Տիեզերքում առաջին անգամ կատարել են ռենտգենյան լուսանկարներ. ինչո՞ւ դա կարող է փրկել Լուսնի վրա գտնվող տիեզերագնացների կյանքը

Մարդկության պատմության մեջ առաջին անգամ տիեզերանավի տախտակամածին կատարվել են լիարժեք ռենտգենյան լուսանկարներ։ Փորձը, որն իրականացվել է 2025 թվականի մարտին Fram2 մասնավոր առաքելության ժամանակ, նոր հնարավորություններ է բացում տիեզերքում բժշկական ախտորոշման համար, հայտնում է Space.com-ը։

Ինչպե՞ս է անցել փորձը

Չորս սկսնակ տիեզերագնացներ, ովքեր անցել էին ընդամենը չորս ժամ տևողությամբ պատրաստություն, ուղեծրում հաջողությամբ կատարել են դաստակի, որովայնի, կոնքի, կրծքավանդակի և նույնիսկ սմարթ-ժամացույցի ռենտգենյան լուսանկարներ: Դրա համար օգտագործվել է դյուրակիր ռենտգենյան սարք։ Ստացված պատկերները ձայնագրվել են թվային ձևաչափով, ինչը թույլ է տվել անմիջապես գնահատել դրանց որակը։

Երկրային լուսանկարների հետ համեմատությունը ցույց է տվել, որ տիեզերական պատկերների որակը փոքր-ինչ ցածր է, բայց լիովին բավարար է կոտրվածքներն ու այլ վնասվածքները ախտորոշելու համար։

Ինչո՞ւ է սա կարևոր

Մինչ այժմ տիեզերքում բժշկական ախտորոշման համար օգտագործվում էին միայն ուլտրաձայնային սարքեր։ Ռենտգենյան պատկերները զգալիորեն ավելի տեղեկատվական են, հատկապես կոտրվածքների կամ ներքին վնասվածքների կասկածի դեպքում: Artemis ծրագրերի զարգացման և Լուսնի վրա մշտական բազա ստեղծելու պլանների հետ մեկտեղ տիեզերագնացների վնասվածքներ ստանալու ռիսկը մեծանում է, և արագ ախտորոշման հնարավորությունը դառնում է կենսականորեն կարևոր:

«Մենք հավատում էինք, որ դյուրակիր համակարգը կդիմանա նախամեկնարկային փորձարկումներին և կաշխատի տիեզերքում՝ անձնակազմի նվազագույն պատրաստվածությամբ», — նշել է Մեյո կլինիկայի աերոտիեզերական բժշկության դոցենտ և բժիշկ Շեյնա Գիֆորդը:

Տեխնոլոգիայի կիրառումը

Տիեզերքում ռենտգենյան սարքերը կարող են օգտագործվել ոչ միայն տիեզերագնացների առողջության ախտորոշման համար: Դրանք կօգնեն ստուգել էլեկտրոնիկայի, սկաֆանդրերի և սարքավորումների վիճակը: Հեռանկարում նման սարքերը հնարավոր կլինի տեղադրել լուսնագնացների վրա՝ Լուսնի մակերևույթը վերլուծելու համար:

Բացի այդ, դյուրակիր ռենտգենյան համակարգերը կարող են հեղափոխություն կատարել Երկրի վրա բժշկության ոլորտում: Դրանք հատկապես օգտակար կլինեն հեռավոր շրջաններում, աղետների գոտիներում և փրկարարական ջոկատների համար, որտեղ հասանելիություն չկա խոշոր հիվանդանոցներին։

Ի՞նչ է սպասվում հետո

Հաջորդ քայլը սարքերն էլ ավելի կոմպակտ, դիմացկուն և օգտագործման մեջ հարմար դարձնելն է: Գիտնականները հույս ունեն, որ նման սարքերը կներառվեն ապագա լուսնային առաքելությունների ստանդարտ սարքավորումների մեջ:

Կարճ ասած

2025 թվականին Fram2 մասնավոր առաքելության ժամանակ տիեզերագնացներն առաջին անգամ պատմության մեջ ռենտգենյան լուսանկարներ են կատարել տիեզերքում։ Դյուրակիր սարքը հաջողությամբ անցել է փորձարկումները և ցույց տվել բավարար որակ վնասվածքների ախտորոշման համար։ Այս բացահայտումը կարևոր է ապագա լուսնային Artemis առաքելությունների համար, որտեղ մեծանում է վնասվածքների ռիսկը։ Տեխնոլոգիան կարող է նաև զգալիորեն բարելավել բժշկական օգնությունը Երկրի դժվարհասանելի շրջաններում: Արդյունքները հրապարակվել են Radiology ամսագրում։