Ըստ JGR Atmospheres ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտության՝ մեր մոլորակի վրա բարդ բուսական կյանքն ունակ է գոյություն ունենալ զգալիորեն ավելի երկար, քան նախկինում կարծում էին, փոխանցում է Live Science-ը։

Blue Marble Space Institute of Science-ի գիտնականները՝ Ջեյքոբ Հաք-Միսրայի գլխավորությամբ, օգտագործել են 29 բարդ կլիմայական մոդելներ և եկել այն եզրակացության, որ ֆոտոսինթեզող բիոսֆերան (բոլոր բույսերը և սննդային շղթաների մեծ մասի հիմքը) կարող է պահպանվել ևս մոտ 1,8 միլիարդ տարի։ Սա գրեթե 18 անգամ ավելի է, քան ենթադրում էին որոշ նախորդ գնահատականներ։

Ինչո՞ւ է Արեգակը սպառնում կյանքին

Արեգակն աստիճանաբար ավելի պայծառ է դառնում։ 4,5 միլիարդ տարվա ընթացքում այն արդեն մեծացրել է իր լուսատվությունը մոտ մեկ երրորդով։ Ժամանակի ընթացքում աստղը կշարունակի տաքանալ, ինչը կհանգեցնի լուրջ փոփոխությունների Երկրի վրա։

Գլխավոր խնդիրը ֆոտոսինթեզն է։ Բույսերին կյանքի համար անհրաժեշտ են ածխաթթու գազ (CO₂) և համապատասխան ջերմաստիճան։ Չափազանց բարձր ջերմաստիճանի դեպքում ֆոտոսինթետիկ ապարատը դադարում է աշխատել։ Բացի այդ, Արեգակի տաքացմանը զուգընթաց, Երկիրն ավելի ակտիվորեն կհեռացնի CO₂-ը մթնոլորտից դեպի լեռնային ապարներ, ինչը կհանգեցնի բույսերի «սովի»։

Ինչպես է անցկացվել հետազոտությունը

Գիտնականները դիտարկել են երկու ծայրահեղ սցենար՝ երբ Երկիրը դառնում է չափազանց տաք, բայց CO₂-ը դեռ մնում է, և երբ CO₂-ը գրեթե անհետանում է, բայց ջերմաստիճանը մնում է հարաբերականորեն կայուն։

Այնուհետև նրանք ուսումնասիրել են միջանկյալ տարբերակները, ներառյալ ֆոտոսինթեզի հատուկ տեսակ ունեցող բույսերը (CAM բույսեր՝ սուկուլենտներ, խոլորձներ և որոշ ծովային բույսեր), որոնք ունակ են գոյատևել ածխաթթու գազի չափազանց ցածր մակարդակի պայմաններում։

Արդյունքները ցույց են տվել, որ բարդ բուսական կյանքը կարող է դիմակայել զգալիորեն ավելի երկար, քան կարծում էին նախկինում՝ ընդհուպ մինչև այն պահը, երբ Երկիրը կսկսի կորցնել օվկիանոսները (մոտավորապես 2 միլիարդ տարի անց)։

Ինչ են ասում այլ գիտնականներ

Ռոբերտ Գրեմը Չիկագոյի համալսարանից, ով չի մասնակցել հետազոտությանը, նշել է, որ նոր աշխատանքն օգտագործում է ավելի բարդ եռաչափ կլիմայական մոդելներ և ցույց է տալիս երկրային բիոսֆերայի ավելի մեծ կայունությունը Արեգակի աստիճանական տաքացման նկատմամբ։

Լոնդոնի Բիրկբեկ համալսարանից Էնդրյու Ռաշբին ընդգծել է, որ արդյունքները «լայն գնահատականներ» են։ Ոչ ոք չի կարող ստույգ կանխատեսել, թե ինչպես կզարգանա կյանքը միլիարդավոր տարիների ընթացքում և ինչպիսի ադապտացիաներ կարող են հայտնվել։

«Երկրային համակարգը զարմանալիորեն կայուն է, և մենք մի բանի մասն ենք, որը կարող է շատ ավելի երկար ապագա ունենալ»,— նշել է հետազոտության համահեղինակ Ջեյքոբ Հաք-Միսրան։

Այս եզրակացությունները կարևոր են ոչ միայն մեր մոլորակի ապագան հասկանալու, այլև այլ աշխարհների պոտենցիալ բնակելիությունը գնահատելու համար։ Գիտնականները ծրագրում են հարմարեցնել մոդելները այլ մոլորակների մթնոլորտները սիմուլյացիա անելու համար։

Այսպիսով, Երկրի վրա բարդ կյանքը դեռ շատ մեծ ժամանակ ունի՝ գրեթե երկու անգամ ավելի, քան Արեգակնային համակարգի տարիքն է այսօր։