Հայաստանում մշակվում է մասնագիտացված թվային Hydrodesk համակարգը, որը պետք է փոխի հիդրոլոգիական տվյալների հավաքման և վերլուծության մոտեցումը։ Արհեստական բանականության աջակցությամբ հարթակը, որը ստեղծվել է Հայաստանի ՆԳՆ 112 կենտրոնի օպերատիվ կառավարման ստորաբաժանման կողմից, միավորում է հիդրոլոգիական կայաններից ստացվող տվյալները, թույլ է տալիս ավտոմատ կերպով հայտնաբերել վտանգավոր շեղումները և դրանք ցուցադրել քարտեզի վրա։ Այս մասին պատմել է Հայաստանի ՆԳՆ փոխգնդապետ Տաթևիկ Սիմոնյանը։

Նրա խոսքով՝ համակարգը նախատեսված է պաշտպանված ցանցի ներսում աշխատելու համար և կախված չէ արտաքին ամպային ենթակառուցվածքից։ Այժմ Hydrodesk-ը նախապատրաստման վերջնական փուլն է անցնում՝ մինչև օպերատիվ խմբին փոխանցվելը։

Աղյուսակներից՝ վտանգավոր փոփոխությունների ավտոմատ հայտնաբերմանը

Նա հայտնել է, որ Hydrodesk-ը ընդգրկում է հիդրոլոգիական տվյալների հետ աշխատանքի ամբողջական ցիկլը։ Համակարգ են մուտքագրվում գետերում ջրի մակարդակի և հոսքի, ջերմաստիճանի, ինչպես նաև ջրամբարներում ջրի մակարդակների և ծավալների ցուցանիշները։

Տվյալների մուտքագրման ժամանակ օգտագործվում են կառուցակարգված ձևաթղթեր, որոնք թույլ են տալիս միանգամից վերահսկել դրանց որակը։ Սա պետք է կրճատի այն սխալների քանակը, որոնք բնորոշ են էլեկտրոնային աղյուսակներում տեղեկատվության ձեռքով մշակմանը։ Համակարգ են նաև տեղափոխվել պատմական տվյալները, ինչի շնորհիվ ընթացիկ ցուցանիշները կարելի է համեմատել դիտարկումների նախորդ ժամանակաշրջանների հետ։

Միևնույն ժամանակ Hydrodesk-ը չի սահմանափակվում միայն տեղեկատվության պահպանմամբ։ Սիմոնյանի խոսքով՝ հարթակը ձևավորում է օպերատիվ վահանակ, որի վրա ցուցադրվում են բոլոր մոնիթորինգային կայանների ընթացիկ ցուցանիշները՝ գետերի, ջերմաստիճանային կետերի և ջրամբարների։ Համակարգը, նրա փոխանցմամբ, ավտոմատ կերպով հայտնաբերում է պատմական առավելագույններից շեղումները։ Սա, ինչպես նշել է Սիմոնյանը, թույլ է տալիս աշխատակիցներին ավելի արագ ուշադրություն դարձնել պոտենցիալ վտանգավոր փոփոխություններին, այդ թվում՝ ջրհեղեղի ռիսկի հետ կապված, առանց տվյալների մեծ զանգվածները ձեռքով դիտարկելու անհրաժեշտության։

Լրացուցիչ գործիք է ԳՏՀ քարտեզը, որի վրա մոնիթորինգային կայանները ցուցադրվում են Հայաստանի գետային ցանցի, ջրամբարների և յոթ լճերի հետ միասին։ Այսպիսով, պոտենցիալ խնդրահարույց ցուցանիշն անմիջապես ստանում է աշխարհագրական համատեքստ։

Համակարգը վերլուծում է ջերմաստիճանի և հոսքի միջև կապը

Hydrodesk-ում նախատեսված են նաև վերլուծական գործառույթներ։ Մասնավորապես, համակարգը թույլ է տալիս ուսումնասիրել ընտրված ժամանակահատվածում կոնկրետ կայանում գետում ջրի հոսքի և ջերմաստիճանի միջև փոխկապակցվածությունը, հայտնել է նա։

Նման վերլուծությունը կարող է օգտագործվել օրինաչափությունների բացահայտման համար, այդ թվում՝ ջերմաստիճանային պայմանների հետ կապված գետային հոսքի փոփոխությունների։

Հարթակի ևս մեկ տարր է հաշվետվությունների ավտոմատացված ձևավորումը, տեղեկացրել է Սիմոնյանը։ Hydrodesk-ը ստեղծում է ստանդարտացված PDF փաստաթղթեր՝ անմիջապես համակարգում պարունակվող տվյալների հիման վրա։ Սա կրճատում է ձեռքի աշխատանքի ծավալը և թույլ է տալիս հաշվետվություններ կազմել միասնական ձևաչափով՝ անկախ նրանից, թե որ աշխատակիցն է դրանք պատրաստում, նշել է նա։

Սիմոնյանի խոսքով՝ շահագործման հանձնելուց առաջ Hydrodesk-ն անցել է մի շարք ընթացակարգեր, այդ թվում՝ անվտանգության աուդիտ և հասանելիության ստուգում։