Telegram-ը դուրս է մնացել 2025 թվականի ամենաապահով մեսենջերների լավագույն հնգյակից

Հանրաճանաչ Telegram մեսենջերը կորցրել է իր տեղը հաղորդագրությունների փոխանակման ամենաապահով հավելվածների հնգյակում՝ ըստ Artezio ընկերության (մտնում է «Ланит» խմբի մեջ) ամենամյա հետազոտության: 2025 թվականին վարկանիշը գլխավորել են Signal, Olvid, Threema, Element (Matrix) և Session մեսենջերները, մինչդեռ Telegram-ը չի հայտնվել նույնիսկ առաջին տասնյակում: Պատմում ենք, թե ինչու է դա տեղի ունեցել, ով է դարձել նոր առաջատարը և ինչ միտումներ են որոշում մեսենջերների անվտանգությունը 2025 թվականին:

Նոր լավագույն հնգյակ. Signal, Olvid և այլ առաջատարներ

Artezio-ն գնահատել է մեսենջերները 60 պարամետրերով, ներառյալ գաղտնագրման որակը, մետատվյալների պաշտպանությունը, սոցիալական ինժեներիայի նկատմամբ դիմադրողականությունը և գաղտնիության քաղաքականության թափանցիկությունը: Արդյունքում 2025 թվականի ամենաապահով մեսենջերների լավագույն հնգյակը հետևյալն է.

1. Signal: Առաջատար է բաց կոդի, մետատվյալների նվազագույն հավաքագրման և «հետաձգված գաղտնագրման» նոր համակարգի շնորհիվ, որը պաշտպանում է տվյալները նույնիսկ բանալիների արտահոսքի դեպքում:
2. Olvid: Ֆրանսիական մեսենջեր zero-trust ճարտարապետությամբ, որը գրանցման համար չի պահանջում հեռախոսահամար կամ էլ․ փոստ:
3. Threema: Շվեյցարական պլատֆորմ՝ ամբողջական սկզբից-վերջ գաղտնագրմամբ և անանուն գրանցմամբ:
4. Element (Matrix): Բաց կոդով դեցենտրալիզացված պլատֆորմ, որը սիրված է խոշոր կորպորացիաներից անկախություն գնահատողների շրջանում:
5. Session: Ավստրալիական մեսենջեր, որն օգտագործում է Tor-ի նման երթուղայնացում՝ առավելագույն անանունության համար:

Այս պլատֆորմներն առանձնանում են գաղտնիության նկատմամբ խիստ մոտեցմամբ և օգտատերերի տվյալների նվազագույն հավաքագրմամբ, ինչը դառնում է 2025 թվականի առանցքային միտում:

Ինչու՞ Telegram-ը կորցրեց իր դիրքերը

Telegram-ը, որը 2024 թվականին զբաղեցնում էր հինգերորդ տեղը, դուրս մնաց լավագույն հնգյակից՝ անվտանգության քաղաքականության փոփոխությունների և տեխնիկական թերությունների պատճառով: Ինչպես բացատրեց Artezio-ի ԱՀ և վեբ տեխնոլոգիաների զարգացման տնօրեն Սերգեյ Մատուսևիչը, հիմնական պատճառներն են.

• Լռելյայն սկզբից-վերջ գաղտնագրման բացակայություն: Ի տարբերություն Signal-ի կամ Threema-ի, Telegram-ն օգտագործում է սկզբից-վերջ գաղտնագրում միայն «գաղտնի զրույցներում», մինչդեռ սովորական և խմբային զրույցները պաշտպանված են սերվերային գաղտնագրությամբ (MTProto), ինչը չի համապատասխանում ժամանակակից ստանդարտներին:
• Համագործակցություն իշխանությունների հետ: 2024 թվականի օգոստոսին Պավել Դուրովի ձերբակալությունից հետո Telegram-ն ավելի ակտիվորեն սկսեց համագործակցել իրավապահ մարմինների հետ՝ բացահայտելով IP հասցեներ և հեռախոսահամարներ: Օրինակ՝ 2024 թվականին ԱՄՆ-ը ստացավ 2253 օգտատերերի տվյալներ, իսկ Հնդկաստանը՝ 23,535: Սա անհանգստություն առաջացրեց անանունությունը գնահատող օգտատերերի շրջանում:
• Կիբեռսպառնալիքների աճ: Telegram-ը դարձել է ֆիշինգի, խարդախության և վնասակար բովանդակության տարածման հարթակ, ինչը խաթարում է նրա հեղինակությունը: 2024 թվականին պլատֆորմում կիբեռհանցագործների ակտիվությունը աճել է 53%-ով:

X-ի օգտատերերը դժգոհություն են հայտնում. «Telegram-ը հանձնել է դիրքերը, Դուրովը ստում է գաղտնիության մասին, իսկ ՖՍԲ-ն, կարծես, արդեն այնտեղ է», — գրում է @sasha_sotnik-ը: Ուրիշներն ընդգծում են. «Signal-ն այժմ պարտադիր է, Telegram-ը մեմերի համար է, ոչ թե լուրջ զրույցների»:

Վարկանիշի առաջատարներ. ի՞նչն է նրանց դարձնում անվտանգ

Signal-ը պահպանում է առաջին տեղը շնորհիվ.

• Բոլոր զրույցների և զանգերի համար լռելյայն ամբողջական սկզբից-վերջ գաղտնագրման:
• Բաց կոդի, որը ստուգվել է փորձագետների կողմից:
• «Հետաձգված գաղտնագրման» (2024 թվականից), որը պաշտպանում է տվյալները նույնիսկ սարքի կոմպրոմետացման դեպքում:
• Տվյալների նվազագույն հավաքագրման՝ միայն հեռախոսահամար, առանց գեոլոկացիայի կամ մետատվյալների:

Olvid-ն առանձնանում է կենտրոնական սերվերի բացակայությամբ և անձնական տվյալներով գրանցման կարիքի բացակայությամբ, ինչը բացառում է արտահոսքերը: Threema-ն առաջարկում է անանուն ID-ներ հեռախոսահամարների փոխարեն և պահպանում է մետատվյալների նվազագույն քանակ: Element-ը գրավում է դեցենտրալիզացիայով, որտեղ օգտատերերը կարող են գործարկել սեփական սերվերներ: Session-ն օգտագործում է Tor-ի նման երթուղայնացում՝ թաքցնելով IP հասցեները և հաղորդագրությունների երթուղիները:

2025 թվականի միտումներ. դեանոնիմիզացիա և միգրացիա

Artezio-ն նշում է, որ խոշոր պլատֆորմները, ինչպիսիք են Telegram-ը և WhatsApp-ը, ավելի հաճախ են համագործակցում իշխանությունների հետ, ինչը նվազեցնում է նրանց գրավչությունը գաղտնիություն փնտրող օգտատերերի համար: Օրինակ՝ 2024 թվականին Telegram-ը Ավստրալիայում տուգանվել է 957,780 ԱՄՆ դոլարով՝ ահաբեկչության և երեխաների շահագործման մասին տվյալներ տրամադրելու հետաձգման համար: Սա օգտատերերին մղում է դեպի նիշային մեսենջերներ, որտեղ առաջնահերթ են անանունությունը և դեցենտրալիզացիան:

Մյուս կողմից, Telegram-ը ներկայացնում է նոր գործառույթներ, ինչպիսիք են 200 հոգու համար նախատեսված գերպաշտպանված խմբային զանգերը՝ բլոկչեյնի նման տեխնոլոգիայով, սակայն դա չի փոխհատուցում հիմնական թերությունները: Քննադատները նշում են, որ նման թարմացումները ավելի շուտ մարքեթինգային քայլեր են, քան անվտանգության իրական բարելավում:

Խորհուրդներ օգտատերերին

Telegram-ում ռիսկերը նվազագույնի հասցնելու համար փորձագետները խորհուրդ են տալիս.

• Օգտագործել «գաղտնի զրույցներ» գաղտնի խոսակցությունների համար:
• Միացնել երկգործոն նույնականացում և տեղային գաղտնաբառ:
• Թաքցնել հեռախոսահամարը գաղտնիության կարգավորումներում:
• Օգտագործել VPN՝ IP հասցեն թաքցնելու համար, օրինակ՝ ExpressVPN՝ անկախ աուդիտով:
• Պարբերաբար ստուգել ակտիվ սեսիաները և ավարտել կասկածելի մուտքերը:

Նրանց համար, ում համար առավելագույն գաղտնիությունն է կարևոր, արժե մտածել Signal, Threema կամ Session մեսենջերներին անցնելու մասին, հատկապես զգայուն թեմաների քննարկման համար: