Նախընտրելի
James Webb տիեզերական աստղադիտակն (JWST) օգնել է հաստատել նախկինում ենթադրվող երևույթի գոյությունը, որը հայտնի է որպես Էյնշտեյնի զիգզագ: Այս էֆեկտը հայտնաբերվել է J1721+8842 համակարգում, որտեղ մեկ քվազարի լույսն անցնում է ժամանակա-տարածային կորի երկու տարբեր շրջաններով՝ ստեղծելով օբյեկտի վեց նույնական կրկնօրինակներ։
Գիտնականներն ի սկզբանե ենթադրում էին, որ J1721+8842-ը կրկնակի քվազար է, որը երեք անգամ գրավիտացիոն լինզավորման է ենթարկվել: Այնուամենայնիվ, JWST-ի նոր տվյալները ցույց են տվել, որ լույսի բոլոր վեց կետերը պատկանում են միևնույն քվազարին, և երկու ամենաթույլ կրկնօրինակ պատկերներն անցնում են յուրաքանչյուր ոսպնյակի հակառակ կողմերով՝ ստեղծելով յուրահատուկ կոնֆիգուրացիա, որը կոչվում է Էյնշտեյնի զիգզագ:
Գրավիտացիոն լինզավորում ունեցող օբյեկտները, ինչպիսիք են Էյնշտեյնի օղակները և Էյնշտեյնի զիգզագ, կարևոր են աստղագիտության և տիեզերագիտության համար, քանի որ դրանք թույլ են տալիս գիտնականներին որոշել դրանց լինզավորող գալակտիկաների զանգվածը և ուսումնասիրել այնպիսի երևույթներ, ինչպիսիք են մութ նյութը և մութ էներգիան: JWST-ը զգալիորեն բարելավել է իր կարողությունը՝ հայտնաբերելու այդ օբյեկտները տիեզերքի հեռավոր շրջաններում:
Այնուամենայնիվ, չնայած JWST-ի հաջողություններին՝ աստղադիտակը նաև հայտնաբերել է տիեզերագիտության ըմբռնման անհամապատասխանություններ, ինչպիսին է Hubble-ի լարումը, որը կապված է տիեզերքի տարբեր շրջանների ընդլայնման տարբեր արագությունների հետ: Հետազոտողները կարծում են, որ Էյնշտեյնի զիգզագի ուսումնասիրությունը կարող է օգնել լուծելու այս խնդիրը, քանի որ դրա եզակի կոնֆիգուրացիան թույլ կտա աստղագետներին ճշգրիտ չափել ինչպես Hubble-ի հաստատունը (տիեզերքի ընդլայնման արագությունը), այնպես էլ տարածաշրջանում մութ էներգիայի քանակը:
Պորտսմութի համալսարանի աստղաֆիզիկոս Թոմաս Քոլեթը, որը չի մասնակցել հետազոտությանը, նշել է, որ«զիգզագի ուսումնասիրությունը լույս կսփռի այն հարցի վրա, թե արդյոք տիեզերքի ընդլայնման արագությունը համապատասխանում է տիեզերական մոդելին, թե ոչ: Այնուամենայնիվ, նա ասել է. «Հետազոտողներին կարող է ավելի քան մեկ տարի անհրաժեշտ լինել շփոթեցնող պատկերներից իրենց անհրաժեշտ թվերն ստանալու համար: Այնպես որ, մենք կարող ենք մի քիչ սպասել»:
Ուսումնասիրությունը վերբեռնվել է arXiv-ի սերվերում նոյեմբերի 8-ին և հրապարակման է ներկայացվել Astronomy & Astrophysics ամսագրին: Հետազոտության արդյունքները դեռ չեն ուսումնասիրվել այլ գիտանականների կողմից, սակայն դրանք արդեն իսկ մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում գիտական հանրության համար, քանի որ կարող են օգնել լուծելու ժամանակակից տիեզերագիտության ամենահրատապ խնդիրներից մեկը:
