Գերմանացի և ճապոնացի աստղաֆիզիկոսները վերլուծել են INTEGRAL գամմա-աստղադիտակի տվյալների 20-ամյա արխիվը և հայտնաբերել մեր գալակտիկայից դուրս հականյութի անիհիլացման (ոչնչացման) հնարավոր նշաններ: Եթե մեկնաբանությունը հաստատվի, դա կդառնա դիտողական աստղագիտության պատմության մեջ առաջին նմանօրինակ գրանցումը:

Ի՞նչ են հստակորեն գտել

Տոմաս Զիգերտը Վյուրցբուրգի համալսարանից և Հիրոկի Յոնեդան Կիոտոյի համալսարանից կազմել են 511 կէՎ անիհիլացման գծի մանրամասն քարտեզները․ սա գամմա-ճառագայթում է, որն առաջանում է պոզիտրոնի և էլեկտրոնի բախման (հանդիպման) ժամանակ: INTEGRAL-ի տվյալների ամբողջական զանգվածում (2002–2025 թվականներ) հայտնաբերվել են թույլ ազդանշաններ երկու անսպասելի շրջաններից՝ «Կոմպլեքս C» բարձրարագ գազային ամպից, որն ընկնում է Ծիր Կաթինի սկավառակի վրա, և Մագելանի հոսքից՝ գազի ձգված ժապավենից, որը ձգվում է Մագելանի Ամպերի հետևից:

Այս շրջաններից և ոչ մեկն ինքնին չի արտադրում պոզիտրոնների զգալի քանակություն: Դա նշանակում է, որ մասնիկները, ըստ ամենայնի, լքել են գալակտիկան՝ նախքան միջգալակտիկական գազում անիհիլացվելը (ոչնչանալը): «Կոմպլեքս C»-ից ստացված ազդանշանը հասել է 4 σ հավաստիության (նշանակալիության)․ սա մոտ է հայտնագործության շեմին (5 σ), բայց առայժմ չի գերազանցում այն:

Ինչո՞ւ է դա կարևոր

«Սա կլիներ պոզիտրոնների արտագալակտիկական անիհիլացման առաջին հայտնաբերումը: Ինքնին դա կնշանակեր, որ Ծիր Կաթինում պոզիտրոնների պարունակությունը զգալիորեն գերազանցում է այն, ինչ մենք դիտարկում ենք «ներսում»», — մեկնաբանել է Տոմաս Զիգերտը:

Հեղինակների գնահատականներով՝ մեր գալակտիկան կարող է արտադրել վայրկյանում մոտ 10¹⁴ պոզիտրոն․ սա 2–3 անգամ ավելի է, քան բխում է գոյություն ունեցող մոդելներից: Եթե այս թվերը հաստատվեն, սովորական աստղաֆիզիկական աղբյուրները կարող են չբավարարել: Այդ դեպքում գիտնականները ստիպված կլինեն դիտարկել ավելի էկզոտիկ սցենարներ, ներառյալ մութ նյութի թեթև մասնիկների հնարավոր անիհիլացումը:

Ի՞նչ է սպասվում հետո

Հիպոթեզը պետք է ստուգի NASA-ի COSI տիեզերական աստղադիտակը, որի արձակումը նախատեսված է 2027 թվականին:

Կարճ ասած

Աստղաֆիզիկոսները INTEGRAL աստղադիտակի տվյալներում հայտնաբերել են Ծիր Կաթինից դուրս պոզիտրոնների անիհիլացման հնարավոր նշաններ: Ազդանշանները բխում են «Կոմպլեքս C» գազային ամպից և Մագելանի հոսքից: Եթե հաստատվի, դա կլինի հականյութի արտագալակտիկական անիհիլացման գրանցման առաջին դեպքը: Արդյունքները ցույց են տալիս, որ մեր գալակտիկան կարող է արտադրել ավելի շատ պոզիտրոններ, քան ենթադրվում էր, և նոր բացատրությունների ներգրավում են պահանջում: Աշխատանքը հրապարակվել է Astronomy & Astrophysics ամսագրում: