ԱԲ-ի բումը ընդլայնում է ոչ միայն նեյրոցանցերի և չաթ-բոտերի շուկան, այլև այն ենթակառուցվածքը, որը մոդելները կապում է կորպորատիվ տվյալների բազաների, էլեկտրոնային փոստի և այլ ծառայությունների հետ։ Axios-ին փոխանցված Censys հետազոտական ընկերության տվյալների համաձայն՝ ինը ամսում ինտերնետից հասանելի՝ ԱԲ-ի հետ կապված համակարգերի քանակն աճել է 63%-ով՝ հասնելով գրեթե 268 հազարի։ Դրանցից շատերը հասանելիություն ունեն զգայուն տեղեկատվության նկատմամբ, ինչը նշանակում է, որ կարող են դառնալ հաքերների համար հնարավոր մուտքի կետ։

Գրեթե 268 հազար համակարգ հասանելի է դրսից

Censys-ի տվյալներով՝ 2026 թվականի հուլիսին հետազոտողները հայտնաբերել են ինտերնետից հասանելի մոտ 268 հազար համակարգ, որոնք օգտագործում էին 44 տարբեր ԱԲ-արտադրանք։ 2025 թվականի հոկտեմբերին նման համակարգերի թիվը կազմում էր մոտ 164 հազար։

Խոսքը միայն հենց մոդելների մասին չէ։ Այս ենթակառուցվածքը ներառում է գործիքներ, որոնք ԱԲ-հավելվածներին թույլ են տալիս փոխազդել տվյալների բազաների, կորպորատիվ ծրագրերի և այլ ծառայությունների հետ։ Դրանք օգնում են ավտոմատացնել աշխատանքային գործընթացները, բայց միաժամանակ ընդլայնում են այն համակարգերի շրջանակը, որոնց միջոցով հնարավոր է տեսականորեն մուտք ստանալ կազմակերպության ներքին ռեսուրսներին։

Censys-ի գլխավոր հետազոտող և զեկույցի համահեղինակ Էմիլի Օսթինի խոսքով՝ վտանգը ոչ այնքան առանձին գործիքների մեջ է, որքան այն բանում, թե ինչպիսի զգայուն համակարգերի հետ են դրանք փոխազդում։

Որ ԱԲ-գործիքներն են ամենից հաճախ բաց մնում

Հայտնաբերված լուծումների շարքում առաջատարը n8n-ն է՝ աշխատանքային գործընթացների ավտոմատացման հարթակ, որը թույլ է տալիս կապել տարբեր հավելվածներ և դրանց միացնել ԱԲ-գործակալներ։ Censys-ը հայտնաբերել է այս արտադրանքի ինտերնետից հասանելի գրեթե 114 հազար տեղադրում։

Դրանցից մոտ 77 հազարը աշխատում էին ծրագրային ապահովման այնպիսի տարբերակներով, որոնք առնվազն մեկ վերջերս բացահայտված կրիտիկական խոցելիության ազդեցության տակ էին։ Սակայն դա չի նշանակում, որ այս բոլոր տեղադրումները հնարավոր է հաջողությամբ կոտրել. հետազոտությունը չի պարզում, թե յուրաքանչյուր կոնկրետ համակարգ իրական հարձակման նկատմամբ խոցելի է, թե ոչ։

Հայտնաբերված ևս ավելի քան 54 հազար համակարգ բաց OpenClaw կառավարման վահանակներ էին՝ բաց կոդով ԱԲ-գործակալ, որը օգտատերերը կարող են միացնել անձնական հաշիվներին և այլ ծառայություններին։

Այսպիսի միացումները գործիքներն ավելի օգտակար են դարձնում. գործակալը կարող է աշխատել տվյալների հետ և կատարել առաջադրանքներ օգտատիրոջ անունից։ Բայց եթե համակարգը կարգավորված է ոչ անվտանգ ձևով, չարամիտ անձը տեսականորեն ստանում է այդ ռեսուրսներին հասնելու լրացուցիչ ուղի։

Ինչու է ընկերությունների համար ավելի դժվար դառնում վերահսկել ԱԲ-ն

ԱԲ-հավելվածներ ստեղծելն ու տեղակայելն ավելի ու ավելի հեշտ է դառնում։ Աշխատակիցները կարող են ինքնուրույն հավաքել ավտոմատացված համակարգեր, դրանք միացնել կորպորատիվ ծառայություններին և գործարկել՝ առանց ՏՏ բաժնի կողմից լիարժեք ստուգման։

Արդյունքում ընկերությունների համար ավելի ու ավելի դժվար է հասկանալ, թե իրենց ենթակառուցվածքում իրականում ինչ ծրագրային ապահովում է աշխատում, ինչ թույլտվություններ է այն ստացել և որքան հուսալի է պաշտպանված։

Censys-ի ղեկավար Զաքիր Դյուրիմյուրիքը նշում է, որ կազմակերպությունները դեռևս մինչև ԱԲ-ի զանգվածային տարածումն էլ դժվարանում էին հաշվառել տեղադրված ծրագրային ապահովումը։ Այժմ այս խնդրին ավելացել են նաև այն հավելվածները, որոնք աշխատակիցները ստեղծում են ինքնուրույն և օժտում ներքին տվյալներին հասանելիությամբ։

Հնարավոր ազդեցության տակ գտնվող տեղեկատվության թվում են էլեկտրոնային փոստը, ֆինանսական փաստաթղթերը և կորպորատիվ տվյալների բազաները։ Եթե ԱԲ-գործիքը հասանելիություն ունի նման ռեսուրսների նկատմամբ, ապա դրա անվտանգությունը դառնում է ընկերության ընդհանուր պաշտպանության մի մասը։

Բաց հասանելիությունը դեռ չի նշանակում հաջող կոտրում

Censys-ը հայտնաբերել է ինտերնետից հասանելի մեծ թվով համակարգեր, սակայն ինքնին դա դեռ չի ապացուցում, որ չարամիտ անձինք կարող են անարգել օգտվել դրանցից։ Հաջող հարձակման համար կարող են պահանջվել կոնկրետ խոցելիություն, հասանելիության անբավարար կարգավորումներ կամ լրացուցիչ պայմաններ։

Այնուամենայնիվ, հետազոտությունը մատնանշում է հարձակման մակերեսի աճը՝ թվային ենթակառուցվածքում չարամիտ անձանց համար հասանելի մուտքի կետերի ամբողջությունը։ Որքան ավելի շատ գործիքներ են միացվում կորպորատիվ տվյալներին և ծառայություններին, այնքան ավելի կարևոր է վերահսկել դրանց կարգավորումները, թարմացումները և թույլտվությունները։

Հետազոտողների կարծիքով՝ ընկերությունները պետք է ԱԲ-ենթակառուցվածքին վերաբերվեն նույնքան լրջությամբ, որքան ցանկացած այլ ծրագրային ապահովման՝ հաշվառեն բոլոր տեղակայված համակարգերը, կանոնավոր տեղադրեն թարմացումները, ստուգեն անվտանգության կարգավորումները և սահմանափակեն հասանելիությունը միայն անհրաժեշտ լիազորություններով։

ԱԲ-հավելվածները դառնում են առօրյա կորպորատիվ աշխատանքի մի մասը, սակայն ավտոմատացման հարմարավետությունը չի վերացնում տվյալների պաշտպանության հիմնարար պահանջները։ Որքան ավելի ակտիվ են կազմակերպությունները ներդնում նման լուծումներ, այնքան ավելի կարևոր է հասկանալ, թե որտեղ են դրանք աշխատում, ինչի են միացված և ով կարող է ստանալ դրանց հասանելիություն։