Մեկ շաբաթ անց՝ 2026 թվականի օգոստոսի 27-ի լույս 28-ի գիշերը, Երկիրն իր ստվերը կգցի Լուսնի վրա: Սա կլինի Լուսնի խորը մասնակի խավարում. երկրային ստվերը (ումբրան) կփակի արբանյակի տեսանելի սկավառակի մոտ 96%-ը: Իրադարձությունը խոստանում է լինել վերջին տարիների ամենագեղեցիկ մասնակի խավարումներից մեկը. Լուսնի ստվերոտ մասը կարող է ձեռք բերել բնորոշ կարմրավուն-նարնջագույն երանգ:

Երբ և ինչպես է տեղի ունենալու խավարումը

Երկիրը կանգնելու է գրեթե ճշգրիտ Արեգակի և լիալուսնի միջև: Ամբողջական ծածկույթ տեղի չի ունենա. բարակ մահիկը կմնա լուսավորված արևի ուղիղ ճառագայթներով: Հիմնական պահերն ըստ համաշխարհային ժամանակի (GMT).

  • Երկրի ստվերի առաջին հպումը (մասնակի փուլի սկիզբ) — 02:33 GMT, օգոստոսի 28
  • Խավարման առավելագույն փուլ — 04:12 GMT, օգոստոսի 28
  • Մասնակի փուլի ավարտ — մոտ 05:52 GMT

Այս ընթացքում Լուսնի ստվերոտ մասը կարող է նկատելիորեն կարմրել: Էֆեկտն առաջանում է նրանից, որ արևի լույսը, անցնելով երկրային մթնոլորտով, բեկվում է և լուսնային սկավառակը ներկում պղնձագույն ու արյունոտ կարմիր տոներով: Հենց այդ պատճառով են նման խավարումներն հաճախ անվանում «արյունոտ Լուսին», թեև ձևականորեն սա մասնակի, այլ ոչ թե ամբողջական խավարում է:

Որտեղ լավագույնս տեսանելի կլինի

Խավարումը կկարողանան դիտել Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի, Աֆրիկայի և Եվրոպայի մեծ մասի բնակիչները: Արևմտյան կիսագնդում Լուսինը կլինի երկնքում բարձր, և ամբողջ գործընթացը հնարավոր կլինի տեսնել ամբողջությամբ: Եվրոպայում և Աֆրիկայում առավելագույն փուլը կհամընկնի լուսաբացամերձ ժամերին, երբ Լուսինն արդեն բավականին ցածր կլինի հորիզոնից:

Կտեսնվի՞ Արդյոք Հայաստանից

Հայաստանից (ներառյալ Երևանից) խավարման խորը մասնակի փուլը տեսանելի չի լինի: Ըստ աստղագիտական հաշվարկների տվյալների՝ Երևանում.

  • Կիսաստվերային փուլը կսկսվի օգոստոսի 28-ի առավոտյան մոտ 5:23-ին
  • Առավոտյան ժամը 6:22–6:25-ի սահմաններում Լուսինն արդեն մայր է մտնելու
  • Իսկական մասնակի փուլը (երբ Երկրի ստվերը կսկսի ծածկել սկավառակը) կսկսվի արդեն Լուսնի մայր մտնելուց հետո

Այսինքն՝ Հայաստանի բնակիչները կկարողանան տեսնել միայն թույլ կիսաստվերային մթագնում լուսաբացին, երբ Լուսինը շատ ցածր կլինի հարավ-արևմտյան հորիզոնից: Վառ «արյունոտ» էֆեկտ և սկավառակի 96%-ի ծածկում դիտել չի հաջողվի: Նրանց համար, ովքեր այնուամենայնիվ կցանկանան նայել, խորհուրդ է տրվում գտնել բաց տեսարանով վայր դեպի հարավ-արևմուտք և զինվել հեռադիտակով. կիսաստվերային փուլում Լուսնի պայծառության փոփոխություններն անզեն աչքով հազիվ նկատելի են:

Ինչպես դիտել

Աչքերի համար հատուկ պաշտպանություն չի պահանջվում. ի տարբերություն արևի խավարումների, Լուսնին կարելի է նայել հանգիստ: Հեռադիտակը կամ փոքր աստղադիտակը զգալիորեն կբարելավեն տպավորությունը. լավ տեսանելի կլինի երկրային ստվերի սահմանը և ռելիեֆի մանրամասները, որոնք աստիճանաբար անցնում են մթության մեջ:

Կարճ ասած

2026 թվականի օգոստոսի 27–28-ին տեղի կունենա Լուսնի խորը մասնակի խավարում, որի ժամանակ երկրային ստվերը կծածկի Լուսնի սկավառակի 96%-ը: Այն լավագույնս տեսանելի կլինի Ամերիկայում, Աֆրիկայում և Եվրոպայում: Հայաստանից դիտորդները կտեսնեն միայն թույլ կիսաստվերային փուլ օգոստոսի 28-ի լուսաբացին. իսկական մասնակի փուլը կսկսվի արդեն Լուսնի մայր մտնելուց հետո: Աչքերի հատուկ պաշտպանություն պետք չէ, իսկ հեռադիտակը նկատելիորեն կուժեղացնի տեսարանը: