POLITICO Poll-ի նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե որքան արագ է փոխվում ամերիկացիների վերաբերմունքը արհեստական բանականության նկատմամբ։ Հարցվածների 63%-ը կարծում է, որ առաջադեմ ԱԲ-ն առնվազն չափավոր վտանգ է ներկայացնում մարդկության ոչնչացման տեսանկյունից։ Միաժամանակ հարցվածների զգալի մասը կողմ է ավելի հզոր AI-մոդելների մշակումը դանդաղեցնելուն կամ ժամանակավորապես դադարեցնելուն։

Հարցումն անցկացրել է բրիտանական անկախ հետազոտական Public First ընկերությունը 2026 թվականի սեպտեմբերի 13-ից 15-ը։ Հետազոտությունը դարձել է ԱՄՆ-ում հասարակական կարծիքի ուսումնասիրման POLITICO-ի և Public First-ի կանոնավոր նախագծի մի մասը։

Ամերիկացիները պատրաստ են դանդաղեցնել ԱԲ-ի զարգացումը

ԱԲ-ի հնարավոր աղետալի հետևանքների վերաբերյալ մտահոգությունները ուղեկցվում են ավելի գործնական հարցով՝ արժե՞ արդյոք շարունակել ավելի ու ավելի հզոր մոդելների մշակումը ներկայիս արագությամբ։

Հարցման արդյունքները ցույց են տալիս, որ ամերիկացիներն ընդհանուր առմամբ հակված են ավելի զգուշավոր մոտեցման։ Հարցվածների զգալի մասը նախընտրում է դանդաղեցնել կամ ժամանակավորապես դադարեցնել առաջադեմ AI-համակարգերի զարգացումը՝ համարելով, որ առկա տեխնոլոգիաներն արդեն բավականաչափ զարգացած են գործնական օգուտ բերելու համար։

Միևնույն ժամանակ հասարակությունը չի ցուցաբերում միասնական վերաբերմունք ԱԲ-ի հետագա զարգացման նկատմամբ։ Ամերիկացիների մի մասը կարծում է, որ հնարավոր տնտեսական և տեխնոլոգիական առավելությունները արդարացնում են մրցավազքի շարունակությունը՝ նույնիսկ առկա ռիսկերի պայմաններում։

Հատկապես նկատելի է պառակտումը Դոնալդ Թրամփի կողմնակիցների շրջանում․ նրանց 44%-ը նախընտրում է դադարեցնել ավելի հզոր մոդելների հետագա զարգացումը, մինչդեռ 40%-ը կարծում է, որ մշակումը պետք է շարունակել հանուն հնարավոր առավելությունների։

Որքանո՞վ են ամերիկացիները հավատում ԱԲ-ընկերությունների նախազգուշացումներին

Հարցումն անցկացվել է հենց ոլորտի ներսում ծավալվող անսովոր քննարկման ֆոնին։

Խոշորագույն ԱԲ-ընկերությունների ղեկավարները սկսել են հրապարակայնորեն խոսել տեխնոլոգիայի ավելի զգուշավոր զարգացման անհրաժեշտության մասին։ Մասնավորապես, Anthropic-ի ղեկավար Դարիո Ամոդեյը և OpenAI-ի ղեկավար Սեմ Ալթմանը կոչ են արել դանդաղեցնել ամենաառաջադեմ համակարգերի մշակումը։

Ամերիկացիների մոտ կեսը կարծում է, որ ԱԲ-ընկերությունների ղեկավարները նախազգուշացնում են արհեստական բանականության վտանգների մասին, քանի որ իսկապես հավատում են առկա ռիսկերին։ Հարցվածների միայն 26%-ն է կարծում, որ նման հայտարարությունները մարքեթինգային քայլ են, որը պետք է ընդգծի ընկերությունների արտադրանքների հզորությունն ու նշանակությունը։

Միևնույն ժամանակ նման նախազգուշացումների գոյության փաստը դեռ չի նշանակում, որ փորձագետները համակարծիք են աղետալի սցենարի հավանականության գնահատման հարցում։ Խոսքը ամերիկյան հանրության կողմից հնարավոր ռիսկերի ընկալման մասին է, ոչ թե մարդկության վերացման հավանականության գիտական գնահատականի։

ԱԲ-ն անհանգստացնում է մարդկանց ոչ միայն աշխարհի վերջի հիպոթետիկ սցենարի պատճառով

Մարդկության ոչնչացման վախը ամերիկացիների՝ արհեստական բանականության նկատմամբ ավելի լայն զգուշավորության մի մասն է դարձել։

Հարցման ընթացքում ուսումնասիրվել է մարդկանց վերաբերմունքը առօրյա կյանքում AI-ի կիրառման մի ամբողջ շարքի սցենարների նկատմամբ։ Դրանցից շատերում հարցվածների մեծամասնությունը հայտարարել է, որ անհարմար կզգար, եթե արհեստական բանականությունը ստանար ավելի նշանակալի դեր։

Սա կարևոր է հարցման արդյունքները հասկանալու համար։ Հանրային անհանգստությունը կապված չէ միայն գերխելացի համակարգի հիպոթետիկ առաջացման հետ։ Մարդկանց անհանգստացնում են նաև AI-ի տարածման միանգամայն կոնկրետ հետևանքները՝ ազդեցությունը աշխատանքի, հասարակության և առօրյա կյանքի վրա։

Նմանատիպ մտահոգություններ արձանագրել էին նաև Public First-ի նախորդ հետազոտությունները։ Դրանցից մեկում հարցվածները դիտարկել էին AI-ից բխող հնարավոր ռիսկերը՝ խարդախությունից և ապատեղեկատվությունից մինչև մարդկության գոյության հետ կապված ավելի ծայրահեղ սցենարներ։

Անվտանգության և տեխնոլոգիական մրցակցության միջև

Միաժամանակ ռիսկերի մասին խոսակցությունների հետ մնում է մեկ այլ հարց՝ որքան հեռու կարող է ԱՄՆ-ն իրեն թույլ տալ դանդաղեցնել ԱԲ-ի զարգացումը, եթե մյուս երկրները շարունակեն առաջ շարժվել։

Հենց այստեղ է առաջանում ԱՄՆ-ում AI-քաղաքականության շուրջ գլխավոր հակասություններից մեկը։ Մի կողմից հասարակությունը մտահոգվածություն է ցուցաբերում տեխնոլոգիայի չափազանց արագ զարգացման հնարավոր հետևանքների կապակցությամբ։ Մյուս կողմից պետական և տեխնոլոգիական կառույցները հաշվի են առնում Չինաստանի հետ մրցակցությունը և ձգտում են պահպանել ամերիկյան առաջնորդությունը արհեստական բանականության ոլորտում։

Այդ պատճառով քննարկումն աստիճանաբար տեղափոխվում է «մեզ պե՞տք է ԱԲ» հարցից դեպի շատ ավելի բարդ խնդիր՝ զարգացման ինչպիսի տեմպն է թույլատրելի և ինչ սահմանափակումներ պետք է ուղեկցեն ավելի հզոր համակարգերի ստեղծմանը։

POLITICO-ի հարցումը ցույց է տալիս, որ ամերիկյան հանրային քննարկումն արդեն վաղուց դուրս է եկել չատ-բոտերի նոր գործառույթների նկատմամբ հետաքրքրության սահմաններից։ Արհեստական բանականությունն ավելի ու ավելի հաճախ ընկալվում է որպես տեխնոլոգիա, որը կարող է միաժամանակ բերել զգալի առավելություններ և ստեղծել լուրջ ռիսկեր։ Իսկ այն հարցը, թե որքան արագ պետք է զարգացնել նման համակարգերը, դառնում է հասարակական և քաղաքական վեճի առարկա։