Հաջորդ քլիքը կարող է մեծ դժվարությունների սկիզբ դառնալ. 2025 թվականի 5 պոտենցիալ սպառնալիքներ

Աշխարհը արագորեն փոխվում է՝ տարեցտարի տեխնոլոգիաները դառնում են ավելի բարդ, խելացի և ինտեգրված առօրյա կյանքին: Արհեստական բանականությունը (ԱԲ), իրերի ինտերնետը (IoT), քվանտային հաշվարկները և հեռավար աշխատանքը բացում են անհավանական հնարավորություններ, սակայն դրանց հետ մեկտեղ՝ նաև նոր խոցելիություններ: 2025 թվականը խոստանում է դառնալ կիբերանվտանգության ոլորտում շրջադարձային կետ՝ թվային ռիսկերը աճում են, իսկ պաշտպանության ավանդական մեթոդներն այլևս չեն կարողանում հակազդել ժամանակակից սպառնալիքներին:

Այս հոդվածում մենք կդիտարկենք հինգ հիմնական մարտահրավեր, որոնք, փորձագետների կարծիքով, կորոշեն 2025 թվականի կիբերանվտանգության լանդշաֆտը: Այս սպառնալիքները կարող են ազդել տվյալների անվտանգության, թվային համակարգերի նկատմամբ վստահության և կրիտիկական ենթակառուցվածքների կայունության վրա:

1. Սոցիալական ինժեներիա՝ գեներատիվ ԱԲ-ի օգտագործմամբ

Գեներատիվ արհեստական բանականությունն հասել է նոր բարձունքների՝ ստեղծելով տեքստեր, տեսանյութեր և ձայնագրություններ, որոնք գրեթե անտարբերելի են իրականներից: Հակերներն օգտագործում են ԱԲ-ն գերռեալիստական ֆիշինգային հարձակումներ ստեղծելու համար, որոնք խաբում են նույնիսկ ամենազգույշ օգտատերերին: Ինչպես SecurityWeek-ին հայտնել է Doppel-ի գլխավոր տնօրեն և համահիմնադիր Քևին Թիանը. «2025 թվականին սոցիալական ինժեներիան կդառնա անվտանգության գլխավոր սպառնալիքը՝ ուժեղացված գեներատիվ ԱԲ-ով: Տեխնոլոգիան թույլ է տալիս ստեղծել համոզիչ կեղծիքներ, ինչպիսիք են deepfake տեսանյութերը կամ ձայնագրությունները, որոնք գրեթե անհնար է տարբերել իրականներից»:

Նման հարձակումների թիրախ կարող են դառնալ մասնավոր անձինք, փոքր և միջին բիզնեսները, խոշոր ընկերությունների աշխատակիցները: Հատկապես խոցելի են նրանք, ովքեր ապավինում են հեռավար աշխատանքին և թվային հաղորդակցություններին: Ինչպե՞ս կարող է նման հարձակումը տեսք ունենալ: Այսօր ԱԲ-ն վերլուծում է սոցիալական ցանցերում հասանելի տվյալները՝ հաղորդագրությունները դարձնելով անհավանականորեն անհատականացված: Պատկերացրեք էլեկտրոնային նամակ Ձեր ղեկավարից՝ նրա ձայնով ձայնագրությամբ, որտեղ նա խնդրում է անհապաղ գումար փոխանցել «մատակարարի նոր հաշվին»: Կամ տեսազանգ, որտեղ Ձեր գործընկերը (իրականում՝ deepfake) խնդրում է մուտք դեպի կորպորատիվ ցանց: Մեկ սեղմում, և Ձեր տվյալները կամ ֆինանսները արդեն հակերների ձեռքում են:

2. Հարձակումներ IoT սարքերի վրա խելացի քաղաքներում

«IoT-ի և բազմաֆունկցիոնալ ամպային միջավայրերի պայթյունավտանգ աճով մենք կտեսնենք խոցելիությունների զգալի աճ: Այս փոխկապակցված համակարգերի պաշտպանությունը 2025 թվականին կդառնա գլխավոր խնդիրներից մեկը», — նշում է Check Point-ի IoT լուծումների գլոբալ ճարտարապետ Անտուանետ Հոդեսը:

Իրերի ինտերնետը ամուր մտել է մեր կյանք՝ խելացի տներ, միացված մեքենաներ, քաղաքային տրանսպորտի կառավարման համակարգեր: Սակայն IoT սարքերի թույլ պաշտպանությունը դրանք դարձնում է հեշտ թիրախ: Թիրախ կարող են դառնալ ոչ միայն խելացի տների սեփականատեր մասնավոր անձինք, այլև քաղաքային վարչակազմերը, կոմունալ ծառայությունները: Վտանգված է խելացի քաղաքների հայեցակարգը, որն այժմ պահանջում է կիբերանվտանգության համար ավելի մեծ ներդրումներ: Հակերները կարող են կոտրել խելացի լուսացույցները՝ ճանապարհներին քաոս առաջացնելով, կամ մուտք գործել խելացի տան համակարգեր՝ սեփականատերերին շանտաժի ենթարկելով տեսահսկման տեսախցիկների տվյալների արտահոսքով: Ծավալուն հարձակումները կարող են կաթվածահար անել հասարակական տրանսպորտի կամ էներգամատակարարման համակարգերը:

3. Նպատակային հարձակումներ մատակարարման շղթաների վրա

Check Point-ի ամպային անվտանգության ինժեներական բաժնի ղեկավար Բրայան ՄակՀենրին ընդգծում է. «Մատակարարման շղթաների վրա հարձակումները դառնում են ավելի տարածված, քանի որ հանցագործներն օգտագործում են ԱԲ՝ ամպային ծառայությունների և SaaS հավելվածների միջև կախվածությունները քարտեզագրելու համար, ինչը թույլ է տալիս կասկադային էֆեկտով հարվածներ հասցնել»:

Ի՞նչ է սա նշանակում. Հակերները ներթափանցում են փոքր ծրագրային ապահովման մատակարարի համակարգ, ներդնում են վնասակար կոդ թարմացման մեջ, որը հետո տարածվում է խոշոր ընկերությունների վրա: Պարզ ասած, հակերներն ուղղակիորեն չեն հարձակվում խոշոր կորպորացիաների վրա, այլ նրանց մատակարարների և գործընկերների, որոնք հաճախ ունեն թույլ պաշտպանություն:

4. Փրկագին պահանջող ծրագրեր՝ ԱԲ-ի աջակցությամբ

Փրկագին պահանջող ծրագրերը (ransomware) էվոլյուցիա են ապրել՝ այժմ օգտագործելով ԱԲ՝ թիրախներ ընտրելու, հարձակումները օպտիմալացնելու և հայտնաբերումից խուսափելու համար: Ինչպես նշում է SC Media-ի փորձագետը, «ԱԲ-ով կառավարվող ransomware-ն ավտոմատացնում է հարձակման փուլերը և նույնիսկ ընդունում է դինամիկ որոշումներ՝ որոշելով թիրախավորման համար առավել կրիտիկական համակարգերը և օպտիմալացնելով հարձակումները առավելագույն հաջողության համար»: Այսինքն, ԱԲ ալգորիթմը վերլուծում է ընկերության տվյալները, գտնում խոցելիությունները և կոդավորում է կարևոր տվյալների բազաները կամ կառավարման համակարգերը: Օրինակ, հիվանդանոցը կորցնում է հիվանդների տվյալներին հասանելիությունը, իսկ էլեկտրակայանը՝ կառավարման համակարգերին: Հակերները սպառնում են գաղտնի տեղեկատվության արտահոսքով, եթե փրկագինը չվճարվի:

5. Քվանտային հարձակումներ կրիպտոգրաֆիայի վրա

2025 թվականին առաջադեմ հանցագործների թիրախ կարող են դառնալ պետական հաստատությունները, բանկերը, տեխնոլոգիական հսկաները, կրիպտոարժույթների հարթակները: Տուժել կարող են բոլորը, ովքեր ապավինում են ժամանակակից կոդավորման ստանդարտներին, այսինքն՝ գրեթե ամբողջ թվային աշխարհը:

2025 թվականին քվանտային համակարգիչները հասնում են այնպիսի մակարդակի, որն ընդունակ է խաթարել ավանդական կոդավորման ալգորիթմները, ինչպիսիք են RSA-ն և ECC-ն: Սա սպառնում է թվային անվտանգության հիմքերին: Check Point-ի վաճառքի ինժեներ Պաալ Աասերուդսեթերը զգուշացնում է. «2025 թվականին մենք կտեսնենք քվանտային հաշվարկների առաջին նկատելի ազդեցությունները կիբերանվտանգության վրա: Կազմակերպությունները պետք է սկսեն անցում կատարել դեպի քվանտակայուն կոդավորման մեթոդներ»:

Հակերները, որոնք մուտք ունեն քվանտային հաշվիչներ, կարող են կոտրել կոդավորումը՝ գաղտնալսելով նախկինում պաշտպանված համարվող տվյալները: Սա կարող է հանգեցնել ռազմական գաղտնիքների, ֆինանսական տվյալների կամ միլիոնավոր օգտատերերի անձնական տեղեկությունների արտահոսքի: Նույնիսկ առանց քվանտային մեքենաներին ուղղակի մուտքի, հակերները կարող են արդեն հիմա հավաքել կոդավորված տվյալներ՝ դրանք հետագայում կոտրելու համար, կարծում են մասնագետները: