Աստղագետները հաստատել են HD 20794 d էկզոմոլորակի գոյությունը, որը գտնվում է Երկրից ընդամենը 20 լուսատարի հեռավորության վրա, և պարզել են, որ այն կարող է գտնվել իր աստղի բնակելի գոտում։ Հետազոտությունը հրապարակվել է Astronomy & Astrophysics (A&A) ամսագրում։

Սպասված հաստատում

HD 20794 d-ի հայտնաբերումն ավելի քան 20 տարվա դիտարկումների արդյունք է, որոնք իրականացվել են Չիլիում գտնվող HARPS և ESPRESSO սպեկտրոգրաֆներով։ Այս մոլորակի ազդանշանն առաջին անգամ գրանցվել էր դեռևս 2022 թվականին, երբ գիտնականները վերլուծում էին արխիվային տվյալները։ Սակայն ազդանշանի թույլ լինելը պահանջում էր երկարատև ստուգումներ՝ հնարավոր սխալները բացառելու համար։

«Այս հայտնագործությունը մեծ ուրախություն ու թեթևացում բերեց, քանի որ ազդանշանը գտնվում էր հայտնաբերման եզրին», — պատմում է Օքսֆորդի համալսարանի դոկտոր Մայքլ Կրետինյեն, ով առաջինը ուշադրություն դարձրեց HD 20794 d-ի վրա։

Մոլորակի յուրահատուկ առանձնահատկությունները

HD 20794 d-ն դասվում է «սուպերըրտեր» դասի՝ մոլորակների, որոնք ավելի զանգվածեղ են, քան Երկիրը, բայց ավելի թեթև, քան գազային հսկաները։ Այն շարժվում է էլիպսաձև ուղեծրով, ինչը բերում է նրա աստղից հեռավորության զգալի տատանումների տարվա ընթացքում։ Այս առանձնահատկությունն HD 20794 d-ին դարձնում է բացառիկ հետազոտության օբյեկտ, քանի որ ուղեծրի նմանատիպ հատկությունները կարող են ազդել մոլորակի կլիմայի վրա։

Կյանքի նշաններ գտնելու հնարավորությունը

Չնայած դեռ վաղ է խոսել HD 20794 d-ի վրա կյանքի առկայության մասին, գիտնականները այն համարում են ապագա առաքելությունների հեռանկարային նպատակ։ Մասնավորապես, Չափազանց մեծ աստղադիտակը (ELT) և LIFE նախագիծը կարող են առաջիկա տասնամյակներում ուսումնասիրել այս մոլորակի մթնոլորտը և փնտրել կենսաբանական ազդանշաններ՝ հնարավոր կյանքի հետքեր։

«Այս էկզոմոլորակը մեր ամենամոտ գտնվող սուպերըրտերներից է, ուստի մենք հնարավորություն ունենք պարզելու՝ արդյո՞ք այն իսկապես հարմար է կյանքի համար», — նշում են հետազոտության հեղինակները։

Գիտնականները հույս ունեն, որ հետագա դիտարկումները կօգնեն ավելի լավ հասկանալ HD 20794 d-ի պայմանները և կբացահայտեն նոր գաղտնիքներ, որոնք կարող են մոտեցնել մեզ Արեգակնային համակարգից դուրս կյանքի հնարավորության պատասխանին։