2025 թվականի հունիսի 20-ի գիշերը Արեգակի վրա գրանցվել է X1.9 մակարդակի հզոր բռնկում, որը դարձել է այս տարվա երրորդ ամենաուժեղը: Այս մասին հայտնել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Տիեզերական հետազոտությունների ինստիտուտի (ԻԿԻ ՌԱՆ) Արեգակնային աստղագիտության լաբորատորիան իր կայքում: Իրադարձությունը տեղի է ունեցել Մոսկվայի ժամանակով ժամը 02:50-ին՝ №4114 ակտիվ տարածքում, որը հունիս ամսվա ընթացքում մնում է արեգակնային ակտիվության էպիկենտրոնը:

Դասակարգում և համեմատություն

Միջազգային դասակարգման համաձայն՝ բռնկմանը շնորհվել է X1.9 մակարդակ, ինչը այն դարձնում է 2025 թվականի ամենահզոր բռնկումներից մեկը: Այն զիջում է միայն երկու նախորդ իրադարձություններին՝ մայիսի 14-ին գրանցված X2.7 և փետրվարի 23-ին տեղի ունեցած X2.0 բռնկումներին: Տարվա սկզբից ի վեր Արեգակի վրա գրանցվել է X դասի ինը բռնկում, ինչը վկայում է ընթացիկ արեգակնային ցիկլում լուսատուի բարձր ակտիվության մասին:

Նախորդ իրադարձություններ

Դրանից մեկ օր առաջ՝ հունիսի 18-ի գիշերը, նույն №4114 ակտիվ տարածքում գրանցվել է X1.2 մակարդակի բռնկում՝ գագաթնակետով Մոսկվայի ժամանակով ժամը 00:49-ին: Այս իրադարձությունը եղել է հունիսի ամենահզորը մինչև X1.9 բռնկման հայտնվելը: Ավելի վաղ՝ հունիսի 15-ին, գիտնականները նշել էին M8.4 դասի հզոր բռնկում, որը նույնպես տեղի է ունեցել այդ գոտում և ուղեկցվել է պլազմայի արտանետմամբ, որը պոտենցիալ կարող էր Երկրի վրա մագնիսական փոթորիկներ առաջացնել:

Ազդեցությունը Երկրի վրա

ԻԿԻ ՌԱՆ-ի գիտնականները ընդգծել են, որ X1.9 բռնկման ազդեցությունը Երկրի վրա գործնականում բացառված է: Նախնական տվյալներով՝ այդ իրադարձության հետ կապված պլազմայի արտանետումն ուղղված է Արեգակնային համակարգի հյուսիսային բևեռի կողմ, այլ ոչ թե Երկրի: Սա հաստատվում է տիեզերական կորոնագրաֆների տվյալների վերլուծությամբ, որոնք ցույց են տվել, որ պլազման շեղվում է մեր մոլորակ տանող հետագծից: Այնուամենայնիվ, մասնագետները ծրագրում են լրացուցիչ վերլուծություն անցկացնել՝ օգտագործելով մաթեմատիկական մոդելներ, որպեսզի վերջնականապես գնահատեն հնարավոր հետևանքները:

Արեգակնային ակտիվության համատեքստ

X դասի արեգակնային բռնկումները ամենաբարձր հզորության իրադարձություններ են, որոնք կարող են ազդել ռադիոկապի, նավիգացիոն համակարգերի և արբանյակների աշխատանքի վրա: 2025 թվականին Արեգակը գտնվում է 25-րդ արեգակնային ցիկլի գագաթնակետի մոտ, որը ուղեկցվում է բռնկումների և մագնիսական փոթորիկների թվի աճով: Կանխատեսումների համաձայն՝ առավելագույն ակտիվությունը սպասվում է 2025 թվականի ամռանը, որից հետո այն աստիճանաբար կնվազի՝ մնալով բարձր մինչև 2026 թվականը:

Եզրակացություն

2025 թվականի հունիսի 20-ին գրանցված X1.9 մակարդակի բռնկումը դարձավ այս տարի Արեգակի բարձր ակտիվության ևս մեկ վկայություն: Թեև Երկրի համար սպառնալիքը նվազագույն է, գիտնականները շարունակում են ուշադիր հետևել №4114 ակտիվ տարածքի վարքագծին: Հետագա հետազոտությունները կօգնեն ճշտել, թե ինչպես են նման իրադարձությունները ազդում մեր մոլորակի և տիեզերական տեխնոլոգիաների վրա, ինչպես նաև կբարելավեն արեգակնային ակտիվության կանխատեսումները ապագայում: