Նախընտրելի
2026 թվականի հունվարի սկզբին մեր մոլորակը կհասնի պերիհելիի կետին՝ Արեգակից ունեցած տարվա ընթացքում ամենակարճ հեռավորությանը։ Այս աստղագիտական իրադարձության շնորհիվ աստղի տեսանելի սկավառակը կլինի առավելագույն չափի։ Մոսկվայի պլանետարիումը հայտնել է, որ հունվարի 3-ին Երկրի և Արեգակի կենտրոնների միջև հեռավորությունը կկազմի մոտ 147 099 586 կմ, իսկ Արեգակի անկյունային տրամագիծը կհասնի մոտավորապես 32 րոպե 35 վայրկյան աղեղի։
Ինչո՞ւ է Արեգակը մեծ թվում հենց ձմռանը
Արեգակի շուրջ Երկրի ուղեծիրը ոչ թե կատարյալ շրջան է, այլ էլիպս։ Պերիհելիում մենք աստղին մոտ ենք գտնվում մոտ 5 միլիոն կիլոմետրով ավելի, քան աֆելիում (հուլիսին)։ Սա մեծացնում է Արեգակի տեսանելի անկյունային տրամագիծը 3–7%-ով։ Տարբերությունը հստակ նկատելի է աստղագիտական լուսանկարներում, որտեղ հունվարյան սկավառակն զգալիորեն ավելի խոշոր տեսք ունի։
Սակայն սրանից լրացուցիչ ջերմություն չի առաջանում։ Հյուսիսային կիսագնդում ձմռանը Արեգակը հորիզոնից ցածր է գտնվում, նրա ճառագայթներն անցնում են մթնոլորտի ավելի հաստ շերտով և ավելի շատ են ցրվում։ Տարվա եղանակների փոփոխության հիմնական պատճառը Երկրի առանցքի 23,5° թեքվածությունն է, այլ ոչ թե ուղեծրի էլիպսաձև լինելը։
Հունվարի և վաղ գարնան այլ աստղագիտական իրադարձությունները
Հունվարը հարուստ է երկնային տեսարաններով. ամսվա առաջին օրերին սպասվում է Կվադրանտիդներ ասուպային հոսքի գագաթնակետը, իսկ հունվարի 10-ին՝ Յուպիտերի մեծ դիմակայությունը, երբ հսկա մոլորակը կերևա առանձնահատուկ պայծառ ու խոշոր։
Աստղագիտական գարունը Հյուսիսային կիսագնդում կսկսվի 2026 թվականի մարտի 20-ին՝ գարնանային գիշերահավասարի պահին (Երևանի ժամանակով մոտավորապես 18:46-ին)։ Արեգակը կհատի երկնային հասարակածը՝ անցնելով հյուսիսային կիսագունդ, և ողջ մոլորակում ցերեկվա ու գիշերվա տևողությունները կհավասարվեն։
Ինչպե՞ս անվտանգ դիտել
Հունվարի 3-ին Արեգակը կծագի պայծառ և տեսողականորեն մեծ, սակայն նրան ուղղակիորեն նայելը չափազանց վտանգավոր է աչքերի համար։ Օգտագործեք միայն սերտիֆիկացված արևային զտիչներ (ֆիլտրեր), հատուկ աստղադիտակներ կամ պրոյեկցիայի մեթոդը։ Մասնագետները խորհուրդ են տալիս լուսանկարել այն և համեմատել հուլիսյան նկարների հետ. չափսերի տարբերությունն ակնառու կլինի։
Կարճ ասած
2026 թ. հունվարի 3-ին Երկիրը կանցնի պերիհելիի կետով. նվազագույն հեռավորությունը (~147 մլն կմ) Արեգակի տեսանելի սկավառակը կդարձնի տարվա մեջ ամենախոշորը (մոտ 32'35")։ Տարբերությունը նկատելի է լուսանկարներում, բայց չի ազդում ձմեռային եղանակի վրա. սեզոնները որոշվում են առանցքի թեքվածությամբ։ Հունվարը հիանալի ժամանակ է «խոշոր» Արեգակը, ասուպներն ու Յուպիտերը դիտելու համար, բայց միշտ՝ զգուշությամբ և աչքերի պաշտպանությամբ։
