Նախընտրելի
Եվրոպական տիեզերական գործակալության (ESA) գիտնականները հրապարակել են Messier 106 պարուրաձև գալակտիկայի ցնցող պատկերները, որոնք արվել են James Webb տիեզերական աստղադիտակով: Դրանք թույլ են տալիս ուսումնասիրել գալակտիկայի նախկինում թաքնված շրջանները և բացահայտում են տիեզերքի նոր գաղտնիքները:
Messier 106-ը, որը նաև հայտնի է որպես NGC 4258, պարուրաձև գալակտիկա է, որը գտնվում է Որսկան շներ (Canes Venatici) համաստեղությունում։ Տիեզերական աստղադիտակի վրա գտնվող մերձակա ինֆրակարմիր տիրույթի տեսախցիկի շնորհիվ գիտնականները կարողացել են նայել աստղային փոշու խիտ ամպերի միջով և հայտնաբերել գալակտիկայի նոր մանրամասներ:
Գալակտիկայի կենտրոնում գերզանգվածային սև խոռոչ է գտնվում, որն ակտիվորեն կլանում է նյութը: Երբ գազը պարույրով պտտվում է դեպի սև խոռոչը, այն տաքանում է և հզոր ճառագայթում է արձակում, որը լուսանկարում երևում է որպես լուսավոր տարածք:
Գալակտիկայի թևերը լուսանկարում երևում են որպես վառվող գազի և փոշու լայն շերտեր: Կապույտ հատվածները ներկայացնում են աստղային փոշին, որը ցրված է ամբողջ գալակտիկայում, իսկ նարնջագույնը ցույց է տալիս ավելի տաք փոշին, իսկ ավելի ուժեղ կարմիր երանգները՝ ավելի սառը փոշին: Պատկերի կենտրոնի մոտ փիրուզագույն, կանաչ և դեղին երանգները ներկայացնում են գազի տարբեր բաշխումներ:
Բայց սա դեռ ամենը չէ. Messier 106-ն ունի ևս երկու «անտեսանելի» թևեր, որոնք տեսանելի են միայն ռադիոյի և ռենտգենյան տիրույթներում: Դրանք բաղկացած են տաք գազից և ենթադրվում է, որ դրանք սև խոռոչների գործունեության արդյունք են:
«Դրանք, ամենայն հավանականությամբ, առաջանում են սև խոռոչի շուրջ գազի կատաղի խառնումից առաջացած նյութի արտահոսքից, որն ստեղծում է մի երևույթ, որը նման է օվկիանոսից փախչող ալիքին, երբ այն բախվում է ափամերձ ժայռին»,- բացատրում են գիտնականները:
Նման դիտարկումներն աստղագետներին կօգնեն ավելի լավ հասկանալ գալակտիկական այնպիսի կարևոր գործընթացները, ինչպիսիք են աստղերի ձևավորումը և սև խոռոչների ֆիզիկան՝ ի վերջո հասկանալու տիեզերքի էությունն ու պատմությունը:
James Webb-ը շարունակում է զարմացնել իր հնարավորություններով և բացահայտել տիեզերքի նոր գաղտնիքները։ Նրա մերձակա տիրույթի ինֆրակարմիր տեսախցիկը թույլ է տալիս տեսնել ավելի հեռուն և խորը, քան ցանկացած այլ աստղադիտակ, ինչը գիտնականներին եզակի հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու գալակտիկաների նախկինում թաքնված շրջանները:
