Յոթ տարվա համար հաստատված 14 մլն դոլարը Հայաստանում ֆիզիկական արհեստական բանականության զարգացման ծրագրի ֆինանսավորման վերջնական սահմանաչափը չէ։ Ծրագրի հաջող իրականացման դեպքում պետությունն ու մասնավոր ներդրողները կարող են ավելացնել իրենց ներդրումները, իսկ միջազգային համագործակցության ընդլայնումը թույլ կտա ներգրավել լրացուցիչ միջոցներ և գիտական մշակումների պատվերներ։
Այս մասին հայտարարել է Հայաստանի նորարարությունների հիմնադրամի (Armenian Innovation Foundation, AIF) գործադիր տնօրեն Անահիտ Սարգսյանը։
Պետական ֆինանսավորումը կարող է վերանայվել
Սարգսյանի խոսքով՝ ծրագիրն ի սկզբանե կառուցվում է պետություն-մասնավոր գործընկերության մոդելի վրա։ Նախատեսվում է, որ դրա ընդհանուր բյուջեի առնվազն կեսը կապահովի մասնավոր հատվածը։ Միաժամանակ կառավարության սահմանած պետական մասնակցության ծավալը նույնպես կարող է փոխվել։
Վերջնական որոշումները կախված կլինեն ծրագրի իրականացման արդյունքներից։ Նախատեսվում է, որ Բարձրագույն կրթության և գիտության կոմիտեն ու Հայաստանի նորարարությունների հիմնադրամն ամեն տարի համատեղ կգնահատեն ծրագրի կատարումը։ Եթե մշտադիտարկումը ցույց տա, որ ծրագիրը հաջողությամբ է զարգանում, դրա ծավալները կարող են ընդլայնվել, իսկ պետական ֆինանսավորումը՝ ավելանալ։
Նման ակնկալիքներ կան նաև մասնավոր ներդրողների առնչությամբ։ Սարգսյանն ընդգծել է, որ դրական արդյունքների դեպքում ընկերություններն ու մասնավոր նվիրատուները կարող են պատրաստ լինել ծրագրում ներդնելու սկզբնապես նախատեսվածից զգալիորեն ավելի մեծ միջոցներ։
Ֆինանսավորման լրացուցիչ հնարավորությունները կապվում են նաև միջազգային համագործակցության հետ։ Գործնական հետաքրքրություն ներկայացնող գիտական արդյունքներ ստանալուն զուգընթաց կարող են ձևավորվել նոր գործընկերություններ և պատվերներ ստացվել արտասահմանյան կազմակերպություններից ու ընկերություններից։
Մասնավոր նվիրատուներն ապահովել են ծրագրի մեկնարկը մինչև կառավարության որոշումը
Ռոբոտատեխնիկայի և արհեստական բանականության հետազոտական ARCS.ai կենտրոնի ծրագրերի ղեկավար Անիկ Մարգարյանի խոսքով՝ հենց մասնավոր նվիրատուների աջակցությունն է թույլ տվել սկսել ծրագրի իրականացումը դեռևս մինչև կառավարական ծրագրի պաշտոնական հաստատումը։ Նախաձեռնության նախապատրաստման ընթացքում աշխատանքային խումբը շարունակում էր քննարկել և ճշգրտել առանձին դրույթներ, սակայն մասնակիցները համակարծիք էին, որ մեկնարկը հետաձգել չի կարելի։
Ծրագրի առաջին ֆինանսական աջակիցների թվում Մարգարյանը նշել է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը, ինչպես նաև ամերիկյան ServiceTitan ընկերության հիմնադիր Վահե Կուզոյանին։ Հայաստանի ամերիկյան համալսարանը (AUA), նրա խոսքով, ծրագրին մասնակցում է ոչ միայն որպես ակադեմիական գործընկեր, այլև որպես համաֆինանսավորող կազմակերպություն։
Միջազգային գործընկերները կօգնեն հագեցնել լաբորատորիաները
Ռեսուրսների ներգրավման ևս մեկ ուղղություն կդառնա արտասահմանյան տեխնոլոգիական ընկերությունների հետ համագործակցությունը։ Խոսքը ոչ միայն ֆինանսական ներդրումների, այլև սարքավորումների տրամադրման, հետազոտական ենթակառուցվածքների զարգացման և գիտնականների գործնական աշխատանքի համար պայմանների ստեղծման մասին է։
Ինչպես հայտնել է Մարգարյանը, ARCS.ai-ն արդեն համագործակցում է գերմանական Agile Robots ընկերության հետ։ Ընկերության տրամադրած սարքավորումների առաջին խմբաքանակը պետք է Հայաստան հասնի առաջիկայում։ Գործընկերությունը ենթադրում է միջազգային ընկերության մասնակցությունը ռոբոտատեխնիկական լաբորատորիաների զարգացմանը։
Բացի այդ, բանակցություններ են ընթանում մի քանի խոշոր արտասահմանյան համալսարանների հետ։ Պայմանավորվածություններ ձեռք բերելու դեպքում նրանք կկարողանան պարբերաբար Հայաստան ուղարկել հրավիրյալ հետազոտողների և դասախոսների, որոնք կմասնակցեն գիտական ու կրթական աշխատանքներին։










