TikTok-ը տուգանվել է 530 միլիոն եվրոյով (600 միլիոն դոլար)՝ ըստ Եվրոպական միության գաղտնիության կարգավորողների՝ Եվրոպայի օգտատերերի անձնական տվյալները ապօրինի կերպով Չինաստան փոխանցելու և չկարողանալու բավարար կերպով ապացուցել, որ այդ տվյալները պաշտպանված են չինական իշխանությունների հնարավոր հասանելիությունից։ Այդ մասին հայտնել է Իռլանդիայի Տվյալների պաշտպանության հանձնաժողովը, գրում է ABC News-ը։

Անհանգստություն՝ Չինական իշխանությունների հասանելիության վերաբերյալ

Քննությունը պարզել է, որ TikTok-ը չի հասցեագրել այն ռիսկերը, որոնք կապված են Չինաստանի հակաահաբեկչական, հակահետախուզական և ազգային անվտանգության օրենքների շրջանակներում եվրոպացիների տվյալներին հնարավոր հասանելիության հետ։ TikTok-ը ինքն է ճանաչել, որ այդ օրենքները «էականորեն տարբերվում են» ԵՄ չափանիշներից։ Չնայած ընկերության պնդումներին, թե «երբեք չի ստացել տվյալների հարցում Չինաստանի իշխանություններից և երբեք չի տրամադրել տվյալներ նրանց», կարգավորող մարմինները մնացել են թերահավատ։ TikTok-ի կողմից այդ ռիսկերին անհրաժեշտ գնահատական չտալը դարձել է ԵՄ-ի որոշման առանցքային մաս։

Քննության ընթացքում TikTok-ը սկզբում հերքել է, թե եվրոպական օգտատերերի տվյալներ են պահպանվել Չինաստանում, սակայն 2025 թվականի ապրիլին խոստովանել է, որ փետրվարին հայտնաբերվել է «սահմանափակ քանակությամբ ԵՏՏ օգտատերերի տվյալների» պահում չինական սերվերներում՝ հակասելով նախկին հայտարարություններին։ Այս բացահայտումը՝ «սխալ տեղեկատվություն» տրամադրելու վերաբերյալ, լրջորեն վնասել է TikTok-ի վստահելիությունը և ընդգծել այն մտահոգությունները, որոնք տարիներ շարունակ պահում են չինական սեփականության տակ գտնվող այս հարթակին Արևմտյան կառավարությունների ուշադրության կենտրոնում՝ կապված տվյալների հետախուզական կամ քարոզչական օգտագործման վախերի հետ։

Project Clover տվյալների կենտրոններ

TikTok-ի Project Clover ծրագիրը ներկայացնում է 12 միլիարդ եվրոյի ներդրում՝ նպատակ ունենալով ուժեղացնել տվյալների անվտանգությունը իր 150 միլիոն եվրոպացի օգտատերերի համար՝ ստեղծելով նվիրված տվյալների կենտրոններ Եվրոպայում։ Նախաձեռնությունը ներառում է երեք ռազմավարական վայր՝ երկուսը Իռլանդիայում և մեկը Նորվեգիայում։ Վերջինս՝ Համար քաղաքում գտնվող կենտրոնը, դառնալու է Եվրոպայում ամենամեծը իր տեսակի մեջ։ Առաջին իռլանդական կենտրոնը գործարկվել է 2023թ. սեպտեմբերին, իսկ նորվեգականը՝ 2024թ. վերջում։ 2025թ. ապրիլի դրությամբ՝ Նորվեգիայի երեք շենքերն արդեն ամբողջությամբ գործում են։

Տվյալների այս կենտրոնները ձևավորում են «եվրոպական անկլավ», որտեղ օգտատերերի տվյալները պահվում են լռելյայն՝ խիստ անվտանգության միջոցներով։ Դրանք աշխատում են վերականգնվող էներգիայով և զբաղեցնում են մոտ 200 աշխատակից՝ ներառյալ ՏՏ ինժեներներ և հովացման մասնագետներ։ Անկախ NCC Group կիբերանվտանգության ընկերությունը մշտապես հետևում է TikTok-ի անվտանգության դարպասներին՝ ապահովելու, որ սահմանափակ տվյալները (օրինակ՝ հեռախոսահամարներ և IP հասցեներ) չլինեն հասանելի Չինաստանում աշխատող աշխատակիցների համար։ Այս թափանցիկության և վերահսկման մակարդակը համարվում է «աննախադեպ» օնլայն հարթակների շրջանում և սահմանում է նոր ստանդարտ տվյալների պաշտպանության ոլորտում։

ԵՄ GDPR-ի խախտումներ

Իռլանդիայի Տվյալների պաշտպանության հանձնաժողովը պարզել է, որ TikTok-ը խախտել է ԵՄ-ի Ընդհանուր տվյալների պաշտպանության կանոնակարգի (GDPR) առանցքային դրույթներ երկու ուղղություններով։ Նախ՝ TikTok-ը չի կարողացել «հաստատել, երաշխավորել և ապացուցել», որ Չինաստանում տվյալներին հասանելիություն ունեցող աշխատակիցների կողմից տվյալների պաշտպանությունը համարժեք է ԵՄ չափանիշներին։ Այդ խախտման համար նշանակվել է 485 միլիոն եվրոյի տուգանք։ Երկրորդ՝ TikTok-ը խախտել է թափանցիկության պահանջները 2020-2022թթ․ ընթացքում՝ չտրամադրելով օգտատերերին անհրաժեշտ տեղեկություն Չինաստան փոխանցվող տվյալների վերաբերյալ, ինչի արդյունքում ևս մեկ՝ 45 միլիոն եվրոյի տուգանք է սահմանվել։

Քննությունը նաև բացահայտել է, որ TikTok-ը տրամադրել է ոչ ճշգրիտ տեղեկատվություն՝ ի սկզբանե պնդելով, թե Չինաստանում տվյալներ չեն պահվել։ Սակայն 2025թ․ ապրիլին TikTok-ը ընդունել է, որ փետրվարին հայտնաբերվել է, որ «սահմանափակ ԵՏՏ տվյալներ» պահվել են Չինաստանում՝ հակասելով նախկին հայտարարություններին։ Հանձնաժողովը պահանջել է TikTok-ից վեց ամսում համապատասխանեցնել տվյալների մշակումը ԵՄ կանոններին, հակառակ դեպքում այն կկանգնի Չինաստան փոխանցվող բոլոր տվյալների կասեցման վտանգի առաջ։