Ի՞նչ է անհրաժեշտ Հայաստանին՝ դառնալու գրավիչ զբոսաշրջային ուղղություն. Հարցազրույց Զոլտան Սաբոյի հետ

Զբոսաշրջությունը և հյուրանոցային բիզնեսը կարևոր շարժիչ ուժեր են բազմաթիվ երկրների տնտեսական աճի համար: Զբոսաշրջային գրավիչ ուղղություն դառնալու համար երկիրը պետք է համատեղի ներքին կայունությունը, ներդրումային գրավչությունը և ճանապարհորդների համար յուրահատուկ առաջարկները, կարծում է Զոլտան Սաբոն՝ Cushman & Wakefield ընկերության խորհրդատու:

Հայաստանում Սաբոն մասնակցել է HIF 2025 ֆորումին: NEWS.am Tech-ի հետ զրույցում նա կիսվել է իր կարծիքով այն մասին, թե ինչ է անհրաժեշտ Հայաստանին՝ համաշխարհային զբոսաշրջային ասպարեզում իր դիրքերն ամրապնդելու, միջազգային բրենդերի և ներդրումների դերի, ինչպես նաև երկրի ներկայիս առավելությունների և մարտահրավերների մասին:

Զբոսաշրջության գրավչության հիմնական գործոնները

Զբոսաշրջիկների և ներդրողների գրավման համար, Սաբոյի կարծիքով, երկիրը պետք է ունենա հետևյալ բնութագրերը.

1. Տնտեսական և քաղաքական կայունություն. Կայունությունը միջազգային զբոսաշրջիկների և ներդրողների գրավման հիմքն է: Անվտանգ և կանխատեսելի միջավայրը խրախուսում է ընկերություններին ներդրումներ կատարել ենթակառուցվածքների և հյուրանոցային բիզնեսի զարգացման մեջ:
2. Ենթակառուցվածքների զարգացում. Որակյալ ճանապարհները, հասարակական տրանսպորտը և ժամանակակից կացարանները, օրինակ՝ հյուրանոցները, ստեղծում են հարմարավետ պայմաններ զբոսաշրջիկների համար:
3. Առաջարկի յուրահատկություն. Զբոսաշրջիկները փնտրում են յուրօրինակ փորձառություններ, որոնք հնարավոր չէ ստանալ այլ վայրերում: Դա կարող է լինել մշակույթը, խոհանոցը կամ բնական տեսարժան վայրերը:

Հայաստանը զգալի առաջընթաց է ցույց տալիս այս առումներով, հատկապես՝ համեմատած տարածաշրջանի այլ երկրների հետ: Փորձագետը Հայաստանի գրավչությունը միջազգային ներդրումների համար գնահատում է 7-7.5 միավոր 10-ից՝ ընդգծելով երկրի կայունությունը՝ չնայած աշխարհաքաղաքական մարտահրավերներին:

Միջազգային բրենդերի և ներդրումների դերը

Միջազգային հյուրանոցային բրենդերի և ներդրումների ներգրավումը կարևոր նշանակություն ունի զբոսաշրջության զարգացման համար: Սաբոն առանձնացնում է հետևյալ առավելությունները.

1. Հասանելիություն համաշխարհային շուկաներին. Marriott, Hilton կամ Pullman-ի նման միջազգային բրենդերը բերում են իրենց հավատարմության ծրագրերը, որոնք ընդգրկում են միլիոնավոր հաճախորդներ ամբողջ աշխարհում: Սա թույլ է տալիս գրավել զբոսաշրջիկների, ովքեր, օրինակ, Պրահայում Marriott-ին ծանոթ ճանապարհորդը կարող է ընտրել նույն ցանցի հյուրանոցը Երևանում:
2. Ապրանքի որակի բարձրացում. Միջազգային բրենդերը բերում են որակի ստանդարտներ, յուրահատուկ ծառայություններ և ժամանակակից տեխնոլոգիաներ, որոնք տարբերում են դրանք տեղական առաջարկներից:
3. Ֆինանսական գրավչություն. Ներդրողների համար միջազգային բրենդերը նշանակում են ավելի ցածր ռիսկեր և ավելի բարձր եկամտաբերություն: Հայտնի բրենդերի հյուրանոցներն ավելի հեշտ են ստանում բանկային վարկեր և ունեն ավելի բարձր արժեք վերավաճառքի ժամանակ:

Միջազգային ներդրումները և բրենդերը ստեղծում են «բարձրացող պարույր». կապիտալը գրավում է բրենդեր, բրենդերը՝ զբոսաշրջիկներ, իսկ զբոսաշրջիկները խթանում են հետագա ներդրումները: Տեղական ընկերությունները, թեև կարևոր են, հաճախ չունեն բավարար ռեսուրսներ կամ ճանաչելիություն՝ համաշխարհային մակարդակով մրցակցելու համար:

Հայաստանի ներկայիս իրավիճակը

Հայաստանն արդեն զգալի քայլեր է կատարել զբոսաշրջության զարգացման ուղղությամբ: Զոլտան Սաբոն առանձնացնում է հետևյալ ուժեղ կողմերը.

• Հյուրընկալություն և մշակույթ. Երևանը տպավորում է մաքրությամբ, զարգացած գիշերային կյանքով և տեղացիների բարեհաշվությամբ: Անգլերենի բարձր մակարդակի իմացությունը հեշտացնում է օտարերկրյա զբոսաշրջիկների հետ շփումը:
• Միջազգային բրենդերի առկայություն. Pullman-ի նման բրենդերն արդեն ներկա են Երևանում, ինչը վկայում է շուկայի հասունության մասին: Ապագայում սպասվում է նոր բրենդերի գալուստ՝ ինչպես նոր օբյեկտների, այնպես էլ գոյություն ունեցող շենքերի վերակառուցման համար:
• Շուկայի կայունություն. Չնայած համաճարակին և տարածաշրջանային հակամարտություններին, Հայաստանը ցույց է տալիս զբոսաշրջային ոլորտի կայուն աճ:

Սակայն աշխարհաքաղաքական իրավիճակը, ներառյալ հարևան տարածաշրջաններում հակամարտությունները (օրինակ՝ Ռուսաստան-Ուկրաինա կամ Իրանի ճգնաժամ), զգուշավորություն է առաջացնում ներդրողների մոտ: Սա սահմանափակում է կապիտալի ներհոսքը, թեև շուկան մնում է խոստումնալից:

Ի՞նչ կարող է անել Հայաստանը

Զբոսաշրջության հետագա զարգացման համար, Սաբոյի խոսքով, Հայաստանը կարող է ձեռնարկել հետևյալ քայլերը.

1. Բյուրոկրատիայի նվազեցում. Գրանցման, լիցենզավորման և ֆինանսական գործառույթների ընթացակարգերի պարզեցումը կգրավի ավելի շատ ներդրողներ և բրենդեր: Ժամանակակից վճարային համակարգերը, օրինակ՝ անկոնտակտ քարտերը, նույնպես կբարելավեն զբոսաշրջիկների փորձը:
2. Ենթակառուցվածքներում ներդրումներ. Տրանսպորտային ցանցի, հասարակական տարածքների և հյուրանոցային ենթակառուցվածքների զարգացումը մնում է առաջնահերթություն: Հայաստանի կառավարությունն արդեն ցույց է տալիս նվիրվածություն այդ նպատակներին, ինչը հաստատվում է միջազգային ֆորումներում:
3. Կայուն զարգացում. Զբոսաշրջությունը պետք է օգուտ բերի ոչ միայն տնտեսությանը, այլև տեղի համայնքներին: Սա ներառում է մշակութային ժառանգության պահպանում, էկոլոգիապես մաքուր օբյեկտների զարգացում և տեղական արտադրողների աջակցություն:
4. Յուրահատկության խթանում. Հայկական ավանդույթների, խոհանոցի և բնական տեսարժան վայրերի ընդգծումը կօգնի առանձնանալ մրցակիցների ֆոնին:

Կառավարության և մասնավոր հատվածի դերը

Զբոսաշրջային ոլորտի հաջողությունը կախված է պետության և բիզնեսի սերտ համագործակցությունից: Ինչպես նշել է Սաբոն, կառավարությունը կարող է նպաստել բրենդերի ներգրավմանը՝ ապահովելով կայուն պայմաններ և պարզեցնելով վարչական գործընթացները: Մասնավոր հատվածը, իր հերթին, պետք է ներդրումներ կատարի որակյալ ծրագրերում, որոնք համապատասխանում են միջազգային ստանդարտներին: Զբոսաշրջությունը զարգացած երկրների, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ն կամ Եվրոպայի երկրները, օրինակը ցույց է տալիս, որ համաձայնեցված քաղաքականությունը և արևմտյան ստանդարտներին ուղղված ֆինանսավորման ու կառավարման մոտեցումները զգալիորեն արագացնում են զարգացումը:

Եզրակացություն

Հայաստանն ունի զբոսաշրջությունը զարգացնելու մեծ ներուժ՝ շնորհիվ իր կայունության, հյուրընկալության և յուրահատուկ մշակութային ու բնական ռեսուրսների: Սաբոն վստահ է, որ միջազգային բրենդերի և ներդրումների ներգրավումը կօգնի երկրին հասնել նոր մակարդակի՝ գրավելով ավելի շատ զբոսաշրջիկներ և խթանելով տնտեսական աճը: Դրա համար անհրաժեշտ է շարունակել նվազեցնել բյուրոկրատական խոչընդոտները, ներդրումներ կատարել ենթակառուցվածքներում և խթանել յուրահատուկ առաջարկները: Այս ջանքերի համադրումը կայուն զարգացման և համաշխարհային ստանդարտներին համապատասխանելու հետ կդարձնի Հայաստանը միջազգային զբոսաշրջային ասպարեզում մրցունակ խաղացող: