Արամ Սալաթյան. Հայաստանի ինժեներական ոլորտի զարգացման հաջորդ փուլը համայնքից միասնական համակարգի անցումն է

5 հունիսի, 2026  22:50

Հայաստանի մասնավոր հատվածն արդեն իսկ լուրջ հաջողություններ է դրսևորում ինժեներական և տեխնոլոգիական ոլորտներում, իսկ դրա ամենաակնառու վկայություններից մեկը հայրենական ընկերությունների ձեռքբերումներն են միջազգային շուկաներում։ Այս մասին հայկական առաջին ռազմաարդյունաբերական RISE-2026 ցուցահանդեսի շրջանակներում հայտարարել է Հայաստանի ինժեներների ասոցիացիայի խորհրդի նախագահ Արամ Սալաթյանը։

Նրա խոսքով՝ այսօր հայկական ձեռնարկություններն արդեն ընդունակ են ոչ միայն ժամանակակից մշակումներ ստեղծել՝ ներառյալ ռազմական արդյունաբերության արտադրանքը, այլև հաջողությամբ արտահանել դրանք արտերկիր։ Սակայն էլ ավելի կարևոր են այն գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում ոլորտի ներսում և որոշում են դրա ապագան։

Կրթությունն ավելի ու ավելի է մոտենում արդյունաբերությանը

Սալաթյանը նշել է, որ մասնավոր հատվածում այսօր հստակորեն նկատվում են երեք առանցքային միտումներ։ Դրանցից առաջինը կրթական համակարգի մերձեցումն է արդյունաբերությանը։ Նրա խոսքով՝ շատ ընկերություններ արդեն համալսարանների հետ համատեղ ստեղծում են նոր մասնագիտություններ, իսկ ուսուցումն ավելի ու ավելի հաճախ է անցկացվում անմիջապես արտադրական հարթակներում և հենց ընկերություններում։ Նման մոտեցումը թույլ է տալիս զգալիորեն ավելի արագ պատրաստել մասնագետներ նոր ուղղություններով և ուսանողներին հասանելիություն ապահովել ամենաժամանակակից տեխնոլոգիաներին ու գիտելիքներին։

Նա ընդգծել է, որ այս փոփոխությունները թելադրում է շուկան։ Տեխնոլոգիաները զարգանում են չափազանց արագ, իսկ մրցակցությունն դառնում է էլ ավելի կոշտ։ Այս պայմաններում հաղթում է նա, ով ընդունակ է ավելի արագ պատրաստել հասուն ինժեներներ նոր ոլորտների և գործունեության ուղղությունների համար։ «Մենք տեսնում ենք եզակի երևույթ, երբ արդյունաբերությունը փաստացիորեն իր վրա է վերցնում կրթական ֆունկցիայի մի մասը և զարգացնում է այն համալսարանների հետ համատեղ»,— նշել է նա։

Գիտական հետազոտություններն անցնում են ինդուստրիա

Երկրորդ կարևոր գործընթացը, Սալաթյանի խոսքով, կապված է այն բանի հետ, որ գիտական հետազոտություններն ավելի ակտիվորեն են ինտեգրվում արդյունաբերական հատվածին։ Նա ընդգծել է, որ հայկական ինժեներական ընկերություններն արդեն ընդունակ են ձևակերպել երկարաժամկետ հետազոտական խնդիրներ և համապատասխան պատվերներ տեղադրել երկրի գիտական կենտրոններում ու լաբորատորիաներում։

Եթե նախկինում հետազոտությունները հաճախ գոյություն ունեին արտադրությունից առանձին, ապա այժմ ինդուստրիան սկսում է ինքնուրույն ձևավորել գիտական մշակումների պահանջարկը՝ ստեղծելով կայուն կապ հիմնարար գիտության և շուկայի իրական կարիքների միջև։ Սալաթյանի խոսքով՝ սա վկայում է ոլորտի որակական հասունացման մասին, որն արդեն ընդունակ է մտածել երկարաժամկետ կատեգորիաներով և ներդրումներ կատարել ապագա տեխնոլոգիական լուծումներում։

Հայկական ընկերությունները սկսում են աշխատել միմյանց հետ

Երրորդ կարևոր միտումը Սալաթյանն անվանել է հայկական ընկերությունների միջև համագործակցության ուժեղացումը։ Նրա խոսքով՝ ժամանակակից տեխնոլոգիաները, նոր բիզնես-մոդելները և արհեստական բանականության թռիչքաձև զարգացումը պահանջում են գիտելիքների և ռեսուրսների այնպիսի ծավալներ, որոնց մեկ ընկերությունը հաճախ դժվարանում է տիրապետել միայնակ։

Այդ պատճառով ձեռնարկություններն ավելի ու ավելի հաճախ են սկսում գործընկերային հարաբերություններ կառուցել միմյանց հետ։ «Ընկերություններն աստիճանաբար վերածվում են ցանցային կառույցների, իսկ ինքնին ոլորտը դառնում է փոխկապակցված էկոհամակարգ»,— ընդգծել է նա։ Նրա խոսքով՝ այս գործընթացը նշանակում է անցում առանձին խաղացողներից դեպի լիարժեք համայնք, որտեղ մասնակիցները սերտորեն փոխգործակցում են միմյանց հետ և ուժեղացնում միմյանց։

Նրա գնահատմամբ՝ ոլորտն արդեն անցել է առանձին ընկերություններից դեպի պրոֆեսիոնալ համայնքի ձևավորման ճանապարհը։ Այժմ նրա առջև խնդիր է դրված անցնել լիարժեք համակարգի մակարդակի։

«Մենք տեսնում ենք էվոլյուցիա՝ ոլորտ, այնուհետև համայնք, իսկ այնուհետև համակարգ։ Եթե մեզ հաջողվի մեր ոլորտը վերածել համակարգի, որտեղ բոլոր մասնակիցները լրջորեն կապված կլինեն միմյանց հետ, դա կդառնա Հայաստանի հաջորդ մեծ հաջողությունը»,— հայտարարել է նա։

Պետությունը և բիզնեսը ստեղծել են մրցակցային առավելություն

Խոսելով պետության և մասնավոր հատվածի փոխգործակցության մասին՝ Սալաթյանը նշել է, որ Հայաստանի ինժեներա-տեխնոլոգիական բնագավառում արդեն ձևավորվել է համագործակցության արդյունավետ մոդել։ Նրա խոսքով՝ արտասահմանյան մասնագետներն ու փորձագետները գալիս են Հայաստան՝ դասավանդելու և փորձի փոխանակման համար, սակայն, ծանոթանալով պետության, բիզնեսի և ոլորտային կառույցների փոխգործակցության տեղական համակարգին, հաճախ իրենք են սկսում ընդօրինակել հայկական փորձը։

Նա համարում է, որ հենց պետության և մասնավոր հատվածի գործընկերությունն է դարձել երկրի մրցակցային առավելություններից մեկը։ «Մեր ոլորտում պետության և բիզնեսի համագործակցությունն աշխատում է շատ հաջող։ Դա իրոք Հայաստանի մրցակցային առավելությունն է»,— ընդգծել է նա։

Հիշեցնենք, որ միջոցառման ինֆորմացիոն գործընկերն է NEWS.am Tech-ը։

Հետևեք NEWS.am Tech-ին Facebook-ում և Twitter-ում