OpenAI-ը ձեռք է բերել ճամփորդությունների պլանավորման ԱԲ-գործակալ մշակող Odessia ստարտափը և աշխատանքի է հրավիրել դրա հիմնադիր Ֆրենսիս Դևիդսոնին։ Գործարքի ֆինանսական պայմանները չեն հրապարակվում, իսկ ծառայությունն արդեն փակվել է։ Հանգամանքներից դատելով՝ խոսքն ավելի շուտ թիմի և ձեռնարկատիրոջ՝ իրենց մշակումներով հանդերձ աշխատանքի ընդունման մասին է, քան գործող զբոսաշրջային բիզնեսի գնման։ Այնուամենայնիվ, գործարքը կարող է վկայել անհատական ԱԲ-օգնականների կիրառման ամենահեռանկարային ուղղություններից մեկի՝ ճամփորդությունների կազմակերպման նկատմամբ OpenAI-ի հետաքրքրության մասին։

Դևիդսոնը OpenAI տեղափոխվելու մասին հայտնել է գործարքին նվիրված հրապարակման մեջ։ Այժմ նա կօգնի ընկերությանը զարգացնել ճամփորդությունների ուղղությունը։ OpenAI-ի ներկայացուցիչը TechCrunch-ին հաստատել է, որ ձեռնարկատերը միացել է թիմին՝ նրան անվանելով փորձառու հիմնադիր, որն արդեն մի քանի բիզնես է ստեղծել զբոսաշրջության ոլորտում։

Սեփական ԱԲ-գործակալից մինչև OpenAI-ի թիմ

Odessia-ն գոյատևել է մոտ մեկ տարի։ Ստարտափը վաղ փուլում (pre-seed) ներգրավել էր 6 մլն դոլար՝ Sequoia Capital-ի գլխավորությամբ, իսկ մոտ հինգ ամիս առաջ գործարկել էր ճամփորդությունների պլանավորման ԱԲ-գործակալ։

Ծառայությունը պետք է օգներ օգտատերերին կազմակերպել իրենց ճամփորդությունները արհեստական բանականության (ԱԲ) օգնությամբ։ Դևիդսոնի խոսքով՝ առաջին հաճախորդներն արդեն օգտագործել էին այն՝ ընդհանուր առմամբ միլիոնավոր դոլարներ արժողությամբ ուղևորություններ պլանավորելու համար։ Ընդ որում, ձեռնարկատերը պատմում էր ոչ միայն բուն պրոդուկտի, այլև այն մասին, թե ինչպես էր կառուցում ընկերության աշխատանքը՝ ուղղորդելով ԱԲ-գործակալների թիմերին։

Այժմ Odessia-ն դադարեցրել է աշխատանքը, իսկ դրա կայքն այլևս չի առաջարկում զբոսաշրջային ծառայություններ։ Ստարտափի ձեռքբերման պայմանները չեն բացահայտվում, ուստի հայտնի չէ՝ արդյոք OpenAI-ը ստացել է ընկերության տեխնոլոգիաները, մտավոր սեփականությունը կամ այլ ակտիվներ։ Գործարքի հիմնական՝ հրապարակայնորեն հաստատված արդյունքը Դևիդսոնի տեղափոխումն է OpenAI։

Բուն OpenAI-ում առայժմ չեն հայտարարել կոնկրետ զբոսաշրջային պրոդուկտների կամ դրանց գործարկման ժամկետների մասին։ Ընկերության ներկայացուցիչը միայն նշել է, որ օգտատերերը պարբերաբար դիմում են ChatGPT-ին առօրյա խնդիրների հարցում օգնության համար, ներառյալ՝ ճամփորդությունների պլանավորումը։ OpenAI-ի տվյալներով՝ չաթբոտից շաբաթական օգտվում է 1,2 մլրդ մարդ։

Ինչու է OpenAI-ը հետաքրքրված զբոսաշրջային շուկայով

Ճամփորդություններն այն ուղղություններից են, որտեղ ԱԲ-օգնականները կարող են դուրս գալ սովորական տեղեկատվության որոնման շրջանակներից։ Պարզապես քաղաքներ, հյուրանոցներ կամ տեսարժան վայրեր խորհուրդ տալու փոխարեն, գործակալը պոտենցիալ կերպով կարող է իր վրա վերցնել գործողությունների ավելի բարդ հաջորդականություն՝ ընտրել երթուղի, համադրել կացության տարբերակները, հաշվի առնել բյուջեն ու նախասիրությունները, իսկ հետո օգնել ամրագրման հարցում։

OpenAI-ն արդեն հիշատակել էր ճամփորդությունները 2025 թվականի հուլիսին ներկայացված ChatGPT Agent-ի կիրառման հնարավոր սցենարների շարքում։ Բացի այդ, ընկերությունն աշխատում է զբոսաշրջային ինդուստրիայի ներկայացուցիչների հետ. նրա հաճախորդների և գործընկերների թվում են Booking.com-ը, Expedia-ն և KAYAK-ը։

Սակայն Odessia-ի ձեռքբերումն առայժմ չի նշանակում, որ OpenAI-ը պատրաստվում է գործարկել ամրագրման սեփական ծառայություն կամ ուղղակիորեն մրցակցել այս հարթակների հետ։ Ընկերությունը չի բացահայտել, թե կոնկրետ ինչ դեր է խաղալու Դևիդսոնը զբոսաշրջային ուղղության զարգացման գործում և ինչ պրոդուկտներ կարող են ստեղծվել նրա աշխատանքի արդյունքում։

Այնուամենայնիվ, հետաքրքրությունը միանգամայն օրինաչափ է. ուղևորության կազմակերպումը պահանջում է բազմաթիվ առանձին որոշումներ, իսկ հենց նման համալիր խնդիրներից ԱԲ-գործակալները պետք է ավելի լավ գլուխ հանեն, քան սովորական չաթբոտերը։ OpenAI-ի համար սա հնարավորություն է վերածել ChatGPT-ն խորհուրդների և տեղեկատվության որոնման գործիքից օգնականի, որն ունակ է գործնական խնդիրներ կատարել սկզբից մինչև վերջ։

Sonder-ի հիմնադիրը վերադառնում է մեծ խաղ

Գործարքն ունի նաև մեկ այլ հետաքրքիր կողմ. Ֆրենսիս Դևիդսոնը զբոսաշրջային ինդուստրիայում քաջ հայտնի է իր նախորդ բիզնեսի՝ Sonder ընկերության շնորհիվ։

Նա հիմնադրել է այն 2014 թվականին՝ դեռ ուսանող ժամանակ։ Sonder-ն աշխատում էր Airbnb-ն հիշեցնող մոդելով, բայց մասնագիտացած էր աշխարհի խոշոր քաղաքներում բարձրորակ բնակարանների կարճաժամկետ վարձակալության մեջ։ Ընկերությունն արագ աճեց և արդյունքում դարձավ «միաեղջյուր»՝ ավելի քան 600 մլն դոլար տարեկան հասույթով։

Սակայն բիզնեսի մասշտաբը չերաշխավորեց դրա կայունությունը։ Համավարակը լուրջ հարված հասցրեց զբոսաշրջային շուկային և հենց Sonder-ին։ Ավելի ուշ ընկերությունը դուրս եկավ բորսա SPAC գործարքի միջոցով, սակայն, Դևիդսոնի խոսքով, ներգրավեց ավելի քիչ կապիտալ, քան անհրաժեշտ էր հետագա զարգացման համար։

2025 թվականի հունիսին ձեռնարկատերը լքեց գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։ Վերջին լուրջ հարվածը դարձավ Marriott-ի հետ առանցքային գործընկերության դադարեցումը։ 2025-ի նոյեմբերին Sonder-ը հայտարարեց սնանկության մասին և դադարեցրեց գործունեությունը։

2026 թվականին սնանկության կառավարիչը վաճառեց Sonder անվանումը, ապրանքային նշանները և դոմենը TravelAI ընկերությանը։ Այժմ կայքն օգտագործվում է որպես զբոսաշրջային կացության օբյեկտների ընտրանի՝ հենց այն բնակարանների, որոնց վրա ժամանակին կառուցվել էր Sonder-ի բիզնեսը։

Չնայած այս նախագծի անհաջող ավարտին՝ Դևիդսոնը մնում է բարդ ոլորտում խոշոր ընկերություն ստեղծելու փորձ ունեցող ձեռնարկատեր։ Սիլիկոնյան հովտի համար նման փորձը կարող է ոչ պակաս արժեքավոր լինել, քան բորսա հաջող դուրս գալը. արագ աճի, ֆինանսական դժվարությունների և սնանկության միջով անցած հիմնադիրը լավ գիտի, թե որքան դժվար է գրավիչ գաղափարը վերածել կայուն բիզնեսի։

Գործարքն առայժմ ավելի շատ խոսում է ռազմավարության, քան նոր պրոդուկտի մասին

Դևիդսոնի տեղափոխումը OpenAI հիմք չի տալիս պնդելու, որ ընկերությունն արդեն պատրաստում է լիարժեք ԱԲ-տուրգործակալ։ Odessia-ն փակվել է, գործարքի պայմաններն անհայտ են, իսկ նոր ուղղության կոնկրետ ծրագրերը դեռևս չեն բացահայտվել։

Բայց ձեռնարկատիրոջ ընտրությունը խոսուն է թվում։ OpenAI-ը ձեռք է բերում մի մարդու, որը ոչ միայն աշխատել է ճամփորդությունների համար նախատեսված ԱԲ-գործիքի վրա, այլև ունի խոշոր զբոսաշրջային բիզնես կառավարելու փորձ։ Այս համադրությունը կարող է պետք գալ ընկերությանը, եթե այն իսկապես մտադիր է ուղևորությունների պլանավորումը դարձնել իր ԱԲ-գործակալների գործնական գործառույթներից մեկը։

Առայժմ բաց է մնում գլխավոր հարցը՝ արդյոք OpenAI-ը կսահմանափակվի ChatGPT-ում զբոսաշրջային խորհուրդների բարելավմամբ, թե կփորձի ստեղծել համակարգ, որը կկարողանա ինքնուրույն կազմակերպել ուղևորությունը և փոխգործակցել ամրագրման ծառայությունների հետ։ Հենց այս հարցի պատասխանից է կախված, թե արդյոք Odessia-ի ձեռքբերումը կդառնա փոքր կադրային համալրում, թե առաջին քայլը դեպի զբոսաշրջային շուկա OpenAI-ի ավելի մասշտաբային մուտքը։