Չինաստանի և Ավստրալիայի գիտնականներից կազմված միջազգային խումբը առաջին անգամ որոշել է, թե ինչ զանգվածով են ծնվում նեյտրոնային աստղերը։ Այս հայտնագործությունը կօգնի ավելի խորը հասկանալ այդ գերխիտ օբյեկտների ձևավորման մեխանիզմները և ճշգրտել տվյալները նեյտրոնային աստղերի միաձուլումների մասին, որոնք գրանցվել են գրավիտացիոն ալիքների միջոցով։ Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է Nature Astronomy գիտական ամսագրում։

Ինչ են նեյտրոնային աստղերը

Նեյտրոնային աստղերը հսկայական զանգված ունեցող աստղերի մնացորդներ են, որոնք իրենց կյանքի վերջում պայթում են որպես գերնոր (սուպերնովա)։ Դրանք ունեն աներևակայելի խտություն. ընդամենը 10 կիլոմետր տրամագծով մարմինը կարող է կշռել 1-ից 2 Արևի զանգված։

Մինչ այժմ գիտնականները կարող էին չափել նեյտրոնային աստղերի զանգվածը միայն երկվորյակ համակարգերում, որտեղ դրանք փոխազդում են ուղեկցող մարմնի՝ սպիտակ թզուկի կամ այլ նեյտրոնային աստղի հետ։ Սակայն այդ համակարգերում աստղերը հաճախ ձեռք են բերում լրացուցիչ զանգված ակկրետիայի (նյութի կուտակման) հետևանքով, ինչը դժվարացնում էր նրանց սկզբնական զանգվածի որոշումը։

Ուսումնասիրության մեթոդը և արդյունքները

Աստղաֆիզիկոսները վերլուծել են 90 նեյտրոնային աստղերի տվյալները՝ օգտագործելով հավանականության մոդել, որը հաշվի է առնում ծնվելուց հետո ձեռք բերված զանգվածը։ Արդյունքում նրանք պարզել են, որ նորածին նեյտրոնային աստղերի միջին զանգվածը կազմում է մոտ 1,3 Արևի զանգված։ Ավելի ծանր նեյտրոնային աստղերը հանդիպում են շատ ավելի հազվադեպ։

«Մեր մեթոդը թույլ տվեց առաջին անգամ որոշել նեյտրոնային աստղերի զանգվածը հենց նրանց ձևավորման պահին, ինչը կարևոր քայլ է այս առեղծվածային օբյեկտների ուսումնասիրության մեջ», – նշել է Պեկինի մանկավարժական համալսարանի պրոֆեսոր Սինցզյան Չժուն։

Բացահայտման կարևորությունը

Ստացված տվյալները կօգնեն բարելավել աստղերի էվոլյուցիայի մոդելները և ավելի հստակ վերլուծել գրավիտացիոն ալիքների միջոցով ստացված ազդանշանները։ Սա նաև գիտնականներին ավելի կմոտեցնի այն հարցի լուծմանը, թե ինչ գործընթացներ են տեղի ունենում Տիեզերքում գերնորերի պայթյուններից և նեյտրոնային աստղերի ձևավորումից հետո։