Հայկական Firebird ընկերությունը 48 երկրի հետ բանակցություններ է վարում արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների ստեղծման նախագծերի իրականացման շուրջ։ Ընկերությունը նախագծեր է զարգացնում Ղազախստանում և Արգենտինայում, իսկ նրա միջազգային ծրագրերը նախատեսում են շուրջ 500 ՄՎտ ընդհանուր հզորությամբ հաշվողական ենթակառուցվածքների ստեղծում։ Այս մասին DigiConf-ում հայտարարել են ընկերության համահիմնադիրներ Ալեքսանդր Եսայանն ու Ռազմիկ Հովակիմյանը։ Հայաստանում Firebird-ն արդեն սկսել է Հրազդանում ԱԲ համալիրի՝ շուրջ 8 մլրդ դոլար արժողությամբ երկրորդ փուլի շինարարությունը։ Նոր փուլը ներառելու է ութ խոշոր տվյալների կենտրոն, իսկ դրա գործարկումը նախատեսվում է մոտավորապես 2027 թվականի վերջին։
Հայաստանից մինչև Ղազախստան և Արգենտինա․ Firebird-ն ընդլայնում է նախագծերի աշխարհագրությունը
Ալեքսանդր Եսայանի խոսքով՝ արհեստական բանականության զարգացումը փոխում է համաշխարհային տնտեսությունը՝ ազդելով գրեթե բոլոր ոլորտների վրա։ Նա հիշեցրել է, որ DigiConf-ում քննարկվել է ԱԲ-ի կիրառությունը համակարգչային գրաֆիկայում, ռենդերինգում և անիմացիայում, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը առողջապահության վրա։ Նրա գնահատմամբ՝ հաջորդ լայնածավալ ուղղությունը կլինի ռոբոտատեխնիկան և այսպես կոչված ֆիզիկական արհեստական բանականությունը, որն արդեն փոփոխությունների կհանգեցնի նյութական աշխարհում։ Հենց այս տեխնոլոգիաների տարածումն է ապահովում հաշվողական հզորությունների պահանջարկի աճը, որի վրա կառուցված է Firebird-ի ռազմավարությունը։ Եսայանը հայտնել է, որ ընկերությունը հայտարարել է Հայաստանում նախագծի երկրորդ փուլի, ինչպես նաև Ղազախստանում շուրջ 6 մլրդ դոլար արժողությամբ նախագծի մասին։ Հայտարարվել է նաև Արգենտինայում նախագծի իրականացման մասին։
Հովակիմյանը հաստատել է, որ Արգենտինայում նախագծի մասին արդեն հայտարարվել է, և ներկայացրել ընկերության միջազգային ծրագրերը։ Նրա խոսքով՝ Firebird-ը զարգացնում է AFS անվանումով նախագիծ, իսկ ամբողջ աշխարհում ընկերության նախագծերի ընդհանուր հզորությունը կազմում է շուրջ 500 ՄՎտ։ «Մենք բառացիորեն շփվել ենք 48 տարբեր երկրների ներկայացուցիչների հետ։ Ալեքսանդրն ու ես բազմաթիվ երկրներում ենք եղել։ Ես եղել եմ Թունիսում, Պարագվայում և այլ վայրերում։ Բայց արհեստական բանականության հեղափոխությունն ընթանում է, և մենք ցանկանում ենք մեր ներդրումն ունենալ, որպեսզի այն չկենտրոնանա մի քանի խաղացողների ձեռքում», - հայտարարել է Հովակիմյանը։
Նա ընդգծել է, որ ընկերությունը մտադիր է մասնակցել ԱԲ ենթակառուցվածքների զարգացմանը ոչ միայն Հայաստանում, այլև այլ երկրներում։ Նրա կարծիքով՝ այդ ենթակառուցվածքների ընդլայնումը թույլ կտա մեծացնել ամբողջ շուկայի, այլ ոչ միայն սահմանափակ թվով խոշոր խաղացողների հնարավորությունները։ Նախագծերի իրականացման համար Firebird-ը նախատեսում է ներգրավել ուժեղ միջազգային գործընկերների։
Հայկական ընկերությունները դառնում են ԱԲ գործարանի օգտատերեր
Խոսելով Հայաստանի տեխնոլոգիական էկոհամակարգի զարգացման և հայկական ընկերությունների կողմից Firebird-ի հաշվողական հզորությունների օգտագործման մասին՝ Հովակիմյանը նշել է, որ Հայաստանում համալիրի առաջին փուլը հագեցած էր 6,2 հազար GPU-ից բաղկացած կլաստերով։ Մինչդեռ հաշվողական հզորությունների պահանջարկը հասել է 25 հազար GPU-ի։
Հովակիմյանի խոսքով՝ ընկերությունն ի սկզբանե ակնկալում էր, որ կլաստերի զգալի մասը կօգտագործի մեկ խոշոր պատվիրատու։ Սակայն այժմ Firebird-ը պահանջարկի ավելի բազմազան մոդել է տեսնում․ ենթակառուցվածքին միանում են տարբեր ընկերություններ, որոնք ոչ միայն օգտվում են դրա հզորություններից, այլև փորձարկում են տեխնոլոգիաները, օգնում կատարելագործել արտադրանքը և հարթակի ծրագրային շերտը։ «Մեզ ավելի շատ ուրախացնում է այն, որ հանդիպում ենք ընկերությունների, որոնք ոչ միայն փորձում ու փորձարկում են մեր լուծումները՝ օգնելով մեզ բարելավել արտադրանքն ու ծրագրային շերտը, այլև ակտիվորեն օգտագործում են մեր ենթակառուցվածքը», - նշել է նա։
Կլաստերի օգտատերերի թվում Հովակիմյանը նշել է Chess.com-ը, ինչպես նաև ActiveLoop-ը, Pickstart-ը և Krisp-ը։ Նա հիշատակել է նաև CyberFusion-ն ու պետական հատվածը։ Բացի այդ, նոր օգտատերերի թվում նշել է Perplexity-ն և Firefly-ը։
Հովակիմյանը նաև հիշեցրել է, որ ընկերությունն ի սկզբանե նախատեսում էր հաշվողական հզորությունների շուրջ 20%-ն ուղղել տեղական շուկայի կարիքներին։ Սակայն այդ մասնաբաժինը կարող է մեծանալ համալիրի ընդլայնմանը և Firebird-ի ենթակառուցվածքի հիման վրա սեփական արտադրանք ստեղծող հայկական ընկերությունների թվի աճին զուգահեռ։
Հրազդանի երկրորդ փուլը 15 անգամ մեծ կլինի առաջինից
Ալեքսանդր Եսայանը հայտնել է, որ Հրազդանում ԱԲ համալիրի երկրորդ փուլի շինարարությունն արդեն սկսվել է։ Նրա խոսքով՝ տարածքում լայնածավալ աշխատանքներ են ընթանում, որոնցում ներգրավված են բազմաթիվ շինարարական ընկերություններ՝ աշխատելով օր ու գիշեր։
Երկրորդ փուլը ներառելու է ութ խոշոր տվյալների կենտրոն։ Եսայանը ներկայացրել է ընդլայնման պարամետրերը՝ 45 հազար GPU և ևս 25 հազար լրացուցիչ հաշվողական տարր։ Նրա գնահատմամբ՝ նոր համալիրը մոտ 15 անգամ մեծ կլինի առաջին փուլից։
«Մենք արդեն սկսել ենք շինարարությունը։ Եթե հիմա գնաք Հրազդան, կտեսնեք, որ այնտեղ երկրորդ փուլի մեծ շինարարություն է ընթանում։ Մենք խոսել ենք 45 հազարի և ևս 25 հազարի մասին։ Դրանք լինելու են ութ խոշոր տվյալների կենտրոններ։ Նրանց համար, ովքեր տեսել են մեր առաջին փուլն ու այնտեղ գտնվող մեծ շենքը, կարող եմ ասել, որ երկրորդ փուլը մոտ 15 անգամ մեծ կլինի առաջինից։ Սա իսկապես հսկայական, մեգամասշտաբ շինարարություն է», - հայտարարել է Եսայանը։
Ընկերությունը նախատեսում է շինարարական աշխատանքներն ավարտել մարտին, իսկ երկրորդ փուլը գործարկել մոտավորապես այս նույն ժամանակ՝ հաջորդ տարի։ Այսպիսով, եթե ժամանակացույցը պահպանվի, համալիրի նոր փուլի բացումը սպասվում է 2027 թվականի վերջին։
Firebird-ը կանխատեսում է Հայաստանի ՀՆԱ-ի մինչև 10%-ի չափով ներդրում
Հայաստանյան նախագծի երկրորդ փուլում ներդրումների ծավալը Եսայանը գնահատել է շուրջ 8 մլրդ դոլար։ Նա ընդգծել է, որ տնտեսական արդյունքը կապված կլինի ոչ միայն ենթակառուցվածքների ստեղծման, այլև երկրի բյուջե մուտքագրվող հարկային եկամուտների հետ։
Firebird-ի համահիմնադրի խոսքով՝ շահութահարկն ու մյուս հարկերը վճարվելու են Հայաստանում։ Նա նաև գնահատել է նախագծի հնարավոր ազդեցությունը ՀՆԱ-ի վրա։
«Սա մոտավորապես ավելի քան 8 մլրդ դոլարի ներդրում է երկրում, ինչն ինքնին մեծ գումար է։ Բացի այդ, ամբողջ շահութահարկն ու մյուս հարկերը վճարվելու են երկրում։ ՀՆԱ-ի տեսանկյունից սա կարող է ապահովել ավելի քան 5–7%, իսկ 2028 թվականից՝ շահագործման մեկնարկից հետո, երկրի ՀՆԱ-ի վրա ազդեցությունը կարող է հասնել 8–10%-ի», - հայտարարել է Եսայանը։
Այսպիսով, ընկերությունն ակնկալում է, որ 2028 թվականին համալիրի լիարժեք շահագործումից հետո դրա ներդրումը Հայաստանի տնտեսության մեջ կարող է հասնել ՀՆԱ-ի 8–10%-ին։










