ՆախընտրելիՍննդի արդյունաբերությունն իրավամբ համարվում է Հայաստանի ավանդական և առավել ճանաչելի ոլորտներից մեկը։ Այս բնագավառը դարձել է երկրի յուրօրինակ այցեքարտը, որը ձևավորվել է տասնամյակների ընթացքում։ Հայկական սննդամթերքի, հատկապես մսամթերքի և կաթնամթերքի որակը վաղուց է դարձել առանձնահատուկ ուշադրության և հարգանքի առարկա՝ այդ թվում նաև երկրի սահմաններից դուրս։ Ոլորտի զարգացման հեռանկարների, առկա խնդիրների ու մարտահրավերների մասին Economix-ի եթերում խոսել է «Աթենք» ընկերության մարքեթինգի տնօրեն Արամ Առաքելյանը։
Շուկան աճում է, բայց ներուժը դեռ սպառված չէ
Ըստ Առաքելյանի՝ այսօր Հայաստանում մսի և մսամթերքի շուկան գտնվում է ակտիվ ու դինամիկ զարգացման փուլում, և դա հաստատվում է ոչ միայն սուբյեկտիվ գնահատականներով, այլև կոնկրետ թվերով։ Եթե համեմատենք 2010-ականների սկզբի հետ, պատկերը բավականին խոսուն է. 2012 թվականին մեկ շնչի հաշվով մսի և մսամթերքի սպառման միջին ծավալը տարեկան կազմում էր մոտ 24–26 կիլոգրամ։
«Այսօր այդ ցուցանիշը փաստացի կրկնապատկվել է և մոտեցել 50 կիլոգրամի»,— նշում է Առաքելյանը։ Նա պարզաբանում է, որ սպառման կառուցվածքի փոփոխությունը պայմանավորված է միանգամից մի քանի գործոններով՝ սուպերմարկետների թվի աճով, HoReCa սեգմենտի զարգացմամբ, ինչպես նաև պատրաստի արտադրանքի և կիսաֆաբրիկատների նկատմամբ պահանջարկի ավելացմամբ։ Միևնույն ժամանակ, նա ընդգծում է, որ առավելագույն ցուցանիշներին հասնելու մասին խոսելը դեռ վաղ է։
Առաքելյանի գնահատմամբ՝ շուկան դեռևս աճի զգալի պաշար ունի։ Որպես կողմնորոշիչ նա բերում է միջազգային տվյալները. եվրոպական երկրներում մեկ շնչի հաշվով մսի միջին սպառումը հասնում է տարեկան մոտ 80 կիլոգրամի, իսկ ԱՄՆ-ում՝ 110-ից մինչև 120 կիլոգրամի։ «Այսինքն՝ հեռանկարում մենք տեսնում ենք առնվազն կրկնակի աճի հնարավորություն»,— փաստում է նա։
Ավանդույթներ, տեխնոլոգիաներ և համ՝ որպես մրցակցային առավելություն
Խոսելով մսամթերքի հայկական շուկայի առանձնահատկությունների մասին՝ Առաքելյանը նշում է, որ դրա հիմնական տարբերությունը տարբեր մոտեցումների հաջող համադրության մեջ է։ Ըստ նրա՝ Հայաստանում հաջողվել է պահպանել և զարգացնել խորհրդային շրջանի տեխնոլոգիական ժառանգությունը՝ այն միավորելով ազգային ավանդույթների և ժամանակակից եվրոպական միտումների հետ։
Նա շեշտում է, որ այսօր արտադրողները ոչ թե պարզապես հետևում են հաստատված բաղադրատոմսերին, այլև փորձարկումներ են անում. դասական տեխնոլոգիական բազան համալրվում է նոր բաղադրիչներով և «եվրոպական շնչով»։ Որպես օրինակ Առաքելյանը մատնանշում է արտադրատեսակների այն շարքերը, որոնք ստեղծված են եվրոպական ստանդարտներով, բայց ավանդական տեխնոլոգիաների հիման վրա։ Նման մոտեցումը, նրա խոսքով, թույլ է տալիս ձևավորել «հետաքրքիր և կենդանի միքս», որը բարձր գնահատականների է արժանանում ոչ միայն երկրի ներսում, այլև դրա սահմաններից դուրս։
«Սա պարծենկոտություն չէ, այլ փաստ. շատ դեպքերում մեր մթերքներն ավելի համեղ են, հյութեղ և արտահայտիչ, քան եվրոպական նմանօրինակները»,— ասում է նա։ Առաքելյանը նշում է, որ հայկական արտադրամասեր այցելող արտասահմանցի տեխնոլոգները հաճախ են զարմանում հումքի որակից, տեխնոլոգիական լուծումների մակարդակից և համի հագեցվածությունից։ Ըստ նրա՝ հենց հարուստ և շեշտադրված համային պրոֆիլն է դառնում այն առավելությունը, որը շահեկանորեն տարբերում է հայկական արտադրանքը եվրոպական մի շարք շուկաներին բնորոշ ավելի չեզոք և միօրինակ համերից։
Առաքելյանը կարծում է, որ բարձր որակի հետ մեկտեղ վառ համը պահպանելու կարողությունը ոլորտի գլխավոր ձեռքբերումներից է և կարևոր գործոն՝ ներքին ու արտաքին շուկաներում մրցունակ լինելու համար։
