Արսեն Առուստամյան. Տեխնոլոգիաների ստեղծմանը մասնակցելն այլևս ամբիցիա չէ, այլ շուկայի պահանջ

Տեխնոլոգիական ընկերությունների համար նոր լուծումների և ստանդարտների ստեղծմանը մասնակցելն այսօր ոչ թե ամբիցիաների կամ ավելացված արժեքը բարձրացնելու ցանկության հարց է, այլ շուկայի օբյեկտիվ պահանջ։ Այս մասին հայկական առաջին ռազմաարդյունաբերական RISE-2026 ցուցահանդեսի շրջանակներում կազմակերպված պանելային քննարկման ժամանակ հայտարարել է Emerson NI-ի երևանյան մասնաճյուղի տնօրեն Արսեն Առուստամյանը։

Միջոցառման ինֆորմացիոն գործընկերն է NEWS.am Tech-ը։

Շուկայի պրիզմայով

Առուստամյանի խոսքով՝ տեխնոլոգիաների մշակմանը մասնակցությունը անհրաժեշտ է դիտարկել շուկայական մրցակցության պրիզմայով։

«Մասնակցել ոչ միայն տեխնոլոգիաների իրացմանը, այլև դրանց ստեղծմանը՝ սա պարզապես ինժեներական ամբիցիա չէ և նույնիսկ ավելացված արժեքի մեծ բաժին զբաղեցնելու ձգտում չէ։ Սա շուկայի թելադրանքն է։ Ավելին, սա նույնիսկ ցանկության հարց չէ։ Սա շուկայում ներկայության պարտադիր բաղադրիչներից մեկն է, եթե ոչ ամենակարևորը»,- նշել է նա։

Միևնույն ժամանակ Առուստամյանն ընդգծել է, որ արդեն իսկ գոյություն ունեցող լուծումների իրացումն ինքնին հսկայական արժեք ունի։ «Ես շատ եմ ուզում շեշտել, որ տեխնոլոգիաների իրացումը ոչ պակաս կարևոր է։ Եթե ինչ-որ մեկն ընդունակ է տրված պարամետրերով ավիացիոն շարժիչ ստեղծել, դա արդեն իսկ հսկայական արժեք է։ Բայց հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ շարժվել առաջ և հասկանալ, թե հատկապես ինչպիսի շարժիչ է պետք ստեղծել։ Այստեղ ուժի մեջ է մտնում շուկայի տրամաբանությունը։ Անհրաժեշտ է հասկանալ, թե որ արժեքն է պահանջված լինելու երկարաժամկետ հեռանկարում, ինչպիսի հնարավորություններ կհայտնվեն ապագայում։ Առանց դրա հնարավոր չէ լիարժեքորեն մրցակցել»,- պարզաբանել է Առուստամյանը։

ԱԲ-ն տրանսֆորմացնում է համաշխարհային շուկան. ռազմական արդյունաբերությունն այլևս չի թելադրում փոփոխությունները

Միևնույն ժամանակ, շարունակել է նա, արհեստական բանականության (ԱԲ) ազդեցության պատճառով փոփոխությունների արագությունն այսօր զգալիորեն աճել է։

Նա հիշեցրել է, որ անցյալում առանցքային տեխնոլոգիաները հաճախ ստեղծվում էին ռազմական արդյունաբերության մեջ և ֆինանսավորվում պետության կողմից։ Սակայն իրավիճակը փոխվել է։ «Արհեստական բանականությունն աշխարհը փոխող տեխնոլոգիա է, բայց այն ստեղծվել է մասնավոր հատվածում։ Եթե դուք այդ մասնավոր հատվածի ներսում չեք, եթե չեք հասկանում, թե այնտեղ ինչ է կատարվում, ապա դուք պարզապես մրցունակ չեք»,- հայտարարել է նա։

Առուստամյանի կարծիքով՝ նոր ուղղությունների ձևավորմանն ու խնդիրների առաջադրմանը մասնակցելը ընկերություններին ապահովում է այսպես կոչված վաղ հասանելիություն շուկայի ապագա զարգացման մասին տեղեկատվությանը։ «Երբ դու մասնակցում ես տեխնոլոգիաների ստեղծմանը և բուն խնդրի ձևավորմանը, դու ուրիշներից շուտ ես սկսում հասկանալ, թե ուր է շարժվում շուկան։ Դա հաջողություն չի երաշխավորում, բայց շանս է տալիս ճիշտ դիրքավորվել ապագա հնարավորությունների համար»,- ընդգծել է նա։

Նոր խաղացողների համար հնարավորությունների պատուհանը նեղանում է

Առուստամյանի գնահատմամբ՝ նոր խաղացողների համար այսպես կոչված «հնարավորությունների պատուհանը» նեղանում է։ «Երբ հայտնվում են նոր ոլորտներ և տեխնոլոգիաներ, բացվում են նոր հնարավորություններ։ Մենք դա անվանում ենք հնարավորությունների պատուհան։ Բայց այդ պատուհանը գնալով ավելի է փոքրանում։ Եթե դու չես մասնակցում տեխնոլոգիաների ձևավորմանը, ապա գործնականում չես հասցնում մտնել դրա մեջ։ Կարելի է ստեղծել շատ լավ արտադրանքներ, բայց անել դա չափազանց ուշ։ Դու պարզապես ուշանում ես»,- նշել է նա։

Որպես նման մոտեցման օրինակ Առուստամյանը բերել է նոր սերնդի բջջային ցանցերի զարգացումը։ Նրա խոսքով՝ կապի մի սերնդից մյուսին անցումը սովորաբար տևում է մոտ տասը տարի։ Ընդ որում, հաջորդ սերնդի հետազոտությունները սկսվում են տեխնոլոգիայի՝ շուկայում հայտնվելուց դեռ շատ առաջ։

«Մենք, հավանաբար, կսկսենք ակտիվորեն լսել 6G-ի մասին մոտ վեց տարի անց։ Բայց 6G-ի ոլորտում հետազոտություններն իրականացվում են արդեն հիմա։ Մեր խումբը մասնակցում է այդ աշխատանքին։ Մենք ձևավորում ենք հայկական թիմը, մեր ինժեներները ներգրավված են ապագա ստանդարտի մշակման մեջ։ Սա հսկայական գլոբալ աշխատանք է, և մենք մեր ներդրումն ենք բերում դրանում»,- պատմել է նա։

Շուկաների նվաճումը՝ որպես առանցքային մարտահրավեր

Խոսելով Հայաստանի հեռանկարների մասին՝ Առուստամյանն ընդգծել է, որ տեխնոլոգիական հատվածի զարգացման համար բավարար չեն միայն որակյալ կրթությունը, ուժեղ ինժեներական դպրոցը և նորարարական արտադրանքները։ Նրա խոսքով՝ գլխավոր հարցը պետք է դառնա ոչ թե պարզապես տեխնոլոգիաների ստեղծումը, այլ միջազգային շուկաներ դուրս գալու և դրանցում ամրապնդվելու ունակությունը։ «Կարելի է խոսել սեփական խորշի (ниша) փնտրտուքի և արժեքի ստեղծման մասին, բայց պրակտիկան ցույց է տալիս, որ հաջողակ ընկերությունները պարզապես չեն գտնում իրենց տեղը, նրանք նվաճում են շուկաները»,- նշել է նա։

Առուստամյանն ընդգծել է, որ Հայաստանին անհրաժեշտ է սովորել որոշել իր «հենակետային շուկաները»՝ այն ուղղությունները, որոնցից կարելի է սկսել միջազգային ընդլայնումը։ Նրա խոսքով՝ հենց շուկաներ նվաճելու ունակությունը կդառնա այն առանցքային գործոններից մեկը, որը թույլ կտա հայկական տեխնոլոգիաներին և արտադրանքներին վերածվել կայուն ու մասշտաբավորվող գլոբալ բիզնեսի։