Հնդկաստանի Ահմեդաբադ քաղաքի Ֆիզիկայի հետազոտական լաբորատորիայի (PRL) աստղագետները և նրանց միջազգային գործընկերները համեմատաբար բարձր խտությամբ նոր էկզոմոլորակ են հայտնաբերել: Այս բացահայտման մասին հաղորդվել է Astronomy & Astrophysics ամսագրում հրապարակված հետազոտական հոդվածում:
Օգտագործելով TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) տիեզերական աստղադիտակը՝ աստղագետները հետազոտել են Արեգակի մոտ գտնվող մոտ 200,000 ամենապայծառ աստղերը՝ տարանցիկ էկզոմոլորակներ որոնելու համար: Մինչ այժմ հայտնաբերվել են ավելի քան 7200 էկզոմոլորակների թեկնածուներ (TESS առաքելության հետաքրքրության օբյեկտներ), որոնցից 545-ն արդեն հաստատված են։
PRL-ի աստղագետների թիմը՝ Սանջայ Բալիվալի գլխավորությամբ, հաստատել է ևս մեկ տարանցիկ էկզոմոլորակ (TOI), որին հետևում է TESS-ը: Գիտնականները տարանցիկ ազդանշան են հայտնաբերել TOI-6651-ի լույսի կորում։ Այն G տիպի աստղ է, որը գտնվում է մոտ 690 լուսատարի հեռավորության վրա և գնահատվում է 3,7 միլիարդ տարեկան: Այս ազդանշանի մոլորակային բնույթը հաստատվել է ցամաքային օբյեկտների օգտագործմամբ հետագա դիտարկումների ժամանակ։
«Մենք ներկայացրել ենք TOI-6651 b խիտ էկզոմոլորակի հայտնաբերումն ու բնութագրումը, որն անցնում է մետաղներով հարուստ G տիպի ենթահսկա աստղի միջով»,- գրում են հետազոտողները հոդվածում:
Հետազոտության համաձայն՝ TOI-6651 b-ի շաղավիղը Երկրի մոտ 5,09 շառավղի չափ է, իսկ էկզոմոլորակի զանգվածը 61 անգամ մեծ է Երկրի զանգվածից։ Մոլորակն ունի 2,52 գ/սմ3 զանգվածային խտություն՝ հայտնագործությունը դարձնելով TESS-ի կողմից հայտնաբերված ամենախիտ ենթասատուրնը:
TOI-6651 b-ը պտտվում է իր աստղի շուրջ յուրաքանչյուր 5,05 օրվա ընթացքում։ Մոլորակի հավասարակշռության ջերմաստիճանը գնահատվում է 1493 Կելվին։ Հոդվածի հեղինակները գնահատականներով՝ TOI-6651 b-ի միջուկի զանգվածը կազմում է մոտ 53 երկրային զանգված։ Նրանք ենթադրում են, որ մոլորակը կազմված է հիմնականում խիտ նյութերից, ինչպիսիք են քարը և երկաթը, որոնք կազմում են դրա ընդհանուր զանգվածի մոտ 87%-ը: Զանգվածի մնացած մասը, հավանաբար, բաղկացած է ցածր խտության ջրածնի/հելիումի թաղանթից:
Ինչ վերաբերում է մայր աստղին՝ TOI-6651-ին, նրա շառավիղը Արեգակի շառավղի մոտ 1,32 չափն է, իսկ զանգվածը՝ Արեգակի զանգվածի 1,72 չափը։ Աստղի վրա ջերմաստիճանը 5940 Կելվին է, իսկ մետաղականությունը 0,225 է, ինչը նշանակում է, որ TOI-6651-ի մետաղականությունը 1,66 անգամ ավելի բարձր է, քան Արեգակինը: Աստղի մետաղականությունը կարող է ազդել նրա սպեկտրի, ջերմաստիճանի և մոլորակի ձևավորման վրա:
Ամփոփելով, հետազոտողները շեշտել են, որ TOI-6651 b-ի անսովոր հատկությունները մարտահրավեր են նետում մոլորակների ձևավորման հայտնի տեսություններին։ «TOI-6651b-ի գոյությունը մարտահրավեր է նետում մոլորակների ձևավորման ավանդական տեսություններին և կարող է լինել միաձուլման իրադարձությունների կամ մթնոլորտային զանգվածի զգալի կորստի հետևանք մակընթացային տաքացման պատճառով, ինչն ընդգծում է դինամիկ գործընթացների և մթնոլորտային էվոլյուցիայի բարդ փոխազդեցությունը զանգվածային, խիտ ենթասատուրնների ձևավորման ժամանակ»,- նշում են հետազոտողները։






