Նախընտրելի
2025 թվականին մաքուր էլեկտրաէներգիայի արտադրության աճն առաջին անգամ գերազանցեց էլեկտրաէներգիայի համաշխարհային պահանջարկի աճը։ Այսինքն՝ դրան նպաստել է Չինաստանում և Հնդկաստանում արևային էներգետիկայի ռեկորդային ընդլայնումը։ Այսպիսի տվյալներ է պարունակում Ember վերլուծական կենտրոնի հրապարակած «Global Electricity Review 2026» զեկույցը, որը հրապարակվել է երկուշաբթի։
Ըստ զեկույցի՝ անցած տարի մաքուր էներգիայի գեներացիան աճել է 887 տերավատտ-ժամով՝ գերազանցելով էլեկտրաէներգիայի համաշխարհային պահանջարկի ընդհանուր աճը, որը կազմել է 849 տերավատտ-ժամ։ Արևային էներգետիկան, որն 2025 թվականին աճել է 30%-ով, ինքնուրույն ապահովել է էլեկտրաէներգիայի մաքուր աճի երեք քառորդը, իսկ քամու գեներացիայի հետ միասին՝ 99%-ը, գրում է SFGATE-ը։
Չինաստանը և Հնդկաստանը գլխավորում են անցումը վերականգնվող էներգետիկայի
Չինաստանը զբաղեցրել է առաջատար դիրք աշխարհում արևային էներգետիկայի ընդլայնման գործում՝ անցած տարի ապահովելով աշխարհում արևային հզորությունների և արտադրության աճի ավելի քան կեսը։ Երկիրը նաև ապահովել է քամու էներգետիկայի համաշխարհային աճի հիմնական մասը՝ ավելացնելով 138 տերավատտ-ժամ։ 2025 թվականին Չինաստանը դարձել է աշխարհում առաջին երկիրը, որը հաղթահարել է 1000 գիգավատտ տեղադրված արևային հզորության նիշը՝ պատմական նշանակության ձեռքբերում, հաղորդում է Carbon Credits-ը։
Հնդկաստանում վերականգնվող էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը աճել է 24%-ով։ Արևային, քամու, հիդրո- և բիոէներգետիկ աղբյուրներից ստացված ընդհանուր արտադրությունը ավելացել է ռեկորդային 98 տերավատտ-ժամով։ Սա գերազանցել է երկրի ներքին էլեկտրաէներգիայի պահանջարկի աճը, որը կազմել է 49 տերավատտ-ժամ, հայտնում է Economic Times-ը՝ հղում անելով Ember-ի զեկույցին։ Միայն քամու և արևային էներգետիկան ապահովել են Հնդկաստանի աճի 75 տերավատտ-ժամը, ինչը, զեկույցի գնահատմամբ, վկայում է երկրի էներգետիկ բալանսի կառուցվածքային փոխակերպման մասին։
Հանածո վառելիքը կորցնում է դիրքերը
Մաքուր էներգետիկայի արագ աճը նպաստել է երկու երկրներում էլեկտրաէներգիայի արտադրության կրճատմանը հանածո վառելիքից։ Հնդկաստանում հանածո աղբյուրներից էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը նվազել է 3,3%-ով, նմանատիպ անկում է նկատվել նաև Չինաստանում, հաղորդում է Powergen Advancement-ը։ Համաշխարհային մակարդակով հանածո վառելիքից էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը 2025 թվականին կրճատվել է մոտ 0,2%-ով։
Վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների (արև, քամի, հիդրոէներգետիկա և այլ մաքուր աղբյուրներ) մասնաբաժինը առաջին անգամ գերազանցել է համաշխարհային էներգետիկ բալանսի մեկ երրորդը՝ հասնելով 33,8%-ի։ 2025 թվականին համաշխարհային էլեկտրաէներգիայի սպառումը աճել է 3%-ով՝ տարեկան հաշվարկով։ Աճին նպաստել են տվյալների մշակման կենտրոնները, տրանսպորտի էլեկտրաֆիկացիան և զարգացող տնտեսություններում օդորակիչների աճող պահանջարկը։
Ինչ սպասել
Չնայած ձեռքբերումներին՝ խնդիրները չեն անհետացել։ Զեկույցի համաձայն՝ մինչև 2030 թվականը էլեկտրաէներգիայի համաշխարհային պահանջարկը կաճի միջինը 3,6%-ով տարեկան, ընդ որում՝ զարգացող տնտեսությունների բաժինը կկազմի գրեթե 80%։
Էլեկտրացանցերի գերծանրաբեռնվածությունը և էներգիայի պահեստավորման համակարգերի անբավարար հզորությունը դեռևս խոչընդոտում են վերականգնվող էներգետիկայի ներդրման տեմպերին հիմնական շուկաներում։
