Ճապոնացի գիտնականները Լուսին են ուղարկել իսկական «Տրանսֆորմեր». Ի՞նչ է պետք իմանալ դրա մասին

2024 թվականի հունվարին ճապոնական JAXA գործակալության SLIM (Smart Lander for Investigating Moon) առաքելության շրջանակներում Լուսնի մակերևույթ է հասցվել SORA-Q մանրակերտ ռոբոտը՝ պատմության մեջ առաջին տրանսֆորմացվող (ձևափոխվող) մրրնջագնացը, որի չափսն ընդամենը 8 սանտիմետր է, հայտնում է Space.com-ը։

Ինչպես է աշխատում ռոբոտ-տրանսֆորմերը

SORA-Q-ն մշակվել է JAXA-ի, Sony ընկերության, Դոսիսյա համալսարանի և խաղալիքների հայտնի արտադրող Takara-TOMY-ի (Transformers բրենդի համահեղինակի) համատեղ ջանքերով։ Ի սկզբանե ռոբոտն ունեցել է գնդի ձև, ինչը հեշտացնում էր տեղափոխումն ու վայրէջքը։ Լուսնի մակերևույթին այն ձևափոխվել է. երկու կիսագնդերը դարձել են անիվներ, դրանց միջև բարձրացել է տեսախցիկը, իսկ հետևից դուրս է եկել կայունացնող «պոչը»։ Դրանից հետո SORA-Q-ն կարողացել է ինքնուրույն տեղաշարժվել և հետազոտել տեղանքը։

Առաքելության խնդիրներն ու արդյունքները

Ռոբոտն աշխատել է մեկ այլ մանրակերտ սարքի՝ ցատկող LEV-1-ի (Lunar Excursion Vehicle-1) հետ զույգով։ Միասին նրանք պետք է ցուցադրեին ոչ մեծ ինքնավար ռոբոտների հնարավորությունները Լուսնի դժվարամատչելի հատվածների՝ ճեղքերի, խառնարանների և այլ գոտիների ուսումնասիրման համար, ուր խոշոր մրրնջագնացները չեն կարող հասնել։

SORA-Q-ն հաջողությամբ արել է SLIM վայրէջքային մոդուլի և Նեկտարի ծովի Շիոլի խառնարանի շրջանում լուսնային շրջակա մակերևույթի գունավոր լուսանկարներ։

Ռոբոտներն աշխատել են մոտ 100 րոպե, որից հետո կապն ընդհատվել է՝ հավանաբար LEV-1-ի վնասման կամ դրա մարտկոցի լիցքաթափման պատճառով։

Ինչու է սա կարևոր

Առաքելությունը ցույց տվեց, որ մանրակերտ տրանսֆորմացվող ռոբոտները կարող են լինել էֆեկտիվ և հարաբերականորեն էժան գործիք լուսնային հետազոտությունների համար։ Նրանք ընդունակ են աշխատել ինքնավար, շրջանցել արգելքները և տվյալներ փոխանցել այլ սարքերի միջոցով։

Մշակողների թիմի ղեկավար Դայչի Հիրանոն նշել է, որ այդպիսի փոքր հարթակներն առանձին-առանձին ունեն սահմանափակ հնարավորություններ, բայց համակարգում դրանք նոր հորիզոններ են բացում Լուսնի ուսումնասիրության համար։

Կարճ ասած

Ճապոնացի գիտնականները Լուսնի վրա հաջողությամբ փորձարկել են SORA-Q մանրակերտ ռոբոտ-տրանսֆորմերը։ 8 սմ չափսերով սարքը գնդից վերածվում էր շարժունակ մրրնջագնացի, անում լուսանկարներ և աշխատում ցատկող LEV-1 ռոբոտի հետ զույգով։ Առաքելությունն ապացուցեց Լուսնի դժվարամատչելի շրջանների հետազոտման համար ոչ մեծ ինքնավար ռոբոտների օգտագործման հեռանկարայնությունը։ Արդյունքները հրապարակվել են Science Robotics ամսագրում։