ՆախընտրելիՏուրիզմը եզակի ուժ է, որը կարող է վերափոխել տնտեսությունները, խթանել մշակութային փոխանակումը և ամրապնդել խաղաղությունը ամբողջ աշխարհում: Համաշխարհային տուրիզմի ֆորումի ինստիտուտը (WTFI) գիտակցում է այս ներուժը և համախմբում է համաշխարհային առաջնորդներին՝ տնտեսությունները վերակառուցելու տուրիզմի միջոցով: Կազմակերպության նախագահ Բուլութ Բագչին, ով HIF ֆորումի մասնակիցներից էր, կարծում է, որ ներդրումների խթանմամբ և կայուն պրակտիկաների առաջմղմամբ տուրիզմը կարող է դառնալ բարգավաճման հիմնաքար այնպիսի երկրների համար, ինչպիսին Հայաստանն է, որը գտնվում է տուրիստական բումի շեմին:
Տուրիզմի բազմակողմանի ուժը
Տուրիզմը յուրահատուկ ոլորտ է, որը միավորում է տարբեր ճյուղեր՝ հյուրանոցային բիզնես, ավիացիա, գաստրոնոմիա, արվեստ, մշակույթ և ենթակառուցվածքներ: Ըստ ՄԱԿ-ի տուրիզմի մասին զեկույցների՝ տուրիզմն ապահովում է համաշխարհային ՀՆԱ-ի ավելի քան 15%-ը, ինչը նշանակում է, որ յուրաքանչյուր վեցերորդ մարդն աշխարհում իր ապրուստը վաստակում է տուրիզմի շնորհիվ: Ինչպես նշել է Բագչին, տնտեսական ազդեցությունը հսկայական է. տուրիզմը ստեղծում է աշխատատեղեր, խթանում է տեղական բիզնեսը և նպաստում է ենթակառուցվածքների զարգացմանը:
Բացի տնտեսությունից, տուրիզմը նպաստում է խաղաղությանը և մշակութային փոխանակմանը: Ճանապարհորդելով՝ մարդիկ ծանոթանում են նոր մշակույթների, ավանդույթների և կենսակերպի հետ՝ ստեղծելով փոխըմբռնման կամուրջներ: Ինչպես ընդգծում է WTFI-ի նախագահը, «տուրիզմը խաղաղություն է, տուրիզմը ներդրում է, տուրիզմը ենթակառուցվածք է»: Այս ամբողջական տեսլականը ընդգծում է, թե ինչու է տուրիզմը առանցքային ուղղություն տնտեսությունների վերափոխման համար, հատկապես զարգացող ուղղություններում, ինչպիսին Հայաստանն է:
Ներդրումների ներգրավում տուրիզմում
WTFI-ն հանդես է գալիս որպես ներդրումային ստորաբաժանում երկրների համար՝ խթանելով կառավարությունների և ներդրողների միջև գործընկերություն՝ տուրիզմը զարգացնելու համար: Բագչիի խոսքով՝ ներդրումներ ներգրավելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել երեք առանցքային ասպեկտ.
- Բաց վիզային քաղաքականություն. Սահմանափակող վիզային կանոնները վանում են զբոսաշրջիկներին և ներդրողներին: Բաց վիզային քաղաքականությունը ազդանշան է տալիս հասանելիության և բաց լինելու մասին համաշխարհային շուկաների համար՝ խրախուսելով ներդրումները: Օրինակ՝ WTFI-ն համագործակցում է կառավարությունների հետ՝ վիզային ընթացակարգերը պարզեցնելու համար՝ հեշտացնելով ներդրողների համար հնարավորությունների ուսումնասիրությունը:
- Անվտանգություն. Անվտանգ միջավայրը կարևոր է տուրիզմի բարգավաճման համար: Ներդրողներն ավելի հակված են ներդրումներ կատարել ցածր ռիսկերով ուղղություններում: Հայաստանը, օրինակ, այս առումով բարձր գնահատական է ստանում. WTFI-ն նրան տալիս է 9-ը 10-ից՝ անվտանգ և կայուն միջավայրի համար:
- Բյուրոկրատիայի նվազեցում. Չափից ավելի բյուրոկրատական խոչընդոտները կարող են վանել ներդրողներին: Պարզեցված գործընթացները և աջակցող պետական քաղաքականությունը առանցքային են: Հայաստանում վարչապետի և էկոնոմիկայի նախարարի ակտիվ ղեկավարությունը ստեղծել է բիզնեսի համար բարենպաստ միջավայր՝ կրճատելով բյուրոկրատական խոչընդոտները և խթանելով ներդրումները:
Ինչպես նշել է Բագչին, Հայաստանի ներուժն ակնհայտ է, եթե համեմատենք այն հարևան Վրաստանի հետ, որը տուրիստական բում է ապրել նմանատիպ ռազմավարությունների շնորհիվ: Վրաստանի հաջողությունը, որը պայմանավորված է ակտիվ մարքեթինգով և բաց քաղաքականությամբ, օրինակ է ծառայում Հայաստանի համար, որն ունի հարուստ մշակութային ժառանգություն, բարձրակարգ գաստրոնոմիա և հիասքանչ բնապատկերներ:
Հայաստանի ճանապարհը դեպի տուրիստական բում
Հայաստանը կանգնած է տուրիստական բումի շեմին՝ շնորհիվ իր յուրահատուկ առաջարկների և ռազմավարական ջանքերի: Երկրի հարուստ մշակութային ժառանգությունը, ներառյալ հին վանքերը, վառ արվեստները և ավանդական արհեստները, գրավում է զբոսաշրջիկներին: Դարերից եկող արմատներով գաստրոնոմիան գերում է աշխարհի սննդի սիրահարներին: Բացի այդ, Հայաստանի դահուկային հանգստավայրերը ձմռանը գրավում են Պարսից ծոցի երկրների (GCC) հյուրերին, իսկ տրանսպորտային հասանելիությունը՝ Քաթարից, ԱՄԷ-ից, Քուվեյթից, Սաուդյան Արաբիայից և Եվրոպայից թռիչքների շնորհիվ, բարձրացնում է նրա գրավչությունը:
Հայաստանի կառավարությունը՝ հեռատես վարչապետի գլխավորությամբ, ակտիվորեն առաջ է մղում տուրիզմը որպես խաղաղության և տնտեսական աճի գործիք: Միջազգային տուրիստական միջոցառումներին մասնակցությունը և մարքեթինգային արշավները բարձրացնում են Հայաստանի տեսանելիությունը համաշխարհային ասպարեզում: Սա կրկնում է Ալբանիայի հաջողությունը, որը նախորդ տարի ընդունել է 13 միլիոն զբոսաշրջիկ՝ ագրեսիվ գովազդային արշավի և համաշխարհային միջոցառումներին բարձր մակարդակով ներկայանալու շնորհիվ:
Այնուամենայնիվ, տեսանելիությունը բավարար չէ: Հայաստանը պետք է շարունակի ներդրումներ կատարել ենթակառուցվածքներում, ինչպիսիք են հյուրանոցները և տրանսպորտը՝ ապահովելով միջազգային չափանիշներին համապատասխանություն: WTFI-ի աշխատանքի ցուցադրական օրինակը մի աֆրիկյան երկրում ցույց է տալիս փոքր փոփոխությունների ազդեցությունը. ազգային ավիաընկերության ռեբրենդինգը միջազգայնորեն ճանաչելի անվանմամբ այն վերածել է Աֆրիկայի առաջատար ավիաընկերություններից մեկի՝ տարեկան զբոսաշրջիկների հոսքը զրոյից հասցնելով երեք միլիոնի:
Կայուն զարգացման կարևորությունը
Ինչպես նշել է Բագչին, տուրիստական բումը պետք է լինի կայուն՝ խուսափելու համար գերտուրիզմի խնդիրներից, ինչպես տեղի է ունեցել Միջերկրական ծովի որոշ ուղղություններում, որտեղ արագ զարգացումը վնաս է հասցրել շրջակա միջավայրին: Հայաստանը կարող է օրինակ դառնալ կայուն պրակտիկաների շնորհիվ.
- Տեղական մատակարարումներ. Հյուրանոցներն ու ռեստորանները պետք է առաջնահերթություն տան տեղական ֆերմերների արտադրանքին՝ աջակցելով համայնքներին և նվազեցնելով էկոլոգիական հետքը: Սա ստեղծում է կայուն տնտեսական ցիկլ՝ օգտակար ինչպես բիզնեսի, այնպես էլ տեղի բնակիչների համար:
- Էկոլոգիապես մաքուր շինարարություն. Նոր տուրիստական օբյեկտները, ինչպիսիք են հյուրանոցներն ու հանգստավայրերը, պետք է օգտագործեն էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաներ և ջրի խնայողության միջոցներ: Կայուն շինարարությունը պահպանում է Հայաստանի բնական գեղեցկությունը՝ ապահովելով երկարաժամկետ գրավչություն:
- Անձնակազմի վերապատրաստում. Տեղական աշխատողների վերապատրաստումն ու աջակցությունը երաշխավորում են սպասարկման բարձր որակ և ամրապնդում են համայնքի հպարտությունը: Որակյալ աշխատուժը կարևոր է Հայաստանի՝ բացառիկ հյուրընկալության համար համբավը պահպանելու համար:
Կայուն զարգացումը ոչ միայն ռեսուրսների պահպանում է, այլև տուրիզմի երկարաժամկետ օգուտների ապահովում՝ առանց մշակութային կամ բնական ակտիվների սպառման:
Ձեռնարկատերերի դերը
Թեև պետական քաղաքականությունը ստեղծում է տուրիզմի աճի հիմքը, ձեռնարկատերերն ու բիզնեսը առանցքային դեր են խաղում: Տեղական ներդրումները հիմք են հանդիսանում միջազգային կապիտալ ներգրավելու համար: Ռեստորաններ, ժամանցի վայրեր կամ բուտիկ հյուրանոցներ բացելով՝ ձեռնարկատերերը կարող են ցուցադրել Հայաստանի յուրահատուկ առաջարկները: Այս փոքր ներդրումները վստահության ազդանշան են տալիս շուկային՝ խրախուսելով խոշոր ներդրողներին հետևել նրանց օրինակին:
WTFI-ն կոչ է անում ձեռնարկատերերին ռիսկի դիմել և նորարարություններ մտցնել: Օրինակ՝ մեկ ռեստորանի բացումը կարող է շղթայական ռեակցիա առաջացնել՝ գրավելով զբոսաշրջիկներ և ստեղծելով նոր բիզնեսների պահանջարկ: Նման ներքևից վերև մոտեցումը լրացնում է կառավարության ջանքերը՝ ստեղծելով կայուն տուրիստական էկոհամակարգ:
Տուրիզմը որպես խաղաղության կատալիզատոր
WTFI-ի և Հայաստանի ղեկավարության հիմնական ուղերձն այն է, որ տուրիզմը նպաստում է խաղաղությանը: Երբ ճանապարհորդները այցելում են Հայաստան, նրանք ծանոթանում են նրա մշակույթին, պատմությանը և հյուրընկալությանը՝ ստեղծելով ամուր կապեր: Այս մշակութային փոխանակումն ամրապնդում է փոխըմբռնումն ու կայունությունը, քանի որ մարդիկ տուն են վերադառնում երկրի մասին դրական տպավորություններով:
Ինչպես նշել է Բագչին, խաղաղության և տուրիզմի միջև կապը երկկողմանի է: Կայունությունը գրավում է զբոսաշրջիկներին, իսկ տուրիզմն ամրապնդում է խաղաղությունը՝ ստեղծելով տնտեսական հնարավորություններ և մշակութային երկխոսություն: Նույնիսկ խնդիրներով բախվող տարածաշրջաններում տուրիզմը կարող է նպաստել կայունությանը, ինչպես ցույց են տալիս այն երկրների օրինակները, որոնք վերականգնվում են անկայունությունից՝ առաջնահերթություն տալով անվտանգությանը և զբոսաշրջիկների փորձին:
Մի խոսքով...
Տուրիզմը վերափոխիչ ուժ է, որն ի վիճակի է վերակառուցել տնտեսությունները, նպաստել խաղաղությանը և փառաբանել մշակութային ժառանգությունը: Հայաստանը, իր հարուստ պատմությամբ, վառ գաստրոնոմիայով և հեռատես ղեկավարությամբ, պատրաստ է տուրիստական բումի: Կենտրոնանալով բաց վիզային քաղաքականության, անվտանգության, բյուրոկրատիայի նվազեցման և կայուն զարգացման վրա՝ երկիրը կարող է ներգրավել ներդրումներ և ստեղծել բարգավաճ տուրիստական ոլորտ: Ձեռնարկատերերը, կառավարության ջանքերի հետ մեկտեղ, առանցքային դեր կխաղան այս ներուժի իրականացման գործում: Ինչպես ընդգծում է WTFI-ի նախագահը, տուրիզմը ոչ միայն արդյունաբերություն է, այլ խաղաղության, բարգավաճման և համաշխարհային կապերի ճանապարհ: Հայաստանի համար ժամանակն է ներդրումներ կատարել տուրիզմում, և աշխարհը պատրաստ է բացահայտել նրա գանձերը:
