2026 թվականի հունվարի սկզբին Վեներան և Մարսը երկնակամարում շատ կմոտենան Արեգակին. այս աստղագիտական իրադարձությունը երբեմն անվանում են ժամանակակից «Բեթղեհեմյան աստղ»։ Սակայն այն պարզ աչքով դիտել չի հաջողվի։ Նովոսիբիրսկի պետական համալսարանի «Վեգա» աստղադիտարանի ինժեներ Միխայիլ Մասլովը բացատրել է պատճառը։

Ի՞նչ է կատարվում երկնքում

Հունվարի 8-ին սպասվում է Վեներայի և Մարսի միացումը Արեգակի հետ. մոլորակները կհայտնվեն մեր աստղի հետ նույն գծի վրա։ Նրանց միջև անկյունային հեռավորությունը կլինի մեկ աստիճանից պակաս, ինչը չափազանց փոքր է։ Արեգակի լույսն ամբողջությամբ կծածկի մոլորակները՝ դրանք անտեսանելի դարձնելով երկրային դիտորդների համար։

Մասլովը նշել է, որ նման մոտեցման դեպքում մոլորակները թաքնված են Արեգակի կուրացնող սկավառակի հետևում, և առանց հատուկ գործիքների դրանք հնարավոր չէ տեսնել։

Ինչպե՞ս, այնուամենայնիվ, տեսնել իրադարձությունը

Միակ միջոցը SOHO (Solar and Heliospheric Observatory) տիեզերական աստղադիտարանի տվյալներից օգտվելն է, որը ESA-ի և NASA-ի համատեղ նախագիծն է և աշխատում է 1995 թվականից։ Սարքավորումը հագեցած է կորոնոգրաֆներով, որոնք արգելափակում են Արեգակի ուղիղ լույսը և թույլ են տալիս տեսնել մերձարեգակնային տարածությունը։

Ինժեները խորհուրդ է տվել օգտվել SOHO-ի նեղ տեսադաշտ ունեցող գործիքներից. դրանք իրական ժամանակում ցույց կտան, թե ինչպես է փոխվում Վեներայի և Մարսի դիրքը Արեգակի նկատմամբ։ Պատկերները հասանելի են աստղադիտարանի կայքում, և ցանկացած մարդ կարող է հետևել իրադարձությանը առցանց։

Կապը աստվածաշնչյան «Բեթղեհեմյան աստղի» հետ

«Բեթղեհեմյան աստղ» տերմինը հաճախ կիրառվում է հազվագյուտ աստղագիտական երևույթների նկատմամբ, որոնք հիշեցնում են Մատթեոսի ավետարանում նկարագրված երկնային նշանը Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան ժամանակ։ Վերջերս աստղագետներն առաջադրել են նոր վարկած. դա կարող էր լինել պայծառ գիսաստղ, որն արձանագրվել է հին չինական տարեգրություններում։

Հունվարյան ներկայիս միացումը նույն իրադարձությունը չէ, սակայն Սուրբ Ծննդյան տոներին (ըստ հուլյան օրացույցի) մոտ լինելը նման զուգորդումներ է առաջացնում։

Ինչո՞ւ է սա հետաքրքիր

Նման միացումները ցույց են տալիս Արեգակնային համակարգի դինամիկան և հիշեցնում, թե որքան պայծառ ու գերիշխող է Արեգակը երկնքում։ Առանց տիեզերական գործիքների՝ մերձարեգակնային շատ երևույթներ կմնային անհայտ։

Կարճ ասած

2026 թվականի հունվարի 8-ին Վեներան և Մարսը կմոտենան Արեգակին (1°-ից պակաս), ուստի «Բեթղեհեմյան աստղը» հնարավոր չի լինի տեսնել անզեն աչքով. մոլորակները կմնան արևի լույսի ստվերում։ Իրադարձությանը կարելի է հետևել միայն հանրության համար բաց SOHO տիեզերական աստղադիտակի տվյալների միջոցով։ Այս հազվագյուտ միացումը զուգահեռներ է առաջացնում աստվածաշնչյան ավանդության հետ, թեև ժամանակակից աստղագետները պատմական Բեթղեհեմյան աստղի համար հակված են գիսաստղի վարկածին։