Այս ամսվա սկզբին ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունը հրապարակեց այն, ինչ անվանեց «նոր, նախկինում երբեք չհրապարակված ֆայլեր»՝ չնույնականացված անոմալ երևույթների (UAP/ՉԹՕ) վերաբերյալ: Բացահայտումն իրականացվել է Թրամփի վարչակազմի նախաձեռնության՝ PURSUE (Presidential Unsealing and Reporting System for UAP Encounters) ծրագրի շրջանակներում: Սա առաջին լուրջ քայլն է դեպի թափանցիկություն մի հարցում, որը տասնամյակներ շարունակ պատված է եղել լուրերով ու դավադրության տեսություններով:

Ինչպես հայտնում է «Space.com»-ը, բաց հասանելիության են հանձնվել 158 ֆայլեր՝ փաստաթղթեր, լուսանկարներ և տեսանյութեր NASA-ից, ՀԴԲ-ից (FBI), Պենտագոնից և Պետդեպարտամենտից: Խոստացվել է լրացուցիչ նյութեր հրապարակել «պարբերական հիմունքներով»: Պաշտպանության նախարարության քարտուղար Փիթ Հեգսեթը հայտարարել է, որ գերատեսչությունը լիովին աջակցում է նախագահին՝ առավելագույն բացահայտման ձգտման մեջ:

«Այս ֆայլերը, որոնք երկար տարիներ թաքցված են եղել գաղտնիության գրիֆի տակ, սնում էին հիմնավորված շահարկումները: Ժամանակն է, որ ամերիկացի ժողովուրդն ինքնուրույն տեսնի դրանք»,- ասել է Հեգսեթը:

«Օգտակար սկիզբ», բայց հարցերն ավելի շատ են, քան պատասխանները

Փորձագետները, ովքեր երկար ժամանակ ուսումնասիրում են UAP-ների (նախկինում հայտնի որպես ՉԹՕ) թեման, բացահայտումն ընդունեցին զսպվածությամբ: Նրանց խոսքով՝ շատ նյութեր արդեն իսկ հայտնի էին հետազոտողներին, թեև ավելի խմբագրված (գրաքննված) տեսքով:

Ջ. Ալեն Հայնեկի անվան ՉԹՕ-ների ուսումնասիրության կենտրոնի նախագահ և գիտական տնօրեն Մարկ Ռոդեգիերը բացահայտումն անվանեց «օգտակար սկիզբ».

«Ես հույս ունեմ, որ սա կդառնա պարբերական պրակտիկա. թողարկել նախկինում անհասանելի փաստաթղթեր, լավ փաստագրված հետաքննություններ և տեսանյութեր, որոնցից կտրված չէ ողջ անհրաժեշտ տեղեկատվությունը»:

Նրա կարծիքով՝ կենտրոնացված հասանելիությունը և քիչ գրաքննությունը կօգնեն հետազոտողներին ավելի լավ հասկանալ, թե ինչպես են պաշտոնական գերատեսչությունները ստացել, գնահատել և հաճախ պարզապես «արխիվացրել» ՉԹՕ-ների մասին հաղորդումները: Սակայն կարճ տեսահոլովակներն ու հակիրճ ամփոփագրերը՝ առանց մետատվյալների, հետաքննության պատմության և վերլուծության, դժվար է լիարժեքորեն գնահատել: «Իսկական թափանցիկությունը համատեքստն է, այլ ոչ թե պարզապես կադրերը»,- ընդգծել է Ռոդեգիերը:

Քննադատություն. քիչ տվյալներ, քիչ համատեքստ

UAP-ների ուսումնասիրության գիտական կոալիցիայից Ռոբերտ Փաուելը նշել է, որ վերջին բացահայտումները կարևոր են գոնե նրանով, որ հաստատում են հասարակության և լրատվամիջոցների լուրջ վերաբերմունքը ֆենոմենի նկատմամբ: Բայց խմբագրված ֆայլերն ու գիտական գնահատականի բացակայությունը պատասխաններ չեն, այլ ավելի շուտ «մանդատ» են ակադեմիական համայնքի համար՝ թեմային բացահայտորեն ձեռնամուխ լինելու համար:

«Enigma Labs»-ի խորհրդատու Ալեխանդրո Ռոխասը համարում է, որ բացահայտումը «անավարտ» տեսք ունի: Շատ դեպքեր ներկայացված են նվազագույն համատեքստով, առանց սենսորների տվյալների և խորը վերլուծության:

«Բավարար չէ հատիկավոր ինֆրակարմիր հոլովակը և տեքստի մի պարբերությունը: Լուրջ գիտական վերլուծության համար անհրաժեշտ են կոորդինատներ, սենսորների պարամետրեր, բարձրություն, հաստատված արագություն»,- բացատրում է Ռոխասը:

Նրա խոսքով՝ շատ դեպքեր հայտնվել են UAP կատեգորիայում պարզապես նույնականացման համար տվյալների պակասի պատճառով, այլ ոչ թե ակնհայտ անոմալ վարքագծի պատճառով: Այդուհանդերձ, նա խոստովանում է. ավելի լավ է ոչ կատարյալ տվյալներ բաց հասանելիության մեջ, քան կատարյալ տվյալներ՝ չհրկիզվող պահարանում: Ամեն մի նոր դեպք լրացուցիչ կետ է վերլուծության համար:

«Enigma Labs»-ն արդեն ստեղծել է կայք, որտեղ կարելի է հարմարավետորեն փնտրել ու ուսումնասիրել հրապարակվող ֆայլերը, ինչպես նաև քննարկել դրանք համայնքում:

Իրական և անբացատրելի ֆենոմենի ընդունումը

Ավելի լավատեսորեն է արտահայտվել «Redwire Space»-ի նախագահ և UAP-ների ուսումնասիրության NASA-ի անկախ խմբի նախկին անդամ (2022–2023) Մայքլ Գոլդը: Նրա կարծիքով՝ պատմության մեջ առաջին անգամ Սպիտակ տունը և պրոֆիլային գերատեսչությունները պաշտոնապես ընդունել են համաշխարհային մասշտաբի իրական և անբացատրելի երևույթի գոյությունը:

Նա հատկապես նշել է, որ NASA-ն և Պենտագոնը հաստատել են «Ապոլոն-17»-ի լուսանկարներում առկա օբյեկտի իսկությունը և անհայտ լինելը:

«Գիտության մեջ ամենահզոր բառերն են՝ “Ես չգիտեմ”: Ես երախտապարտ եմ, որ NASA-ն և Պաշտպանության նախարարությունը բավականաչափ համեստություն են դրսևորել դա խոստովանելու համար»,- ասել է Գոլդը:

Նա ընդգծել է ներկայիս վարչակազմի մոտեցման աննախադեպ լինելը. նախկինում նման բան չի եղել: Գոլդը նաև հիշեցրել է իր առաջարկության մասին՝ UAP-ն ավելացնել ավիացիոն անվտանգության գաղտնի հաշվետվությունների ASRS համակարգում: Դա թույլ կտար օդաչուներին, անձնակազմերին և նույնիսկ կոմերցիոն չվերթների ուղևորներին դառնալ տվյալների հավաքագրման «տվիչներ» (սենսորներ):

Կարճ ասած

PURSUE ծրագրի շրջանակներում UAP-ների վերաբերյալ Պենտագոնի առաջին խոշոր բացահայտումը ներառում է 158 ֆայլ տարբեր գերատեսչություններից և դարձել է կարևոր քայլ դեպի թափանցիկություն: Փորձագետներն այն անվանում են օգտակար սկիզբ, որը հաստատում է իրական անբացատրելի ֆենոմենի գոյությունը, սակայն քննադատում են համատեքստի, սենսորային տվյալների և խորը վերլուծության պակասի համար: Շատ նյութեր արդեն մասնակիորեն հայտնի էին, իսկ բացահայտումն ավելի շատ նոր հարցեր է ծնում, քան տալիս է պատասխաններ: Մասնագետները համամիտ են մեկ հարցում. սա միայն երկար ճանապարհի սկիզբն է, և փաստաթղթերի հաջորդ չափաբաժինները վճռորոշ կլինեն UAP-ների բնույթը հասկանալու համար: