Նախընտրելի
Դեպի Յուպիտեր թռչող եվրոպական JUICE զոնդը պատահականորեն հայտնաբերել է արտասովոր բարձր ակտիվություն Արեգակնային համակարգի երրորդ հաստատված միջաստղային օբյեկտի մոտ: 3I/ATLAS գիսաստղը վայրկյանում դեպի տիեզերք է արտանետում մոտ երկու տոննա ջրային գոլորշի, ինչը համարժեք է օրական մոտ 70 օլիմպիական լողավազանի:
JUICE զոնդի անսպասելի գյուտը
Եվրոպական տիեզերական գործակալության Jupiter Icy Moons Explorer (JUICE) զոնդը 3I/ATLAS գիսաստղին հետևել է 2025 թվականի նոյեմբերին՝ օգտագործելով երկու գիտական գործիք՝ MAJIS սպեկտրոմետրը և JANUS տեսախցիկը: Դիտարկումները նախապես պլանավորված չէին. օբյեկտը հայտնաբերվել էր միայն 2025 թվականի հուլիսի 1-ին, և թիմը որոշել էր օգտվել զոնդի հարմար դիրքից:
MAJIS սարքը ֆիքսել է ջրային գոլորշու և ածխաթթու գազի հզոր ինֆրակարմիր ազդանշաններ: Այս ցնդող նյութերը ակտիվորեն անջատվել են գիսաստղի միջուկից պերիհելիումը (Արեգակին ամենամոտ կետը) անցնելուց հետո:
«MAJIS սարքի միջոցով ջրային գոլորշու և ածխաթթու գազի կրկնակի հայտնաբերումները ցույց են տալիս, որ մակերևույթի տակ թաքնված ցնդող սառույցները ակտիվորեն արտանետվել են տիեզերք պերիհելիումն անցնելուց անմիջապես հետո,- պատմել է գիտական թիմի անդամ Ջուզեպե Պիչիոնին՝ Իտալիայի Աստղաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտից (INAF):- Հավաքված տվյալների հիման վրա մենք գնահատել ենք գիսաստղի միջուկից նյութի արտահոսքի արագությունը վայրկյանում մոտ երկու տոննա, ինչը համարժեք է օրական տիեզերք արտանետվող մոտ 70 օլիմպիական լողավազան ջրային գոլորշու»:
Ի՞նչ է ցույց տալիս գիսաստղի ակտիվությունը
3I/ATLAS գիսաստղը Արեգակնային համակարգ այցելած երրորդ հաստատված միջաստղային օբյեկտն է՝ 1I/ʻOumuamua-ից և 2I/Borisov-ից հետո: Ի տարբերություն Արեգակնային համակարգի «հարազատ» գիսաստղերի, այն ձևավորվել է մեկ այլ աստղի շուրջ միլիարդավոր տարիներ առաջ: Նրա բարձր ակտիվությունը թույլ է տալիս գիտնականներին ուսումնասիրել այն նյութի բաղադրությունը, որից ձևավորվել են մոլորակները օտար աստղային համակարգում:
JANUS տեսախցիկը նաև ֆիքսել է պայծառ կոմա (թաղանթ), պոչ և բարդ մորֆոլոգիական կառուցվածքներ՝ շիթեր, ճառագայթներ և թելեր:
Ինչո՞ւ է սա կարևոր
JUICE-ի դիտարկումները հազվադեպ հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել այլ մոլորակային համակարգի «շինանյութը»: Ջրի և այլ ցնդող նյութերի արտանետման բարձր արագությունը վկայում է այն մասին, որ գիսաստղի միջուկում պահպանվել է մեծ քանակությամբ նախնական սառույց, որը չի հասցրել զգալիորեն փոխվել տիեզերքով միլիարդավոր տարիների ճանապարհորդության ընթացքում:
Կարճ ասած
Միջաստղային 3I/ATLAS գիսաստղը վայրկյանում տիեզերք է արտանետում մոտ երկու տոննա ջրային գոլորշի, ինչը կազմում է օրական մոտ 70 օլիմպիական լողավազան ջուր: Անսպասելի հայտնագործությունը կատարել են JUICE զոնդի սարքերը 2025 թվականի նոյեմբերին: Գիսաստղի բարձր ակտիվությունը թույլ է տալիս ուսումնասիրել այլ աստղի շուրջ միլիարդավոր տարիներ առաջ ձևավորված նյութի բաղադրությունը: Սա Արեգակնային համակարգում հաստատված երրորդ միջաստղային օբյեկտն է, և այն պարզվել է ամենաակտիվներից մեկը:
