2026 թվականի ապրիլի 6-ին՝ Լուսնի հեռավոր կողմը շրջանցելու ընթացքում, Artemis 2 առաքելության անձնակազմը և չինական «Տյանգուն» ուղեծրային կայանի տիեզերագնացներն իրարից ավելի հեռու են հայտնվել, քան երբևէ տիեզերքում գտնվող մարդիկ։ Այս ռեկորդը դարձավ տիեզերքի ժամանակակից յուրացման մեջ համագործակցության և մրցակցության միաժամանակյա վառ խորհրդանիշ։

Ինչպե՞ս սահմանվեց ռեկորդը

Աստղաֆիզիկոս և արբանյակների հայտնի հետևող Ջոնաթան Մակդաուելը կատարել է հաշվարկներ և հրապարակել դրանք X-ում (նախկին Twitter)։ Նա համեմատել է «Orion» պարկուճի («Integrity») և «Տյանգուն» կայանի, ինչպես նաև «Orion»-ի և Միջազգային տիեզերակայանի (ՄՏԿ) միջև եղած հեռավորությունը։

Artemis 2-ի անձնակազմի և «Տյանգուն»-ի տիեզերագնացների միջև առավելագույն հեռավորությունը կազմել է 419 643 կմ (260 754 մղոն)։ ՄՏԿ-ի հեռավորությունը մի փոքր ավելի քիչ էր՝ 419 581 կմ։ Այսպիսով, հենց չինական կայանը դարձավ ամերիկյան անձնակազմից հեռավորության «ռեկորդակիրը»։

«Երբ NASA-ն հայտարարեց Երկրից հեռավորության ռեկորդի մասին, ես անմիջապես մտածեցի. իսկ ո՞րն էր ՄՏԿ-ի հեռավորությունը, — պատմել է Մակդաուելը Space.com-ին տված մեկնաբանությունում։ — Սկզբում ես ծուլանում էի հաշվել, բայց մի քանի մարդ սոցցանցերում և նամակներով հարցրել էին այդ մասին։ Ստիպված եղա հաշվել»։

Ռեկորդի համատեքստը

Տիեզերքում մարդկանց միջև ամենամեծ հեռավորության նախորդ ռեկորդը սահմանվել էր 1970 թվականի ապրիլին՝ Apollo 13 առաքելության ժամանակ։ Այն ժամանակ վթարի պատճառով տիեզերագնացները ստիպված էին շրջանցել Լուսինը և վերադառնալ ազատ վերադարձի հետագծով՝ Երկրից հեռանալով 400 171 կմ։ Այն ժամանակ Երկրի ուղեծրում դեռ չկային մշտական տիեզերակայաններ, ուստի համեմատելու բան չկար։

Այժմ, շնորհիվ Լուսնամերձ հետագծում և Երկրամերձ ուղեծրում մարդկանց միաժամանակյա ներկայության, ռեկորդն ավելացել է մի քանի հարյուր կիլոմետրով։

Ի՞նչ է սա նշանակում ապագայի համար

Մակդաուելը կարծում է, որ այս ռեկորդը, թեև հետաքրքրաշարժ է, սակայն ավելի խորը իմաստ ունի.

«Որոշ չափով սա նշանակալի է։ Կարծում եմ՝ իմաստն այն է, որ սա սկիզբն է այն անցման, երբ «Որքա՞ն հեռու են Երկրից մեր ամենահեռու գտնվող մարդիկ» հարցից անցնում ենք «Որքա՞ն լայն է տարածվել մարդկային քաղաքակրթությունը» հարցին։ Հնարավոր է՝ մի օր մենք չափելու ենք Մերկուրիից մինչև Սատուրնի արբանյակներ ընկած հեռավորությունը»։

Կարճ ասած

2026 թվականի ապրիլի 6-ին Artemis 2-ի անձնակազմը և չինական «Տյանգուն» կայանի տիեզերագնացները սահմանեցին նոր ռեկորդ՝ տիեզերքում մարդկանց խմբերի միջև ամենամեծ հեռավորությունը։ «Orion» պարկուճի և «Տյանգուն»-ի միջև առավելագույն հեռավորությունը կազմեց 419 643 կմ։ Սա գերազանցեց Apollo 13-ի նախորդ ռեկորդը և հնարավոր դարձավ շնորհիվ Լուսնամերձ հետագծում և Երկրամերձ ուղեծրում մարդկանց միաժամանակյա ներկայության։ Ռեկորդը խորհրդանշում է մի նոր դարաշրջանի սկիզբը, երբ մարդկությունը աստիճանաբար տարածվում է Արեգակնային համակարգում։