iPhone 18 Pro-ը ստացել է Apple-ի սմարթֆոնների պատմության մեջ առաջին հիմնական տեսախցիկը՝ փոփոխական դիաֆրագմայով։ Այս գործառույթը թույլ է տալիս ոչ միայն կարգավորել սենսոր հասնող լույսի քանակը, այլև վերահսկել դաշտի խորությունը, կադրերի մանրամասնությունը և տեսանյութում շարժման բնույթը։ Գործնական փորձարկումները ցույց են տվել, որ այն հատկապես օգտակար կարող է լինել տեսանկարահանման և խոշոր պլանների դեպքում, թեև լուսանկարների որակի նկատելի բարելավում չի լինում բոլոր սցենարներում։

Փոփոխական դիաֆրագման վաղուց օգտագործվում է պրոֆեսիոնալ ֆոտոխցիկներում և տեսախցիկներում, սակայն սմարթֆոններում այդպես էլ չափանիշ չի դարձել։ Որոշ արտադրողներ արդեն փորձարկել էին այս տեխնոլոգիան, սակայն հետագայում հրաժարվել էին դրանից։ Այժմ Apple-ը այն կրկին բերում է ուշադրության կենտրոն — և սա լավ առիթ է հասկանալու, թե կոնկրետ ինչ է այն տալիս օգտատիրոջը, պատմում է gsmarena.com-ը։

Ինչ է դիաֆրագման և ինչպես է այն աշխատում

Դիաֆրագման օբյեկտիվի այն բացվածքն է, որի միջոցով լույսը հասնում է տեսախցիկի սենսորին։ Փոփոխական դիաֆրագմայով համակարգերում դրա չափը կարելի է փոխել շարժական թերթիկների օգնությամբ՝ մթության մեջ լայնացնելով բացվածքը և ուժեղ լուսավորության դեպքում՝ նեղացնելով։

Դիաֆրագմայի չափը նշվում է f թվով, օրինակ՝ f/1.8 կամ f/4։ Այստեղ գործում է հակադարձ կախվածություն․ որքան փոքր է թիվը, այնքան ավելի լայն է բացվածքը և այնքան ավելի շատ լույս է հասնում սենսորին։ f/1.46-ի դեպքում ավելի շատ լույս է անցնում, քան f/4-ի դեպքում։

Դիաֆրագման կադրի էքսպոզիցիան որոշող երեք հիմնական պարամետրերից մեկն է։ Մյուս երկուսը կափարիչի արագությունն ու ISO-ն են։

· Դիաֆրագման կարգավորում է լույսի քանակը և ազդում է դաշտի խորության վրա։

· Կափարիչի արագությունը որոշում է, թե որքան ժամանակ է սենսորը լույս հավաքում կադրի համար։ Երկար կափարիչը պատկերը դարձնում է ավելի պայծառ, բայց կարող է ուժեղացնել շարժվող օբյեկտների մշուշվածությունը։

· ISO-ն սահմանում է սենսորի ազդանշանի ուժեղացման մակարդակը։ ISO-ի բարձրացումը թույլ է տալիս պատկերն ավելի լուսավոր դարձնել, բայց սովորաբար մեծացնում է աղմուկի տեսանելիությունը։

Սմարթֆոններում այս պարամետրերը առավել հաճախ կարգավորվում են ավտոմատ կերպով։ Փոփոխական դիաֆրագման պատկերն կառավարելու ևս մեկ գործիք է ավելացնում — ընդ որում այնպիսի գործիք, որը ազդում է ոչ միայն պայծառության վրա։

Ավելի հարթ շարժում տեսանյութում

Փոփոխական դիաֆրագմայի ամենահետաքրքիր հնարավորություններից մեկը կապված է տեսանկարահանման հետ։ Որպեսզի շարժումը բնական տեսք ունենա, կինեմատոգրաֆիստները սովորաբար հետևում են 180 աստիճանի կանոնին․ վայրկյանում 24 կադր հաճախականության դեպքում կափարիչի արագությունը պետք է լինի մոտավորապես 1/48 վայրկյան, իսկ նման արժեքի բացակայության դեպքում օգտագործվում է ամենամոտ հասանելի արժեքը՝ օրինակ 1/50։

Ուժեղ լուսավորության դեպքում նման կափարիչը կարող է հանգեցնել գերէքսպոզիցիայի։ Ֆիքսված դիաֆրագմայով սմարթֆոնները ստիպված են կրճատել կափարիչի արագությունը, ինչի հետևանքով տեսանյութում շարժումը դառնում է կտրուկ, ցնցոտի և պակաս բնական։

Փոփոխական դիաֆրագման թույլ է տալիս այս խնդիրը լուծել այլ կերպ՝ փոքրացնել բացվածքը, սահմանափակել լույսի հոսքը և պահպանել ավելի երկար կափարիչի արագություն։ Արդյունքում շարժվող օբյեկտները ստանում են բնական մշուշվածություն, որի շնորհիվ տեսանյութն ավելի հարթ է երևում։

iPhone 18 Pro-ի փորձարկումներում համեմատել են f/1.46 դիաֆրագմայով և կարճ կափարիչի արագությամբ նկարահանումը f/4-ի և ավելի երկար կափարիչի արագությամբ նկարահանման հետ։ Երկրորդ դեպքում շարժումը զգալիորեն ավելի բնական էր թվում։

Միաժամանակ կարևոր է հասկանալ․ շարժման հարթությունը փոխում է ոչ թե հենց դիաֆրագման, այլ այն կափարիչի արագությունը, որը հնարավոր է լինում օգտագործել դրա կարգավորման շնորհիվ։

Շատ պայծառ պայմաններում նույնիսկ դա կարող է բավարար չլինել։ Այդ ժամանակ օգտակար կլինի չեզոք-մոխրագույն ֆիլտրը (ND), որը լրացուցիչ սահմանափակում է լույսի քանակը։ Բայց սովորական իրավիճակների մեծ մասում փոփոխական դիաֆրագման ավելի մեծ ազատություն է տալիս՝ առանց լրացուցիչ աքսեսուարների։

Դաշտի խորություն․ ավելի շատ դետալներ ֆոկուսի մեջ կամ գեղեցիկ մշուշվածություն

Դիաֆրագման ազդում է նաև դաշտի խորության վրա՝ ֆոկուսավորման օբյեկտից առաջ և նրա հետևում գտնվող այն տարածքի, որի սահմաններում պատկերը մնում է բավականաչափ հստակ։

Լայն բացված դիաֆրագմայի դեպքում դաշտի խորությունը փոքրանում է․ օբյեկտը առանձնանում է ֆոնից, բայց հենց օբյեկտի առանձին մասեր կարող են դուրս մնալ ֆոկուսից։ Դիաֆրագման փակելիս ավելի հեռու գտնվող դետալները նույնպես դառնում են հստակ։

iPhone 18 Pro-ի թեստերում նույն օբյեկտը նկարահանել են դիաֆրագմայի չորս արժեքներով՝ f/1.46, f/1.8, f/2.8 և f/4։ Նվազագույն արժեքի դեպքում հստակ էր մնում միայն օբյեկտի փոքր մասը, մինչդեռ f/4-ի դեպքում հստակ տարածքը նկատելիորեն ընդլայնվում էր։

Սա հատկապես կարևոր է խոշոր պլանների համար։ Սմարթֆոնները ստանում են ավելի ու ավելի մեծ սենսորներ և լուսաուժեղ օբյեկտիվներ, սակայն մոտ տարածությունից փոքր դաշտի խորությունը կարող է հանգեցնել նրան, որ օբյեկտի մի մասը մշուշված լինի։ Դիաֆրագման փակելը օգնում է պահպանել ավելի շատ դետալներ։

Այնուամենայնիվ, ֆոնի ուժեղ մշուշվածությունն ինքնին թերություն չէ։ Դիմանկարային նկարահանումների դեպքում այն կարող է ցանկալի էֆեկտ լինել, իսկ առարկաների կամ փաստաթղթերի նկարահանման դեպքում, ընդհակառակը, ավելի հաճախ պահանջվում է առավելագույն հստակություն։

Փոփոխական դիաֆրագման թույլ է տալիս ընտրել համապատասխան տարբերակը՝ կախված խնդրից։

Կարո՞ղ է փակ դիաֆրագման կադրերը դարձնել ավելի հստակ

Բացվածքի փոքրացումը տեսականորեն օգնում է բարձրացնել հստակությունը ամբողջ կադրում, հատկապես պատկերի եզրերում։ Սա կարող է օգտակար լինել բնապատկերների կամ այլ տեսարանների նկարահանման ժամանակ, որտեղ կարևոր է պահպանել դետալները կենտրոնից մինչև անկյունները։

Սակայն iPhone 18 Pro-ի փորձարկումները ցույց են տվել, որ սովորական լուսանկարներում f/1.46-ի և f/4-ի միջև տարբերությունը մեծ չէր։ Հեղինակները համեմատում էին RAW ձևաչափով կադրերը, որպեսզի հնարավորինս նվազեցնեն սմարթֆոնի ծրագրային մշակման ազդեցությունը։

f/4-ի դեպքում որոշ կադրերում նկատվում էր անկյուններում մի փոքր ավելի լավ հստակություն և հակադրական օբյեկտների շուրջ ավելի քիչ մանուշակագույն գունային եզրեր։ Բայց փակ դիաֆրագմայի մոտ հայտնաբերվել էր նաև կողմնակի ազդեցություն․ պայծառ կետային լույսի աղբյուրների շուրջ հայտնվում էին ճառագայթանման նախշեր։

Այսպիսով, դիաֆրագման փակելու հնարավորությունը օգտակար է, բայց չի երաշխավորում մանրամասնության արմատական աճ։ Տարբերությունն ավելի նկատելի է որոշակի պայմաններում և կադրերի ուշադիր համեմատության դեպքում, հատկապես RAW-ով և բարձր լուծաչափով արված նկարների համար։

Ինչու սովորաբար պետք չէ փոխել դիաֆրագման միայն պայծառության համար

Դիաֆրագմայի ամենաակնհայտ կիրառությունը պատկերի պայծառության կարգավորումն է։ Բայց սմարթֆոնի դեպքում դա պարտադիր չէ, որ լավագույն պատճառը լինի այն ձեռքով փոխելու համար։

iPhone-ը կարող է ավտոմատ կերպով փոխհատուցել լույսի քանակի փոփոխությունը կափարիչի արագության և ISO-ի հաշվին։ Բացի այդ, գիշերային ռեժիմը միավորում է մի քանի կադր՝ թույլ լուսավորության պայմաններում լուսանկարների որակը բարելավելու համար։ Այդ պատճառով շատ դեպքերում օգտատիրոջը պետք չէ ինքնուրույն բացել դիաֆրագման՝ ավելի պայծառ լուսանկար ստանալու համար։

f/1.46 առավելագույն արժեքը ավելի շատ լույս է փոխանցում, քան նախորդ մոդելների f/1.8-ը, սակայն գործնական տարբերությունը կարող է այնքան էլ նկատելի չլինել․ ծրագրային մշակումը մեծ մասամբ փոխհատուցում է լուսավորության պակասը։

Ստանդարտ «Տեսախցիկ» հավելվածում հասանելի են դիաֆրագմայի չորս արժեքներ՝ f/1.46, f/1.8, f/2.8 և f/4։ Միևնույն ժամանակ ապարատային համակարգը աջակցում է ավելի նուրբ կարգավորմանը․ երրորդ կողմի հավելվածները, օրինակ՝ Optika-ն, առաջարկում են մինչև ինը տարբերակ։ Նման հավելվածները կարող են օգտակար լինել նաև նրանց համար, ում պետք է ISO-ի ձեռքով կառավարում, ինչը ստանդարտ հավելվածում չի բավարարում։

Ինչը պետք է Apple-ը բարելավի

iPhone 18 Pro-ի փոփոխական դիաֆրագման սմարթֆոնը ինքնաբերաբար պրոֆեսիոնալ տեսախցիկ չի դարձնում, բայց օգտակար հնարավորություններ է ավելացնում նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ավելի լավ վերահսկել նկարահանման արդյունքը։ Հատկապես նկատելի է դրա օգտակարությունը տեսանյութում, որտեղ այն օգնում է պահպանել շարժման բնական մշուշվածությունը, և խոշոր պլաններում, երբ կարևոր է ամբողջ օբյեկտը պահել ֆոկուսի մեջ։

Միևնույն ժամանակ Apple-ի իրականացումն ունի սահմանափակումներ։ Փոփոխական դիաֆրագման հասանելի է միայն հիմնական տեսախցիկում — հեռախոսկոպիկ օբյեկտիվը նույնպես կշահեր նման հնարավորությունից։

Հարցեր կան նաև «Տեսախցիկ» հավելվածի ինտերֆեյսի վերաբերյալ։ Քանի որ նոր կարգավորումներ են ավելանում, մենյուն ավելի ու ավելի բարդ է դառնում, իսկ պարամետրերի միջև անցնելու համար պետք է տեղափոխվել մի բաժնից մյուսը։ Առանձին պրոֆեսիոնալ ռեժիմը, որտեղ կարգավորումները հավաքված կլինեն մեկ տեղում, ձեռքով կառավարումը ավելի հարմար կդարձներ թե՛ փորձառու լուսանկարիչների, թե՛ նրանց համար, ովքեր նոր են սկսում հասկանալ նկարահանումը։

Ընդհանուր առմամբ փոփոխական դիաֆրագման հեղափոխություն չէ, այլ լրացուցիչ գործիք, որը բացահայտվում է գիտակցված օգտագործման դեպքում։ Սովորական ավտոմատ կադրերի համար այն կարող է գրեթե ոչինչ չփոխել։ Բայց եթե նկարահանել տեսանյութ բնական շարժումով, աշխատել խոշոր պլաններով կամ ձգտել բնապատկերների առավելագույն հստակությանը, դիաֆրագման կառավարելու հնարավորությունն իսկապես ընդլայնում է տեսախցիկի ստեղծագործական հնարավորությունները։