Արհեստական բանականության փոխակերպիչ դերը ֆինտեխում. Հարցազրույց Եվգենի Լիսնյակի հետ

Ուկրաինայում, Վրաստանում, ԱՊՀ երկրներում և Հարավարևելյան Եվրոպայում Visa ընկերության ռազմավարական գործընկերությունների բաժնի, ֆինտեխ և վենչուրային նախագծերի ղեկավար Եվգենի Լիսնյակը հարցազրույց է տվել NEWS.am Tech-ին նոյեմբերի 15-ին Երեւանում կայացած Silicon Mountains 2024 միջազգային տեխնոլոգիական գագաթնաժողովի շրջանակում։ Հարցազրույցում Լիսնյակը խոսել է ֆինտեխում արհեստական բանականության (ԱԲ) դերի, ԱԲ-ն իր ծառայությունների մեջ ինտեգրելու Visa-ի նախաձեռնությունների և նորարարությունը խթանելու համար ստարտափների հետ ընկերության համագործակցության մասին:

ԱԲ. Հեղափոխություն ֆինտեխում

«Բոլորը խոսում են արհեստական բանականության մասին», - հավաստիացնում է Լիսնյակը: Նրա խոսքով, ԱԲ տեխնոլոգիաների տարածումը շարունակում է աճել, իսկ  Visa-ի հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ֆինանսական հաստատությունների եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների տնօրենների մոտ 94%-ն արդեն օգտագործում է ԱԲ-ն իր աշխատանքում և ծրագրում է հետագայում ընդլայնել դրա օգտագործումը:

Լիսնյակն առանձնացնում է հինգ հիմնական առավելությունները, որոնք ԱԲ-ն բերում է ֆինտեխ ոլորտին.

Գործառնական արդյունավետություն և անվտանգություն

ԱԲ-ն բարելավում է պայմանագրերի (գործարքներ) գործընթացները՝ կանխատեսելով ձախողումները, բացահայտելով խարդախության ռիսկերը և ուժեղացնելով ցանցի հուսալիությունը: ԱԲ-ի վրա աշխատող Visa-ի գործիքները,  ինչպիսին է Visa Advanced Authorization-ը (VAA), վայրկյանների ընթացքում վերլուծում է 500 պարամետր յուրաքանչյուր գործարքի համար՝ օգնելով ֆինանսական հաստատություններին հավասարակշռված որոշումներ կայացնել:

«VAA-ի և Visa Protect Enterprise Risk Solutions-ի մյուս լուծումների շնորհիվ մենք կանխել ենք տարեկան մոտավորապես 28 միլիարդ դոլարի խարդախություն», - ընդգծում է Լիսնյակը:

Անհատականացված հաճախորդների փորձ

Օգտագործելով հարուստ տվյալների հավաքածու՝ ԱԲ-ն հնարավորություն է տալիս ստեղծել անհատականացված փոխգործողություններ՝ հաճախորդների առօրյա շփումները վերածելով դինամիկ, բացառապես համատեքստի շրջանակում երկխոսությունների:

«Խոսքը մարդուն ինքն իրենից ավելի լավ ճանաչելու մասին է», - ասում է Լիսնյակը:

Նրա խոսքով, անհատականացված առաջարկների և փոխգործողությունների փոխակերպիչ ներուժը դժվար է գերագնահատել։

Գործնական վերլուծություն

ԱԲ-ի վերլուծական կարողությունները գերազանցում են մարդկային հնարավորությունները՝ ապահովելով դրամական հոսքերի եզակի տեսանելիություն և թույլ տալով դրանց դինամիկայի ճշգրիտ կանխատեսում:

«Ապագա կարիքները կանխատեսելու այս կարողությունն օգնում է ավելի խելամիտ բիզնես որոշումներ կայացնել», - ավելացնում է Լիսնյակը:

Հաճախորդների ներգրավվածության բարձրացում

Հաճախորդների կարիքներին հարմարեցված ակտիվ առաջարկությունները ԱԲ-ի ընձեռած ևս մեկ հնարավորություն են՝ ապահովելով, որ ֆինանսական գործիքներն ու արտադրանքները լավագույնս համապատասխանեն օգտատերերի նախասիրություններին:

Խափանող նորարարություն

Նորարարական և անհատականացված արտադրանքի ստեղծումը, ըստ Լիսնյակի, հսկայական ներուժ ունի և կարող է արմատապես փոխել ավանդական ֆինանսական ծառայությունները։

Նորարարության և անվտանգության միջեւ հավասարակշռություն

Չնայած ԱԲ-ն առաջարկում է բազմաթիվ առավելություններ, դրա ներդրվելը ֆինանսների ոլորտ պահանջում է առաջնահերթությունների մանրակրկիտ դասավորություն: Վերջին տասը տարիների ընթացքում Visa-ն ավելի քան 3 միլիարդ դոլար է ներդրել ԱԲ-ի նախաձեռնություններում և իր արտադրանքներում ներդրել է հարյուրավոր խոշոր լեզվական մոդելներ:

Սակայն, ըստ Լիսնյակի, հիմնական մարտահրավերը ամենակարևոր հավելվածների վրա կենտրոնանալն է։

«Բազմաթիվ հնարավորությունների մեջ կարևոր է գտնել կոնկրետ խնդիրների արդյունավետ լուծումները»,- պարզաբանում է նա։

Անվտանգությունը մնում է Visa-ի նորարարական ռազմավարության հիմնաքարը: ԱԲ-ի վրա աշխատող գործիքները, ինչպիսիք են Visa Risk Manager-ը և Visa Provisioning Intelligence-ը, ոչ միայն հայտնաբերում են, այլ նաև կանխում են խարդախության բարդ սխեմաները:

«Մենք նույնիսկ վերացնում ենք խարդախության ռիսկերը այնպիսի թվացյալ բարենպաստ ոլորտներում, ինչպիսին է տոկենիզացիան՝ մշակելով գործիքներ սոցիալական ինժեներիայի սպառնալիքներին դիմակայելու համար», - ասում է Լիսնյակը:

Ստարտափներին աջակցությունը համագործակցության միջոցով

Visa-ի հավատարմությունը նորարարությունների խթանմանը դուրս է գալիս ընկերության ներքին գործառնությունների շրջանակից: Ընկերությունն ակտիվորեն համագործակցում է ստարտափների և ֆինտեխ ընկերությունների հետ՝ գիտակցելով համատեղ աճի արժեքը։

Նախաձեռնությունների միջոցով, ինչպիսին է Visa Everywhere Initiative-ը, ընկերությունը հարթակ է տրամադրում նորաստեղծ բիզնեսներին՝ իրենց գաղափարները ցուցադրելու համար: Այս ծրագիրը տարածաշրջանում ստարտափների հաջողության կատալիզատոր է դարձել՝ կապելով նրանց Visa-ի հաճախորդների և ռեսուրսների հետ։ Լիսնյակը օրինակ է բերում վրացական Payze ֆինտեխ ստարտափը և ուզբեկական MARTA ընկերությունը, որոնց բիզնեսը զգալիորեն աճել է ծրագրին մասնակցելուց հետո։

Visa-ի աջակցությունը ստարտափներին չի սահմանափակվում առաջխաղացման հնարավորություններ տրամադրելով. այն ներառում է նաև ֆինանսական աջակցություն: Վերջերս ընկերությունը հայտարարեց աֆրիկյան ֆինտեխ ստարտափներին աջակցելու 1 միլիարդ դոլարի պարտավորության մասին՝ ընդգծելով գլոբալ նորարարությանը իր նվիրվածությունը:

Տարածաշրջանի ֆինտեխ ընկերությունների մարտահրավերները

Ուկրաինայում, Վրաստանում, ԱՊՀ երկրներում և Հարավարևելյան Եվրոպայի ֆինտեխ ընկերությունները բախվում են յուրահատուկ մարտահրավերների։ Լիսնյակը նշում է, որ այս մարտահրավերները հաճախ կապված են ավանդական բանկերի և ֆինտեխ ընկերությունների միջև հասունության տարբեր աստիճանի հետ։

«Բանկերը տրամադրում են համապարփակ ծառայություններ, մինչդեռ ֆինտեխները հակված են կենտրոնանալ կոնկրետ խնդիրների լուծման վրա», - բացատրում է նա:

Այս մասնագիտացումը թույլ է տալիս ֆինտեխ ընկերություններին առաջարկել բարձր արդյունավետության լուծումներ, բայց կարող է նաև մրցակցություն ստեղծել: Լիսնյակը պաշտպանում է կոոպերատիվ մոտեցումը՝ հրավիրելով բանկերին և ֆինտեխներին միավորել ուժերը՝ նոր հաճախորդներ ներգրավելու և միասին աճելու համար:

«Առաջնորդե՛ք, ոչ թե մրցակցեք»,- խորհուրդ է տալիս նա։

ԱԲ-ի ապագան ֆինանսական ծառայություններում

Լիսնյակը ԱԲ-ն տեսնում է որպես ապագա ֆինանսական էկոհամակարգի հիմք: Գործողությունները պարզեցնելու, անվտանգությունը բարձրացնելու և օգտագործողի փորձը պարզեցնելու նրա ներուժը հսկայական է: Մասնագետը վառ պատկեր է ներկայացնում, թե ինչպիսին կարող է լինել այդ ապագան.

«Պատկերացրեք, որ ԱԲ-ից խնդրեք նվեր գնել ձեր դստեր ծննդյան օրվա համար: Օգտագործելով իր նախասիրությունների և սոցիալական կապերի մասին տվյալները՝ ԱԲ-ն կկարողանա ընտրել կատարյալ նվերը և կատարել գնումը առանց ձեր մասնակցության»,- ասում է նա։

Ըստ Լիսնյակի՝ ինտեգրման այս մակարդակն ամբողջությամբ կփոխի օգտատերերի հետ փոխգործողությունները՝ ֆինանսական ծառայությունները դարձնելով ավելի ինտուիտիվ և արդյունավետ։

Հայացք դեպի ապագա

Եվգենի Լիսնյակի ղեկավարությամբ Visa-ն ընդունում է ԱԲ-ն՝ որպես ֆինտեխի փոխակերպող ուժ: Օգտագործելով դրա հնարավորությունները՝ ընկերությունը ոչ միայն բարելավում է իր գործունեությունը, այլև խթանում է նորարարությունը ոլորտում։

Սկսած միլիարդավոր խարդախությունների կորուստների կանխարգելումից մինչև նորաստեղծ ստարտափներին աջակցելը և հաճախորդների փորձի վերաիմաստավորումը, Visa-ն ցուցադրում է համագործակցության և տեխնոլոգիական առաջընթացի ուժը:

Ինչպես նշում է Լիսնյակը, «ԱԲ-ի դերը ֆինանսական ծառայությունների ապագայում ոչ միայն կարևոր է, այլև անխուսափելի է»: