Ժամանակին թեթև և տեքստիլ արդյունաբերությունը հայկական տնտեսության նկատելի ճյուղերից էին։ Խորհրդային տարիներին Հայաստանում ձևավորվել էր արտադրական բազա, կուտակվել էին տեխնոլոգիաներ, փորձ և կադրեր, որոնք հնարավորություն էին տալիս արտադրել լայն տեսականիով ապրանքներ։ Սակայն ԽՍՀՄ փլուզումից հետո այս համակարգի զգալի մասը դադարեց գոյություն ունենալ։

Այսօր ոլորտը փաստացի պետք է վերականգնել, սակայն արդեն բոլորովին այլ պայմաններում՝ հաշվի առնելով նոր տեխնոլոգիաները, շուկայի պահանջները և արտադրության ժամանակակից մոտեցումները։ Թե որքանով է Հայաստանը կարողանում վերադարձնել կորցրած դիրքերը և ինչ հեռանկարներ կան տեղական արտադրության համար, քննարկել ենք EVO ընկերության հիմնադիր Գոր Գումաշյանի հետ։

Սեփական արտադրություն՝ ներմուծման փոխարեն

Գումաշյանի խոսքով՝ EVO ընկերությունը հիմնադրվել է 2023 թվականին և մասնագիտանում է ավտոմեքենաների խնամքի և մաքրման միջոցների արտադրության մեջ։ Միևնույն ժամանակ ընտանիքի փորձը քիմիական արտադրությունում արդեն ավելի քան 30 տարվա պատմություն ունի․ դեռ 1990-ականներից ընտանիքը զբաղվում է սոսնձային բաղադրությունների արտադրությամբ և այսօր դրանք մատակարարում է Հայաստանում տասնյակ միջին և խոշոր ընկերությունների։

Գումաշյանի խոսքով՝ հենց սեփական արտադրության առկայությունն է, որ ընկերությանը թույլ է տալիս համատեղել բարձր որակը մրցունակ գնի հետ։ Շուկայի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ EVO-ն Հայաստանում այսպիսի արտադրանքի միակ արտադրողն է, մինչդեռ շուկայում ներկայացված մյուս ընկերությունները հիմնականում աշխատում են ներմուծված ապրանքների հետ։ «Ներմուծումն ինքնին ենթադրում է որոշակի լոգիստիկ խնդիրներ, որոնք մեր դեպքում բացառված են», — նշում է գործարարը։

Միաժամանակ խոսքը չի վերաբերում պատրաստի զանգվածային բանաձևով արտադրված արտադրանքին։ Ընկերության կողմից օգտագործվող բաղադրությունները բրենդի սեփական մշակումներն են։

Սոսնձից դեպի ավտոկոսմետիկա․ ինչպես EVO-ն գտավ իր նիշը

Սոսնձային բաղադրությունների արտադրությունը շարունակում է մնալ Գումաշյանի ընտանեկան բիզնեսի ուղղություններից մեկը, սակայն ընկերությունը զարգացնում է նաև մեկ այլ ուղղություն՝ EVO բրենդի ներքո ավտոմեքենաների խնամքի միջոցների արտադրությունը։ Գործարարի խոսքով՝ հենց ավտոքիմիայով զբաղվելու գաղափարը ծագել էր բրենդի ստեղծումից շատ առաջ։

«Մենք պարզապես չորոշեցինք՝ եկեք սկսենք որևէ բիզնես կամ որևէ արտադրություն և ընտրենք ավտոքիմիան։ Հիմքում ի սկզբանե հենց այդ գաղափարն էր», — ասում է Գումաշյանը։

Ավտոմեքենաների նկատմամբ հետաքրքրությունն ու շուկայի ուսումնասիրությունը ընկերությանը թույլ տվեցին նկատել ազատ նիշը։ Շուկայի ուսումնասիրության վրա ծախսվել է ավելի քան մեկ տարի, որից հետո որոշում է կայացվել կազմակերպել տեղական արտադրություն՝ առաջարկելով որակյալ արտադրանք և միաժամանակ կոտրելով այն կարծրատիպը, թե հայկական արտադրանքը չի կարող մրցունակ լինել։

Մի քանի տարվա ընթացքում EVO-ին հաջողվել է ձևավորել ճանաչելի բրենդ և շուկայում պահանջարկ ձեռք բերել։ Եթե սկզբում ընկերությունը ներկայացրել էր ընդամենը ութ տեսակի արտադրանք, ապա այսօր դրանց թիվը գերազանցում է 40-ը։

Վաճառքների ծավալները նույնպես զգալիորեն աճել են։ Եթե սկզբնական փուլերում օրական 200–300 շիշ իրացնելը ընկերության համար համարվում էր լուրջ արդյունք, ապա այժմ օրական 2–3 հազար միավորի վաճառքը դարձել է սովորական ցուցանիշ։