին՝ առողջապահության ուղղությամբ NVIDIA-ի փոխնախագահ Քիմբերլի Փաուելի հետ։ Պարբերականի տեղեկություններով՝ մարտին կայացած կորպորատիվ համաժողովի ժամանակ նրանց նկարահանել էին հյուրանոցում՝ մտերմություն դրսևորելու պահին։

Արդեն հրաժարականի մասին հայտարարությունից հետո Reuters գործակալությունը հայտնեց NVIDIA-ի աշխատակցուհու հետ Հուանգի ևս մեկ ենթադրյալ կապի մասին։ Այսպիսով, հանրային դաշտում հայտնվեցին հաղորդագրություններ ընկերության ղեկավարի երեք ենթադրյալ արտամուսնական հարաբերությունների վերաբերյալ։

Հենց նոր հրապարակումներն են, ըստ The Guardian-ի տվյալների, ուժեղացրել ճնշումը տնօրենների խորհրդի վրա։ Նոյեմբերի 11-ի երեկոյան կայացել է նիստ, որի ընթացքում քննարկվել է Հուանգի ապագան։ Հաջորդ օրն ընկերությունը հայտարարեց նրա անհապաղ հեռանալու մասին։

NVIDIA-ն մեկ օրում կորցրեց ավելի քան 180 միլիարդ դոլար

Հիմնադրի հրաժարականը կտրուկ արձագանք առաջացրեց ֆոնդային շուկայում։ Հինգշաբթի օրն առևտրի բացումից հետո NVIDIA-ի բաժնետոմսերն ընկան 13%-ով։ Փակման պահին գնանշումները մասամբ վերականգնվեցին, սակայն ընկերությունը միևնույն է օրն ավարտեց 4,3% անկմամբ։

NVIDIA-ի շուկայական արժեքը մեկ առևտրային նստաշրջանի ընթացքում կրճատվեց ավելի քան 180 միլիարդ դոլարով։ Մեկ շաբաթվա ընթացքում կապիտալիզացիայի կորուստները հասան մոտավորապես 490 միլիարդ դոլարի, իսկ ընկերության արժեքը գնահատվում էր 4 տրիլիոն դոլար։

Ներդրողների արձագանքի մասշտաբը բացատրվում է ոչ միայն բուն սկանդալով։ Հուանգը NVIDIA-ի առանցքային դեմքն էր նրա ողջ ժամանակակից պատմության ընթացքում, իսկ նրա հեռանալը նշանակում է լուրջ փոփոխություն արհեստական բանականության համաշխարհային բումի կենտրոնում գտնվող ընկերության կառավարման մեջ։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, որը նախկինում հրապարակավ աջակցում էր Հուանգին, հրաժարականի մասին հայտարարությունից հետո որպես նրա իրավահաջորդ առաջարկեց Apple-ի նախկին գլխավոր տնօրեն Թիմ Կուկին։ Սոցիալական ցանցերում արված հրապարակման մեջ Թրամփը նրան անվանեց այդ պաշտոնի միակ հարմար թեկնածուն։

Այլ հնարավոր հավակնորդների թվում ԶԼՄ-ները նշում են Arm-ի ղեկավար Ռենե Հաասին և AMD-ի գլխավոր տնօրեն Լիզա Սուին։

Ով կգլխավորի ընկերությունը Հուանգից հետո

Ժամանակավորապես NVIDIA-ն կղեկավարի Քոլեթ Քրեսը, որը մինչ այժմ զբաղեցնում էր գործադիր փոխնախագահի և ֆինանսական տնօրենի պաշտոնները։ Նա ընկերությունում աշխատում է 2013 թվականի սեպտեմբերից, իսկ մինչ այդ գրեթե 25 տարի ֆինանսական պաշտոններ է զբաղեցրել Cisco-ում և Microsoft-ում։

Քրեսը կպահպանի ֆինանսական տնօրենի պաշտոնը մինչև մշտական գլխավոր տնօրենի նշանակումը։ Տնօրենների խորհուրդն արդեն սկսել է իրավահաջորդի որոնումները՝ դիտարկելով ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին թեկնածուների։

Միաժամանակ NVIDIA-ն հայտարարեց Հարվի Կ. Ջոնսին ընկերության պատմության մեջ տնօրենների խորհրդի առաջին նախագահ նշանակելու մասին։ Ջոնսն ավելի քան 30 տարի աշխատում է տեխնոլոգիական հատվածում և վենչուրային ներդրումների ոլորտում, նախկինում գլխավորել է Synopsys-ը։

Հնարավոր ներքին թեկնածուների թվում հիշատակվում է նաև Իեն Բաքը, որը պատասխանատու է արհեստական բանականության ոլորտում NVIDIA-ի ապարատային և ծրագրային արտադրանքների համար։ Հուանգի երեխաները՝ Մեդիսոնը և Սփենսերը, նույնպես աշխատում են ընկերությունում, սակայն, ԶԼՄ-ների գնահատականներով, դեռևս չունեն բավարար կառավարչական փորձ բարձրագույն ղեկավար պաշտոնը զբաղեցնելու համար։

Նշանակումից հետո իր առաջին հայտարարության մեջ Քրեսն ընդգծել է, որ մտադիր է շարունակել ղեկավարման 33 տարիների ընթացքում Հուանգի կողմից դրված ռազմավարությունը։ Մասնավորապես, ընկերությունը կշարունակի զարգացնել արագացված հաշվարկները և արհեստական բանականության տեխնոլոգիաները։ Տնօրենների խորհուրդը վստահեցրել է, որ կադրային փոփոխությունները չպետք է ազդեն հաճախորդների առջև ստանձնած պարտավորությունների կատարման և արտադրանքի ռազմավարության իրականացման վրա։

Նոր ղեկավարության համար հաջորդ կարևոր փորձությունը կկայանա արդեն նոյեմբերի 17-ին. NVIDIA-ն կներկայացնի 2027 ֆինանսական տարվա երրորդ եռամսյակի ֆինանսական արդյունքները։ Ընկերությունը մտադիր է հաշվետվության հրապարակումը և ներդրողների հետ կոնֆերանս-զանգն անցկացնել նախապես հաստատված ժամանակացույցով։