Գիտնականները հայտնաբերել են նոր ասուպային հոսք, որն, ամենայն հավանականությամբ, առաջացել է քայքայվող աստերոիդից, որը պարբերաբար անցնում է Արեգակին շատ մոտ հեռավորությամբ: Այս բացահայտումը մատնանշում է «քարե-գիսաստղանման» օբյեկտների առանձնահատուկ դասի գոյությունը, որոնք ակտիվորեն կորցնում են իրենց նյութը արեգակնային էքստրեմալ ջերմության ազդեցության տակ: Հոդվածը հրապարակվել է «The Astrophysical Journal» ամսագրում:

Ինչպես գտան նոր հոսքը

Հետազոտողը վերլուծել է Կանադայի, Ճապոնիայի, Կալիֆոռնիայի և Եվրոպայի ավտոմատ դիտողական տեսախցիկներից ստացված միլիոնավոր ասուպային գրառումներ: Տվյալների այս հսկայական զանգվածից նրան հաջողվել է առանձնացնել 282 ասուպից բաղկացած մի խումբ, որոնք ունեն ընդհանուր ծագում:

Այս մասնիկների ուղեծրերը մատնանշում են մայրական մարմինը, որը Արեգակին մոտենում է գրեթե հինգ անգամ ավելի մոտ, քան Երկիրը: Նման մերձեցման ժամանակ աստերոիդի մակերևույթը ենթարկվում է կոլոսալ տաքացման, ինչը հանգեցնում է դրա աստիճանաբար քայքայմանը:

Աստերոիդներ, որոնք իրենց պահում են գիսաստղերի նման

Նախկինում համարվում էր, որ գիսաստղերը «կեղտոտ ձնագնդեր» են, որոնք նյութ են կորցնում Արեգակին մոտենալիս, իսկ աստերոիդները՝ ավելի կայուն քարե մարմիններ են: Սակայն վերջին տարիներին պարզ է դառնում, որ որոշ աստերոիդներ նույնպես ակտիվություն են դրսևորում:

Վառ օրինակ է 3200 Փաետոն (Phaethon) աստերոիդը՝ հայտնի Գեմինիդներ ասուպային հոսքի մայրական մարմինը: Այն նույնպես նյութ է կորցնում ուժեղ տաքացման ժամանակ:

Նոր հայտնաբերված հոսքը, դատելով ամենայնից, ունի համանման ծագում: Երկրի մթնոլորտ ներթափանցող մասնիկները դրսևորում են միջանկյալ հատկություններ. դրանք ավելի փխրուն են, քան սովորական աստերոիդային բեկորները, բայց ավելի ամուր են, քան տիպիկ գիսաստղային նյութը: Սա թույլ է տալիս ենթադրել, որ շոգի ազդեցության տակ աստերոիդի վրա տեղի է ունենում մակերևույթի ճաքճքում, գազերի արտանետում և մարմնի աստիճանական քայքայում:

Ինչու՞ է սա կարևոր

Աշխատանքի հեղինակները նշում են, որ նման մեխանիզմը կարող է բացատրել ոչ միայն Փաետոնի վարքագիծը, այլև Երկրի վրա գտնվող երկնաքարերի բաղադրության բազմազանությունը: Դրանցից շատերը, հնարավոր է, առաջացել են հենց նմանատիպ «ակտիվ» աստերոիդներից:

Նոր հոսքի բուն մայրական աստերոիդը դեռևս չի հայտնաբերվել: Այն, ամենայն հավանականությամբ, մութ է ու փոքր, ուստի դժվար է նկատել Երկրից: Փնտրտուքներում կարող է օգնել NASA-ի ապագա «NEO Surveyor» առաքելությունը, որի արձակումը նախատեսված է 2027 թվականին: Այս տիեզերական աստղադիտակը հատուկ նախագծված է Արեգակին մոտ շարժվող երկրամերձ օբյեկտների որոնման համար:

Կարճ ասած

Գիտնականները նույնականացրել են 282 ասուպից բաղկացած նոր ասուպային հոսք, որն առաջացել է քայքայվող աստերոիդից, որը մոտենում է Արեգակին զգալիորեն ավելի մոտ, քան Երկիրը: Էքստրեմալ տաքացման ազդեցության տակ աստերոիդն աստիճանաբար ճաքճքում է և կորցնում նյութ՝ դրսևորելով աստերոիդի և գիսաստղի միջև միջանկյալ վարքագիծ: «The Astrophysical Journal»-ում հրապարակված բացահայտումը հաստատում է, որ որոշ աստերոիդներ կարող են լինել ակտիվ և աստիճանաբար տրոհվել: Մայրական մարմինը դեռևս չի գտնվել. դրա որոնմանը կարող է օգնել NASA-ի «NEO Surveyor» առաքելությունը 2027 թվականին: