Աստղագետները ուշադիր հետևում են 2024 YR4 աստերոիդին, որը կարող է բախվել Երկրին 2032 թվականի դեկտեմբերի 22-ին։ NASA-ի գնահատմամբ՝ հարվածի հավանականությունը 1.6% է, ինչն այս աստերոիդը դարձնում է հատուկ ուշադրության արժանի օբյեկտ։ Սակայն գիտնականները նշում են, որ լրացուցիչ դիտարկումները կարող են փոխել կանխատեսումները և բացառել վտանգը։

Ի՞նչ է հայտնի այս աստերոիդի մասին

2024 YR4-ը առաջին անգամ հայտնաբերվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին՝ Չիլիի El Sauce աստղադիտարանում։ Նախնական հաշվարկներով՝ աստերոիդի տրամագիծը կազմում է 40-ից 90 մետր, ինչը համադրելի է ֆուտբոլի դաշտի չափերի հետ։ Դեռ 2024 թվականի վերջում այն ընդգրկվել է NASA-ի մշտական մոնիթորինգի ենթակա օբյեկտների ցանկում։

The Planetary Society-ի գլխավոր գիտաշխատող Բրյուս Բեթսը վստահեցնում է.
«Մենք շարունակում ենք տվյալներ հավաքել, և ամենայն հավանականությամբ առաջիկա ամիսներին բախման հավանականությունը կնվազի մինչև զրո»։

Նմանատիպ իրավիճակ եղել է նաև 2004 թվականին՝ Ապոֆիս աստերոիդի դեպքում, որը սկզբում համարվում էր պոտենցիալ վտանգավոր, սակայն հետագա հաշվարկները բացառեցին նրա անկման վտանգը։

Ինչպիսի՞ն կարող են լինել հետևանքները

Եթե 2024 YR4-ը իսկապես ընկնի Երկրի վրա, հետևանքները կախված կլինեն հարվածի վայրից։ Հնարավոր բախման գոտիները ներառում են Խաղաղ և Ատլանտյան օվկիանոսները, ինչպես նաև Հարավային Ամերիկան, Աֆրիկան և Հարավային Ասիան։

Այս աստերոիդը դասվում է այսպես կոչված «քաղաքասպանների» (city killers) կատեգորիային։ Եթե այն մուտք գործի մթնոլորտ, դրա պայթյունի հզորությունը կարող է գերազանցել Հիրոսիմայի ատոմային ռումբի պայթյունը 500 անգամ։ Չնայած այն, ամենայն հավանականությամբ, չի ստեղծի խառնարան, դրա հետևանքով առաջացած ավերածությունները կարող են լինել կործանարար։ Օրինակ՝ 1908 թվականին Տունգուսյան պայթյունի ալիքը տապալեց ծառեր մոտ 2,000 քառակուսի կիլոմետր տարածքում։

Եթե աստերոիդը պայթի օվկիանոսի վերևում, դա կարող է առաջացնել ցունամի, հատկապես եթե պայթյունի էպիկենտրոնը լինի ափի մոտ։

Հնարավո՞ր է կանխել բախումը

Գիտնականները վստահ են, որ հաստատված սպառնալիքի դեպքում մարդկությունը կունենա բավականաչափ ժամանակ միջոցներ ձեռնարկելու համար։ 2022 թվականին NASA-ն հաջողությամբ իրականացրեց DART առաքելությունը, որի ընթացքում տիեզերական զոնդի օգնությամբ փոխվեց մի աստերոիդի ուղեծիրը։ Նման մեթոդ կարող է կիրառվել նաև 2024 YR4-ի դեպքում։

Այլընտրանքային տարբերակներն են.

  • Լազերային գոլորշիացում, որը կփոխի աստերոիդի շարժման ուղղությունը,
  • Գրավիտացիոն տրակտոր՝ տիեզերական սարք, որը աստիճանաբար կշեղի աստերոիդին իր գրավիտացիայի շնորհիվ,
  • Բնակչության տարհանում՝ եթե այլ միջոցներ անարդյունավետ լինեն։

NASA-ի ներկայացուցիչ Քելլի Ֆասթը վստահեցնում է, որ անհանգստանալու կարիք չկա.
«Մենք ունենք անհրաժեշտ տեխնոլոգիաներ՝ աղետը կանխելու համար»։

Այսպիսով...

Չնայած այն հանգամանքին, որ 2024 YR4-ը մնում է հատուկ ուշադրության կենտրոնում, նրա Երկրին բախվելու հավանականությունը չափազանց փոքր է։ Գիտնականները շարունակելու են ուսումնասիրել նրա ուղեծիրը առաջիկա ամիսներին, և, ամենայն հավանականությամբ, վտանգը կբացառվի։ Իսկ եթե նույնիսկ ռիսկը պահպանվի, մարդկությունը արդեն ունի փորձված և արդյունավետ տեխնոլոգիաներ՝ այն չեզոքացնելու համար։