Պեկինի Շիցզինշան շրջանում բացվել է անսովոր հետազոտական կենտրոն՝ «մանկապարտեզ» ռոբոտների համար: Այստեղ մեքենաները յուրացնում են շարժումն ու աշխարհի հետ փոխազդեցությունը ոչ թե մարդու պատրաստի հրահանգներով, այլ փորձերի և սխալների մեթոդով: Նախագիծը ստեղծվել է չինական Tashan Technology ընկերության և Թյուրինգի մրցանակի դափնեկիր, ամրապնդմամբ ուսուցման (reinforcement learning) ռահվիրաներից Ռիչարդ Սաթոնի ղեկավարած թիմի համատեղ ջանքերով:
Ինչ են սովորեցնում ռոբոտներին
Ինչպես պատմում է globaltimes.cn-ը Մարդանման ռոբոտների նախապատրաստման սովորական մոտեցումը հենվում է մարդկանց ցուցադրությունների, հեռակառավարման կամ շարժումների որսման (motion capture) վրա: Չինաստանի նոր մարզչական կենտրոններում մեքենաները հաճախ կենցաղային և արտադրական առաջադրանքները մշակում են հենց այդպես:
«Ռոբոտ-մանկապարտեզը» այլ հարց է դնում. կարո՞ղ են արդյոք ռոբոտները շարունակել սովորել արդեն գործարկումից հետո՝ հենվելով սեփական փորձի վրա: Կենտրոնում տեղադրված են զգայական (տակտիլ) ընկալման համակարգեր: Ռոբոտները բազմիցս կրկնում են շարժումները, հետադարձ կապ են ստանում ֆիզիկական շփումից և շտկում վարքագիծը: Եթե մեքենան բախվում է պատին, բախումը դառնում է փորձի մաս. համակարգը ֆիքսում է սխալը և հաջորդ անգամ փորձում խուսափել դրանից: Անհաջողությունն այստեղ խափանում չէ, այլ ուսուցման համար տվյալ:
Ինչու է սա կարևոր
Ռիչարդ Սաթոնը բացման ժամանակ նշեց, որ նախագծին անհրաժեշտ է անվտանգ միջավայր, որտեղ ռոբոտները կկարողանան ուսումնասիրել իրենց «մարմնի» հնարավորությունները և ֆիզիկական աշխարհի օրենքները: Դրա համար պահանջվում են ոչ միայն նոր ալգորիթմներ, այլև հատուկ նախագծված մեքենաներ և տարածություններ: Սխալներն անխուսափելի են. և՛ հետազոտողները, և՛ ռոբոտները ստիպված են լինելու սովորել դրանցից: Փորձագետները ընդգծում են կարճաժամկետ և երկարաժամկետ էֆեկտների միջև տարբերությունը: Մարդու ցուցադրություններով ուսուցումը տալիս է արագ արդյունք, բայց ռոբոտի վարքագիծը դրանից հետո հաճախ մնում է ֆիքսված: Փորձի միջոցով անընդհատ ուսուցումը տեսականորեն թույլ է տալիս մեքենային հարմարվել նոր օբյեկտներին և իրավիճակներին, որոնք չեն եղել ելակետային տվյալներում: Այսպիսի մոտեցման թույլ կողմը «սարքավորումային մասն» է (hardware): Ռոբոտը պետք է լինի բավականաչափ ամուր, որպեսզի դիմանա սեփական սխալներին: Եթե մեքենան չի կարող իրեն թույլ տալ սխալվել, նա չի կարողանա նաև սովորել:
Հեռանկարներ և սահմանափակումներ
Մասնագետների կարծիքով՝ աշխարհի ինքնուրույն հետազոտումն օգնում է ռոբոտներին դուրս գալ նեղ, նախապես տրված առաջադրանքների շրջանակից և ձևավորել ֆիզիկական միջավայրի ավելի ընդհանուր ընկալում: Ժամանակի ընթացքում առանձին մեքենաների փորձը տեսականորեն կարելի է փոխանցել ընդհանուր մոդելներին և տարածել այլ սարքերի վրա: Սա հատկապես արժեքավոր է բարդ պայմաններում, որտեղ անհնար է նախապես հավաքել ցուցադրություններ բոլոր սցենարների համար: Առայժմ մեթոդը գտնվում է վաղ փուլում: Կենտրոնում գտնվող փոքրիկ ռոբոտ-սարդը սովորել է առաջ շարժվել մոտ 40 րոպեում՝ առանց նախնական գիտելիքների, բայց դա նեղ առաջադրանք է: Բարդ մարդանման ռոբոտների համար փոփոխականները շատ ավելի շատ են՝ հավասարակշռություն, էներգիայի ծախս, ջերմաստիճան, անվտանգություն: Ամենայն հավանականությամբ, սեփական փորձի միջոցով ուսուցումը լրացնելու է, այլ ոչ թե ամբողջությամբ փոխարինելու է հեռակառավարմանը, նմանակմանն ու սիմուլյացիաներին: Այնուամենայնիվ, քանի որ ռոբոտները լաբորատորիաներից դուրս են գալիս գործարաններ, ծառայությունների ոլորտ և տնային տնտեսություններ, տեղակայումից հետո հարմարվելու ունակությունը կարող է դառնալ ոլորտի զարգացման առանցքային ուղղություններից մեկը:
Կարճ ասած
Պեկինում բացել են «ռոբոտ-մանկապարտեզ», որտեղ մեքենաները սովորում են զգայական (տակտիլ) փորձի, փորձերի և սխալների միջոցով, այլ ոչ թե միայն մարդու ցուցադրություններով: Նախագիծն իրականացվել է Tashan Technology ընկերության կողմից՝ Ռիչարդ Սաթոնի թիմի հետ համատեղ: Մոտեցումը թույլ է տալիս ռոբոտներին կուտակել սեփական փորձը և տեսականորեն հարմարվել նոր իրավիճակներին, բայց առայժմ գտնվում է վաղ փուլում և պահանջում է ամուր սարքավորումներ, որոնք ունակ են դիմանալու սխալներին: Սպասվում է, որ այս մեթոդը լրացնելու է ուսուցման գոյություն ունեցող եղանակները:
Հետևեք NEWS.am Tech-ին Facebook-ում և Twitter-ում