Հայաստանում ավիատիեզերական ճարտարագիտության զարգացման 3 հենասյուները. հարցազրույց Օշին Փերումյանի հետ

Ինքնաթիռների, անօդաչու թռչող սարքերի, հրթիռների և տիեզերանավերի նախագծմամբ, փորձարկմամբ և արտադրության վերահսկողությամբ զբաղվում են ավիատիեզերական ինժեներները: Նրանք կարող են նաև մշակել նոր տեխնոլոգիաներ, որոնք կկիրառվեն ավիացիայի տարբեր ոլորտներում և տիեզերքի ուսումնասիրություններում:

Հայաստանում քիչ թվով նման մասնագետներ կան. նաև կա որոշակի արտադրություն օդատիեզերական ոլորտում։ Բայց երկրում ավիատիեզերական տեխնոլոգիաների իրական զարգացման համար, ըստ Metacomp Technologies-ի ընկերության գլխավոր տեխնոլոգիական տնօրեն Օշին Փերումյանի, դեռ շատ լուրջ աշխատանք է պետք անել, այդ թվում՝ պետական ​​մակարդակով։

3 հիմնասյուներ, առանց որոնց հնարավոր չէ

«Բա իմացա՞ր» հաղորդմանը տված հարցազրույցում Փերումյանը նշել է, որ ավիատիեզերական ինժեներիայի ճիշտ, գրագետ զարգացումը պետք է հիմնված լինի երեք հիմնական հենասյուների վրա՝ կրթություն, գիտահետազոտական աշխատանքներ և արտադրություն։ Երեք ոլորտներն էլ, ըստ մասնագետի, շատ կարևոր են, և օդատիեզերական տեխնոլոգիաների զարգացումն անհնար է, եթե երեքն էլ չաշխատեն։

«Անհնար է ունենալ արտադրական օբյեկտ, բայց չունենալ նորմալ կրթություն, որը կպատրաստի մասնագետներ, որոնք կաշխատեն այս արտադրությունում։ Շատ կարևոր են նաև գիտահետազոտական ​​և մշակման աշխատանքները, քանի որ այս ոլորտում միշտ անհրաժեշտ են նորարարություններ: Արտադրությունը հաճախ ժամանակ չի ունենում նման հետազոտական ​​և մշակման աշխատանքների վրա կենտրոնանալու համար, քանի որ նրանց խնդիրն արտադրելն ու վաճառելն է»,- նշեց մասնագետը։

Եթե, այնուամենայնիվ, երկրում պատշաճ կերպով կազմակերպվեն ուսուցման, հետազոտությունների և արտադրության գործընթացները, դա կնպաստի ոչ միայն ավիատիեզերական տեխնոլոգիաների, այլ նաև Հայաստանի ամբողջ տնտեսության զարգացմանը։ Ավելին, հնարավոր կլինի արտադրել շատ սարքավորումներ, որոնք այսօր պետք են երկրին, իսկ պահանջված կլինեն վաղը։

Ի՞նչ վիճակում են այսօր Հայաստանում ավիատիեզերական տեխնոլոգիաները

Սակայն մյուս երկու հենասյուների հետ կապված վիճակն ավելի վատ է. ինչ վերաբերում է կրթությանը, եթե կան ավիատիեզերական ճարտարագիտության մագիստրական ծրագրեր, ապա չկան բակալավրի ծրագրեր, և սա, ըստ փորձագետի, խնդիր է։ Ճիշտ է, այս տարի Պոլիտեխնիկական համալսարանը նախատեսում է սկսել բակալավրի ծրագիր, իսկ հաջորդ տարի Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում կարող է հայտնվել նոր ծրագիր, որտեղ ընդհանուր ճարտարագիտական ​​ծրագրին հնարավոր կլինի ավելացնել ևս 9 առարկա (15 շաբաթ յուրաքանչյուրը), ինչը ավելի խորը գիտելիքներ կտրամադրի հատկապես օդատիեզերական տեխնոլոգիաների վերաբերյալ:

Կրթական ճիշտ կազմված ծրագրերը, ըստ մասնագետի, կնախապատրաստեն ոչ միայն մարդկանց, որոնք կկարողանան աշխատել արտադրությունում, այլ նաև գիտնականների, որոնք գիտահետազոտական աշխատանքներ կկատարեն և կմշակեն նոր տեխնոլոգիաներ։

Այսօր Հայաստանում գիտահետազոտական ​​ոլորտը դեռ բավականաչափ զարգացած չէ. թեև ֆիզիկայի, քիմիայի և այլ ոլորտներում շատ հետաքրքիր աշխատանքներ կան, սակայն, ըստ մասնագետի, դեռևս քչերն են զբաղվում ավիատիեզերական տեխնոլոգիաներով։

Չկա նաև այնպիսի կազմակերպություն, որը կհամակարգի նման աշխատանքները, ինչպիսին, օրինակ, ՆԱՍԱ-ն ԱՄՆ-ում է։

Ինչպես նշեց Օշին Փերումյանը, Հայաստանում անհրաժեշտ է ստեղծել գիտահետազոտական ​​կենտրոն, որը կզարգացնի օդատիեզերական տեխնոլոգիաների ոլորտը և կհամակարգի բոլոր աշխատանքներն այս ուղղությամբ։ Երկրի կառավարությունը պետք է կարևոր դեր խաղա նման կենտրոնի ստեղծման գործում. այն կկարողանա օգնել նախնական ֆինանսավորմամբ և նշել կենտրոնի աշխատանքի կարևորագույն ոլորտները։ Նման կենտրոնի ստեղծման գործում պետք է կարևոր դեր խաղա երկրի կառավարությունը. այն կկարողանա օգնել նախնական ֆինանսավորմամբ և նշել կենտրոնի աշխատանքի կարևորագույն ոլորտները։

Ուրիշ ի՞նչ պետք է անի պետությունը Հայաստանում օդատիեզերական տեխնոլոգիաները զարգացնելու համար

Ինչպես նշեց Օշին Փերումյանը, պետությունը պետք է ամեն կերպ խրախուսի Հայաստանում ավիատիեզերական տեխնոլոգիաների զարգացումը և իրականացնի ծրագրեր, որոնք նպաստում են այս ոլորտի զարգացմանը՝ տալ պետական ​​պատվերներ, իրականացնել դրամաշնորհային ծրագրեր և այլն։

Բացի դրանից՝ պետությունը կարող է և պետք է օգնի ոլորտին այլ ուղիներով։ Օրինակ՝ կառավարությունը կարող է փոխել մաքսային օրենքները, որպեսզի օդատիեզերական տեխնոլոգիաներով զբաղվող ընկերությունների համար հեշտ լինի ներկրել իրենց աշխատանքը կատարելու համար անհրաժեշտ մասերը: Նաև չէր խանգարի, եթե կառավարությունը մշակեր օրենքներ՝ խրախուսելու օդատիեզերական ինժեներների մշակած արտադրանքի արտահանումը:

Նաև, պետությունը, ինչպես նշեց մասնագետը, պետք է նպաստի նրան, որ օտարերկրյա ընկերությունները շահագրգռված լինեն գալ Հայաստան և այստեղ աշխատել՝ կա՛մ հաշվարկներ անեն, կա՛մ իրենք կազմակերպեն արտադրությունը։

Հիշեցնենք, որ «Բա իմացա՞ր»-ի՝ տեխնոլոգիական և գիտական ոլորտներին առնչվող հարցազրույցների շարքի գործընկներն է Team Telecom Armenia-ն: