Ավելի քան 6000 հայտնի էկզոմոլորակներից գիտնականներն առանձնացրել են ընդամենը 45 քարքարոտ աշխարհներ, որոնք ամենամեծ հավանականությամբ կարող են կյանքի համար պիտանի պայմաններ ունենալ։ Նոր կատալոգը հրապարակվել է Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MNRAS) ամսագրում:

Հետազոտությունն իրականացրել են Քորնելի համալսարանի աստղագետները՝ պրոֆեսոր Լիզա Կալտենեգերի ղեկավարությամբ։ Նրանք օգտագործել են ESA-ի Gaia (DR3) առաքելության թարմ տվյալները և NASA-ի Exoplanet Archive-ը՝ ճշգրիտ որոշելու համար այն մոլորակները, որոնք գտնվում են բնակելիության գոտում՝ աստղի շուրջ այն տարածքում, որտեղ ջերմաստիճանը թույլ է տալիս մակերևույթին հեղուկ ջուր ունենալ։

Հեղուկ ջրի առկայությունը համարվում է կյանքի առաջացման և պահպանման գլխավոր պայմաններից մեկը, ուստի նման մոլորակները դառնում են առաջնահերթ թիրախներ ապագա դիտարկումների համար։

Ամենահեռանկարային թեկնածուները

Ցանկում ներառվել են լավ հայտնի էկզոմոլորակներ, որոնց թվում են՝

  • Proxima Centauri b (մեզ ամենամոտ պոտենցիալ բնակելի մոլորակը);
  • TRAPPIST-1 համակարգի մոլորակները (հատկապես d, e, f և g), որը գտնվում է Երկրից ընդամենը 40 լուսատարի հեռավորության վրա;
  • Kepler-186f;
  • LHS 1140 b (մոտ 48 լուսատարի հեռավորության վրա):

Այս աշխարհներից մի քանիսն իրենց աստղերից ստանում են մոտավորապես այնքան էներգիա, որքան Երկիրը՝ Արեգակից։ Սա դրանք դարձնում է հատկապես հետաքրքիր մթնոլորտի և հնարավոր բիոստորագրությունների որոնման համար։

Բացի 45 մոլորակների հիմնական ցանկից, հետազոտողներն առանձնացրել են ևս 24 օբյեկտ ավելի նեղ «եռաչափ» բնակելիության գոտում։ Կատալոգում ներառվել են նաև ձգված ուղեծրերով մոլորակներ (օրինակ՝ TOI-700e և K2-3d), որպեսզի ուսումնասիրվի՝ կարող են արդյոք նման աշխարհները պահպանել պիտանիությունը կյանքի համար՝ չնայած ջերմաստիճանի պարբերական տատանումներին։

Ինչո՞ւ է անհրաժեշտ նոր կատալոգը

Այս աշխատանքն օգնում է աստղագետներին կենտրոնացնել ջանքերն ամենահեռանկարային թիրախների վրա։ Առաջիկա տարիներին այս մոլորակները նախատեսվում է ուսումնասիրել տիեզերական աստղադիտակների (ներառյալ James Webb-ը) և վերգետնյա հսկաների միջոցով, ինչպիսին է Extremely Large Telescope-ը։ Հիմնական խնդիրներն են՝ պարզել մթնոլորտի առկայությունը, գազային թաղանթի բաղադրությունը և մակերևույթի պայմանները։

«Մեր հոդվածը ցույց է տալիս, թե ուր արժե ուղևորվել կյանքի փնտրտուքներում, եթե մենք երբևէ կառուցենք “Project Hail Mary”-ի նման տիեզերանավ», — նշել է վերլուծությունն իրականացրած հետազոտական թիմը։

Կարճ ասած

Քորնելի համալսարանի աստղագետները կազմել են բնակելիության գոտում գտնվող 45 քարքարոտ էկզոմոլորակների կատալոգ, որտեղ հնարավոր է հեղուկ ջուր։ Ցանկը կազմվել է Gaia և NASA Exoplanet Archive տվյալների հիման վրա և ներառում է Proxima Centauri b-ն, TRAPPIST-1 համակարգի մի քանի մոլորակներ, Kepler-186f-ը և LHS 1140 b-ն։ Լրացուցիչ առանձնացվել է 24 թեկնածու ավելի խիստ գոտում։ Նոր կատալոգը կօգնի կենտրոնացնել աստղադիտակների դիտարկումներն ամենահեռանկարային աշխարհների վրա և ճշգրտել Տիեզերքում բնակելիության սահմանները։ Հետազոտությունը հրապարակվել է MNRAS-ում։