2026 թվականի հունվարի կեսերին Երկիրը պատած հզոր մագնիսական փոթորիկն ավարտվել է։ Այս մասին հայտնել են Ակադեմիկոս Ե. Կ. Ֆեդորովի անվան կիրառական գեոֆիզիկայի ինստիտուտից: Երևույթը տևել է 42 ժամ և իր հզորությամբ մոտեցել է պատմական առավելագույն ցուցանիշներին:

Ի՞նչ էր տեղի ունենում փոթորկի ժամանակ

Փոթորիկն սկսվել էր Արեգակի վրա տեղի ունեցած բարձրագույն՝ X դասի հզոր բռնկման հետևանքով առաջացած պլազմայի արտանետման հարվածից հետո: Գեոմագնիսական հուզումների գագաթնակետը հասել էր G4 մակարդակի, որը հինգ բալանոց սանդղակով համարվում է «շատ հզոր»: Սա հանգեցրել է լուրջ խափանումների կարճալիք ռադիոկապի ոլորտում (հատկապես բարձր լայնություններում), ինչպես նաև խնդիրներ է առաջացրել արբանյակային և ռադիոհաճախականային նավիգացիայի աշխատանքում:

Փոթորկի ամենատպավորիչ հետևանքը բևեռափայլերն էին. դրանք մի քանի օր շարունակ դիտվել են Ռուսաստանի և Եվրոպայի տարածքում: Առանձին դեպքերում բևեռափայլեր են ֆիքսվել նույնիսկ միջին լայնություններում, ինչը հազվադեպ երևույթ է նման փոթորիկների համար:

Գագաթնակետից առաջ՝ հունվարի 19-ի գիշերը, Երկրի մերձակայքում գրանցվել էր նաև S4 մակարդակի ճառագայթային փոթորիկ՝ հզորագույնը 21-րդ դարում: Արեգակնային պրոտոնների հոսքը գերազանցել էր 10,000 միավորը, ինչը ռեկորդային է վերջին երկու արեգակնային փուլերի համար:

Ազդեցությունը մարդկանց և տեխնիկայի վրա

Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Տիեզերական հետազոտությունների ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող Նաթան Էյսմոնտը պարզաբանել է, որ նման մակարդակի մագնիսական փոթորիկները կարող են ազդել եղանակից կախվածություն ունեցող մարդկանց ինքնազգացողության վրա՝ առաջացնելով գլխացավեր, ճնշման տատանումներ և քնի խանգարումներ: Սակայն սա վերաբերում է բնակչության փոքրամասնությանը:

Տեխնիկայի համար հետևանքներն ավելի շոշափելի էին. կապի խլացումներ, հնարավոր անսարքություններ էներգահամակարգերում և նավիգացիայում: Ցածր ուղեծրերում գտնվող արբանյակները ենթարկվել են բարձր ճառագայթային ծանրաբեռնվածության, սակայն դրանց պաշտպանիչ համակարգերը թույլ են տվել խուսափել լուրջ վթարներից:

Կարճ ասած

X դասի հզոր արեգակնային բռնկումից հետո սկսված G4 մակարդակի մագնիսական փոթորիկը տևեց 42 ժամ և ավարտվեց: Դրա հզորությունը մոտ էր պատմական ռեկորդներին: Գրանցվել են ռադիոկապի և նավիգացիայի խափանումներ, ինչպես նաև վառ բևեռափայլեր նույնիսկ միջին լայնություններում: S4 ճառագայթային փոթորիկը դարձավ ամենահզորը 21-րդ դարում: Մարդկանց մեծ մասի համար փոթորիկն անցել է աննկատ, սակայն զգայուն մարդիկ կարող էին վատառողջ զգալ: Սա 2026 թվականի սկզբի ամենանշանակալի գեոմագնիսական իրադարձություններից մեկն է: