Չինաստանն իրականացնում է բարձրագույն կրթության մասշտաբային բարեփոխում՝ ակտիվորեն կրճատելով ավանդական ծրագրերը և շեշտը դնելով արհեստական բանականության ու բարձր տեխնոլոգիաների հետ կապված մասնագիտությունների վրա։ 2021-ից մինչև 2025 թվականը երկրի բուհերում փակվել կամ կասեցվել է բակալավրիատի շուրջ 12,2 հազար ծրագիր։ Միաժամանակ բացվել է շուրջ 10,2 հազար նոր ուղղություն։ Ընդհանուր առմամբ, փոփոխությունները նպաստել են բոլոր կրթական ծրագրերի ավելի քան 30%-ի վերափոխմանը։

Այս մասին հայտնում է South China Morning Post-ը՝ հղում անելով ՉԺՀ կրթության նախարարության տվյալներին։

Ինչպիսի մասնագիտություններ են անհետանում

Ամենամեծ կրճատումները վերաբերել են հումանիտար գիտություններին, արվեստին, օտար լեզուներին և մենեջմենթին (կառավարմանը)։ Այս ուղղությունները ավելի ու ավելի հաճախ են ճանաչվում գերհագեցած և աշխատաշուկայում քիչ պահանջված։ ԱԲ-ի արագ զարգացման և ավտոմատացման պայմաններում շատ ավանդական մասնագիտություններ կորցնում են արդիականությունը, ինչը ստիպում է համալսարաններին վերանայել ուսումնական պլանները։

Բարեփոխման պատճառները

Առանցքային գործոններից մեկը դարձել է երիտասարդների շրջանում գործազրկության բարձր մակարդակը, որը Չինաստանում գերազանցում է 16%-ը։ Կառավարությունը ձգտում է կրթական համակարգը ավելի լավ հարմարեցնել տնտեսության իրական կարիքներին, որն ուղղված է տեխնոլոգիական առաջնորդությանը։

Փակված ծրագրերի փոխարեն գալիս են նոր մասնագիտություններ՝ կապված արհեստական բանականության, ռոբոտատեխնիկայի և թվային տրանսֆորմացիայի հետ։ Մասնավորապես, մի շարք համալսարաններ արդեն իսկ գործարկել են «մարմնավորված բանականության» (embodied AI) ծրագրեր. մի ուղղություն, որը զբաղվում է ԱԲ-ի ինտեգրմամբ ֆիզիկական սարքերի, արդյունաբերական համակարգերի և ռոբոտատեխնիկայի մեջ։

Ռազմավարական շրջադարձ

Բարեփոխումն արտացոլում է Չինաստանի երկարաժամկետ պետական ռազմավարությունը՝ երկիրը ԱԲ ոլորտում գլոբալ առաջատարի վերածելու ուղղությամբ։ Լայն պրոֆիլի մեծաքանակ մասնագետներ պատրաստելու փոխարեն բուհերը ավելի ու ավելի են կողմնորոշվում դեպի բարձր տեխնոլոգիական ճյուղերի համար կադրերի պատրաստումը, որտեղ որակյալ աշխատակիցների պահանջարկը աճում է հատկապես արագ։

Կարճ ասած

2021-ից մինչև 2025 թվականը չինական համալսարանները փակել կամ կասեցրել են ավելի քան 12 հազար կրթական ծրագիր՝ հիմնականում հումանիտար և կառավարման պրոֆիլի։ Միաժամանակ բացվել է ավելի քան 10 հազար նոր ուղղություն՝ կողմնորոշված դեպի ԱԲ-ն և բարձր տեխնոլոգիաները։ Բարեփոխումը կապված է բարձրագույն կրթությունը փոփոխվող աշխատաշուկային հարմարեցնելու անհրաժեշտության և երկրի տեխնոլոգիական առաջնորդության ռազմավարության հետ։ Փոփոխությունները դիպչել են բակալավրիատի բոլոր ծրագրերի ավելի քան 30%-ին։