Մեկնարկել է 2026 թվականի միակ լրիվ լուսնային խավարումը: Լուսինն ամբողջությամբ կընկղմվի Երկրի ստվերի մեջ և կստանա հագեցած կարմրավուն երանգ՝ հայտնի «Արյունոտ Լուսինը»: Լրիվ փուլը կտևի 58 րոպե 19 վայրկյան, իսկ հաջորդ նման իրադարձությանը ստիպված կլինենք սպասել մինչև 2028 թվականի վերջը: Սա հազվագյուտ հնարավորություն է տեսնելու երկնային ամենատպավորիչ երևույթներից մեկը, որն ընդ որում լիովին անվտանգ է դիտարկման համար:

Ե՞րբ և որքա՞ն է տևում խավարումը

  • Ամսաթիվ. 3 մարտի, 2026 թ.
  • Լրիվ փուլ. 15:04–16:03՝ երևանյան ժամանակով (14:04–15:03՝ մոսկովյան ժամանակով, 11:04–12:03 UTC):
  • Խավարման առավելագույն փուլը. 15:33՝ երևանյան ժամանակով (11:33 UTC):
  • Ամբողջ խավարման տևողությունը. 5 ժամ 39 րոպե:
  • Լիալուսինը («Որդերի Լուսին»). համընկնում է երևանյան ժամանակով 15:38-ին՝ լրիվ փուլի մեկնարկից մոտ կես ժամ անց:

Որտե՞ղ է տեսանելի լինելու «Արյունոտ Լուսինը»

Խավարումը լավ տեսանելի է Արևելյան Ասիայում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում, Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում, Հյուսիսային և Կենտրոնական Ամերիկայում, ինչպես նաև Հարավային Ամերիկայի արևմտյան հատվածում: Արևելյան Ասիայի որոշ շրջաններում և արևելյան Ավստրալիայում լրիվ փուլը տեղի կունենա գիշերային ժամերին կամ մարտի 4-ի կեսգիշերից հետո՝ ըստ տեղական ժամանակի:

Ռուսաստանում խավարումը տեսանելի է Հեռավոր Արևելքում (Վլադիվոստոկ, Պետրոպավլովսկ-Կամչատսկի, Յուժնո-Սախալինսկ). այնտեղ Լուսինը բարձր կլինի հորիզոնից: Կենտրոնական և արևմտյան շրջաններում (Մոսկվա, Սանկտ Պետերբուրգ, Եկատերինբուրգ) խավարումն ամենևին տեսանելի չէ՝ Լուսինն այդ ժամանակ հորիզոնից ներքև է:

ԱՄՆ-ում և Կանադայում տեսանելիությունը փոխվում է արևմուտքից արևելք.

  • Արևմտյան ափ (Լոս Անջելես, Սան Ֆրանցիսկո, Սիեթլ, Վանկուվեր)՝ կտեսնեն ամբողջ խավարումը գիշերային ժամերին:
  • Կենտրոնական նահանգներ (Դենվեր, Դալաս, Չիկագո)՝ կտեսնեն առավելագույն և լրիվ փուլերը:
  • Արևելյան ափ (Նյու Յորք, Տորոնտո, Վաշինգտոն)՝ կտեսնեն լրիվ փուլը հորիզոնին մոտ, Լուսինը մայր կմտնի հենց խավարման ընթացքում:

Եվրոպայում, Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքում (ներառյալ Հայաստանը) խավարումը տեսանելի չէ, քանի որ Լուսինը գտնվելու է հորիզոնից ներքև:

Ինչպե՞ս լուսանկարել «Արյունոտ Լուսինը»

Լուսնային խավարումը նկարելն ավելի հեշտ է, քան արևայինը. հատուկ ակնոցներ պետք չեն, բայց Լուսնի պայծառությունը կտրուկ փոխվում է.

  1. Շտատիվը պարտադիր է՝ լրիվ փուլի ժամանակ էքսպոզիցիան (выдержка) երկար կլինի:
  2. Լավագույնը հեռաֆոտո օբյեկտիվով (200–600 մմ) տեսախցիկներն են: Սմարթֆոնը նույնպես կնկարի, բայց դետալիզացիան ցածր կլինի:
  3. Սկսեք կարճ էքսպոզիցիայից (1/250 վ) և աստիճանաբար երկարացրեք այն մինչև 1–2 վայրկյան, բարձրացրեք ISO-ն մինչև 400–1600:
  4. Եթե Լուսինը հորիզոնին մոտ է, կադրի մեջ ներառեք նաև ծառեր կամ շենքեր՝ կադրն ավելի տպավորիչ դարձնելու համար:

Ինչու՞ է Լուսինը դառնում կարմիր

Լրիվ խավարման ժամանակ արևի ուղիղ լույսը չի ընկնում Լուսնի վրա: Այն լուսավորվում է միայն Երկրի մթնոլորտի միջով անցած ճառագայթներով: Կարճ կապույտ ալիքները ցրվում են (ինչպես մայրամուտի ժամանակ), իսկ կարմիրները անցնում են գրեթե անարգել: Այդ պատճառով Լուսինը ստանում է պղնձակարմիր երանգ:

Կարճ ասած

2026 թվականի միակ լրիվ լուսնային խավարումը տեղի է ունենում մարտի 3-ին: Լրիվ փուլը («Արյունոտ Լուսին»)՝ երևանյան ժամանակով 15:04-ից մինչև 16:03, առավելագույնը՝ 15:33-ին: Լավագույնս տեսանելի է Արևելյան Ասիայում, Ավստրալիայում և Ամերիկայում: Եվրոպայում և Մերձավոր Արևելքում տեսանելի չէ: Հաջորդ նման երևույթը սպասվում է միայն 2028-ի վերջին: