Հայտնի է, որ հայ-չինական առևտրատնտեսական հարաբերություններն ունեն երկար և հարուստ պատմություն: Տասնամյակների ընթացքում դրանք անցել են զարգացման տարբեր փուլերով՝ արտացոլելով ինչպես համաշխարհային տնտեսության փոփոխությունները, այնպես էլ երկու երկրների ներքին առաջնահերթությունները: Այսօր այդ հարաբերությունները կրկին գտնվում են կարևոր փուլում՝ համագործակցության ակտիվ խորացման և տնտեսական փոխգործակցության ուղղությունների դիվերսիֆիկացման փուլում: Մասնավորապես, Հայաստանի համար ավելի ու ավելի արդիական է դառնում արտահանման հնարավորությունների ընդլայնման և նոր շուկաների որոնման խնդիրը, որտեղ Չինաստանը առանձնահատուկ տեղ է գրավում՝ որպես աշխարհի խոշորագույն և դինամիկ զարգացող տնտեսական գործընկերներից մեկը: Հայաստանի և Չինաստանի համագործակցության ներկա փուլի մասին ավելի մանրամասն Economix-ի եթերում պատմել է «Հայ-չինական համագործակցության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Արմեն Մխիթարյանը:
Տեխնոլոգիաներ և գործընկերության ռազմավարություն. Նոր նախագծեր՝ պետության աջակցությամբ«Հայ-չինական համագործակցության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Արմեն Մխիթարյանը նշել է, որ այսօր հայ-չինական հարաբերությունները գտնվում են զարգացման բարենպաստ փուլում: Այս ուղղությամբ հատկապես կարևոր քայլ է եղել Հայաստանի և Չինաստանի միջև ռազմավարական գործընկերության մասին համաձայնագրի ստորագրումը, որը, նրա խոսքերով, կդառնա կարևոր խթան երկու երկրների միջև տնտեսական, մշակութային և այլ կապերի հետագա ընդլայնման համար:
Նա հիշեցրել է, որ հայ-չինական շփումները խոր արմատներ ունեն՝ դեռևս հազարամյակներ առաջ հայ և չինացի վաճառականները ակտիվորեն փոխգործակցել են Մեծ Մետաքսի ճանապարհով: «Չինաստանում հիանալի հիշում են այդ պատմական ժառանգությունը: Եվ մենք նույնպես պետք է անընդհատ հիշեցնենք դրա մասին, քանի որ այսօր Չինաստանը աշխարհի խոշորագույն քաղաքական և տնտեսական խաղացողներից մեկն է», — ընդգծել է Մխիթարյանը: Նրա կարծիքով, հենց այս հարուստ պատմական հիմքի օգտագործումը կարող է դառնալ ժամանակակից համագործակցության խորացման կարևոր գործիք:
Խոսելով Չինաստանի տնտեսության փոխակերպման մասին՝ նա նշել է, որ Չինաստանը որպես բացառապես էժան և ոչ միշտ որակյալ արտադրանք արտադրող երկրի ընկալումը մնացել է անցյալում: «Այսօր Չինաստանը ցուցադրում է բարձր որակի ստանդարտներ բոլոր ոլորտներում: Գիտության և տեխնոլոգիաների արագ զարգացումը նրան թույլ է տվել առաջատար դիրքեր զբաղեցնել բարձր տեխնոլոգիական արտադրանքի արտադրության մեջ», — բացատրել է Մխիթարյանը: Նրա խոսքերով, Հայաստանը կարող է արդյունավետորեն օգտագործել սեփական ներուժը չինական ընկերությունների հետ այս ոլորտում համագործակցության մեջ, ինչը կբացի տեխնոլոգիական զարգացման նոր հնարավորություններ:
Մխիթարյանը նաև ընդգծել է համատեղ նախաձեռնությունների պետական աջակցության անհրաժեշտությունը: Թեև այս ոլորտում դեռևս խոշոր կոնկրետ նախագծեր չկան, սակայն արդեն քննարկվում են համագործակցության հեռանկարային ուղղություններ: «Կարևոր է, որ ապագա նախագծերը ստանան աջակցություն ոչ միայն մասնավոր հատվածից, այլև երկու երկրների կառավարություններից: Պետական օգնությունը սկզբնական փուլում առանցքային դեր է խաղում երկկողմ ծրագրերի հաջող իրականացման համար», — նշել է նա:
Հե՞տաքրքրված են արդյոք չինական ընկերությունները Հայաստանում աշխատանքովԻ պատասխան այն հարցին, թե արդյոք չինական ընկերությունները հետաքրքրություն են ցուցաբերում Հայաստանում բիզնես վարելու նկատմամբ, «Հայ-չինական համագործակցության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Արմեն Մխիթարյանը նշել է, որ նման ազդակներ իսկապես ստացվում են:
Նրա խոսքերով, բազմաթիվ հանդիպումների, սիմպոզիումների, սեմինարների և ֆորումների ընթացքում, որտեղ ներկայացվում է Հայաստանի ներուժը, հաջողվում է հետաքրքրություն առաջացնել չինական գործընկերների մոտ: «Այո, հետաքրքրություն կա, սակայն միևնույն ժամանակ մենք բախվում ենք Հայաստանի հնարավորությունների մասին տեղեկատվության որոշակի պակասի: Մեր խնդիրն է լրացնել այդ բացը և ցույց տալ, թե ինչ հեռանկարներ են բացվում ներդրողների համար», — նշել է Մխիթարյանը:
Նա ընդգծել է, որ քննարկումների որոշակի փուլում անխուսափելիորեն առաջանում է հարց, թե կոնկրետ ինչ արտոնություններ և льготներ են նախատեսված Հայաստանում օտարերկրյա ներդրումների համար: «Հենց այստեղ շատ բան կախված է ոչ թե մեզանից, այլ պետական քաղաքականությունից: Սա կառավարության գործունեության դաշտն է, և նրա մասնակցությունը չափազանց կարևոր է ներդրումները խթանելու համար», — ավելացրել է նա:
Մխիթարյանը նաև պատմել է, որ չինական կողմի մոտ առանձնահատուկ հետաքրքրություն է առաջացնում գյուղատնտեսական հատվածը: Չինական ընկերությունները դիտարկում են համագործակցության հնարավորություններ ջերմոցային տնտեսության զարգացման, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման և բարձրորակ գյուղատնտեսական արտադրանքի արտադրության ոլորտներում: «Հայաստանն ունի ուժեղ դիրքեր գյուղատնտեսությունում, և մեր ներուժի համադրումը չինական փորձի հետ կարող է լուրջ արդյունքներ տալ», — ընդգծել է նա:
Մխիթարյանի կարծիքով, փորձի փոխանակումը և գյուղատնտեսական ոլորտում համատեղ ձեռնարկությունների ստեղծումը կարող են լավ օրինակ դառնալ համագործակցության հետագա զարգացման համար: «Չինաստանն այսօր արագորեն առաջ է գնում այդ ուղղությամբ՝ ներդնելով ժամանակակից տեխնոլոգիաներ գյուղատնտեսության մեջ: Եվ մեզ համար կարևոր է լինել այդ գործընթացների մաս», — եզրափակել է նա:
Չինական շուկա դուրս գալը. Մարքեթինգ և պետական աջակցությունՄխիթարյանը նշել է, որ չինական շուկան հետաքրքիր է ոչ միայն Հայաստանի, այլև ամբողջ աշխարհի համար՝ շնորհիվ իր ծավալի՝ մոտ մեկուկես միլիարդ սպառող: Նրա խոսքերով, բոլոր երկրներն ակտիվորեն աշխատում են այդ շուկա դուրս գալու ուղղությամբ, և Հայաստանը նույնպես ձգտում է դրան: Սակայն նա ընդգծել է, որ կան որոշակի դժվարություններ, որոնք կապված են երկրի և նրա արտադրանքի ճանաչելիության հետ: «Մեր արտահանողներին անհրաժեշտ է պետության աջակցություն, քանի որ առանց դրա դժվար է հաղթահարել լոգիստիկ խնդիրները, ծախսերը և չինական շուկայում դիրքավորման խնդիրները», — նշել է Մխիթարյանը:
Նա ավելացրել է, որ հարևան երկրները՝ Վրաստանը և Ադրբեջանը, վերջին տասը տարիների ընթացքում ակտիվորեն առաջ են տանում իրենց արտադրանքը Չինաստանում, և այսօր այն արդեն լավ ճանաչված և պահանջված է: Ի տարբերություն այդ երկրների, հայ արտադրողների համար չինական շուկայի յուրահատկությունները դեռևս խնդրահարույց են: Մխիթարյանի խոսքերով, չինական շուկան էապես տարբերվում է ԵԱՏՄ, Եվրոպայի կամ ԱՄՆ-ի շուկաներից: Հայ արտահանողները սովորաբար կողմնորոշվում են դեպի այն երկրները, որտեղ կա հայկական սփյուռք, սակայն Չինաստանում այն բացակայում է, ուստի անհրաժեշտ է հարմարեցնել արտադրանքը տեղի նախապատվություններին և մտածելակերպին:
Փորձագետի կարծիքով, շուկա հաջող դուրս գալու առաջին քայլը խորը մարքեթինգային վերլուծությունն է և պահանջարկ ունեցող ապրանքների ընտրությունը: Երկրորդը՝ ակտիվ մասնակցությունը ցուցահանդեսներին և գովազդային արշավներին: Մխիթարյանը ընդգծել է, որ հայկական ընկերությունների մասնակցությունը Չինաստանի միջազգային ցուցահանդեսներին խիստ սահմանափակ է. վերջին երեք տարիներին պետության աջակցությամբ նրանք մասնակցել են միայն մեկ խոշոր միջոցառման Շանհայում՝ նոյեմբերին: «Սա չափազանց քիչ է, քանի որ հարևան երկրները և այլ պետություններ պարբերաբար մասնակցում են Չինաստանի տարածքում անցկացվող տասնյակ նման ցուցահանդեսների», — նշել է նա:
Բացի ցուցահանդեսներին մասնակցությունից, Մխիթարյանը ընդգծել է նպատակային միջոցառումներ անցկացնելու անհրաժեշտությունը, օրինակ՝ գինու փառատոներին և միջազգային համտեսի մրցույթներին մասնակցելը: Նա օրինակ է բերել, երբ հայկական ընկերություններից մեկը մասնակցել է Շանհայում գինու միջազգային մրցույթին՝ յուրահատուկ դեպք, սակայն, նրա կարծիքով, նման նախաձեռնությունները պետք է անցկացվեն պարբերաբար: «Եթե չինական սպառողները տեսնեն, որ մեր արտադրանքը մասնակցում է մրցույթների և ստանում մրցանակներ, դա ամրապնդում է վստահությունը ապրանքի նկատմամբ և բարձրացնում նրա պահանջարկը», — եզրափակել է նա:
Հետևեք NEWS.am Tech-ին Facebook-ում և Twitter-ում