Դեպի տիեզերք երկարատև առաքելությունները, ինչպիսիք են ապագա արշավախմբերը դեպի Մարս, կարող են նկատելիորեն արագացնել մարդու օրգանիզմի ծերացման գործընթացները։ Նման եզրակացության է եկել Կենտրոնական Ֆլորիդայի համալսարանի գիտնականների խումբը։ Ըստ նրանց տվյալների՝ հիմնական հարվածն իր վրա է վերցնում լյարդը։

Ինչ են ցույց տվել փորձերը

Հետազոտողները լաբորատորիայում վերարտադրել են հեռավոր տիեզերքի երկու գլխավոր գործոնները՝ միկրոձգողականությունը և տիեզերական ճառագայթումը։ Կենդանիներին 14 օր շարունակ ենթարկել են այնպիսի ազդեցության, որը համադրելի է դեպի Մարս թռիչքի պայմանների հետ։

Ճառագայթահարումից արդեն մեկ օր անց լյարդի բջիջներում սկսվել են գենետիկական փոփոխություններ, որոնք բնորոշ են բնական ծերացմանը։ Ժամանակի ընթացքում ուժեղացել են բորբոքումը, բջջային ծերացումը (սենեսցենցիան) և ֆիբրոզը՝ սպիական հյուսվածքի առաջացումը, որը վատթարացնում է օրգանի աշխատանքը։

Հաստատումը իրական տիեզերագնացների վրա

Գիտնականները լաբորատոր տվյալները համեմատել են NASA-ի հետազոտությունների արդյունքների հետ։ Հայտնի Twins Study (Երկվորյակների հետազոտություն) փորձի և Inspiration4 առաքելության մասնակիցների արյան նմուշներում հայտնաբերվել են համանման մոլեկուլային փոփոխություններ։ Սա հաստատում է, որ լաբորատորիայում դիտարկվող գործընթացներն իրականում տեղի են ունենում տիեզերքում գտնվող մարդկանց մոտ։

Տիեզերքը՝ որպես «ծերացման արագացված լաբորատորիա»

Հետազոտողների խոսքով՝ տիեզերքը գործում է որպես տարիքային փոփոխությունների յուրօրինակ արագացուցիչ։ Այն, ինչ Երկրի վրա զարգանում է տասնամյակների ընթացքում, անկշռության և ճառագայթման պայմաններում կարող է դրսևորվել զգալիորեն ավելի արագ։

Այս բացահայտումը կարևոր է ոչ միայն ապագա հեռավոր տիեզերական առաքելությունների անվտանգության, այլև ընդհանուր առմամբ մարդու ծերացման մեխանիզմների հասկացման համար։ Ստացված տվյալները կարող են օգնել տարիքային հիվանդությունների կանխարգելման նոր մեթոդների մշակմանը նաև Երկրի վրա։

Կարճ ասած

Կենտրոնական Ֆլորիդայի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ երկարատև տիեզերական թռիչքներն արագացնում են ծերացման գործընթացները՝ առաջին հերթին լյարդի վնասման միջոցով։ Միկրոձգողականությունը և տիեզերական ճառագայթումը առաջացնում են օրգանի բորբոքում, բջջային ծերացում և ֆիբրոզ։ Այս փոփոխությունները նկատվում են ազդեցությունից արդեն մեկ օր անց և հաստատվում են իրական տիեզերագնացների տվյալներով։ Հետազոտությունը հրապարակվել է GeroScience ամսագրում։ Ստացված արդյունքները կօգնեն բարձրացնել դեպի Մարս ապագա առաքելությունների անվտանգությունը և ավելի լավ հասկանալ ծերացման մեխանիզմները։