Հայաստանի կոշիկի ոլորտը արտադրության ամենահետաքրքիր ոլորտներից է, որն իր պատմության ընթացքում ակտիվ զարգացման և հանրաճանաչության շրջաններ է ապրել։ Հայկական կոշիկի մշակույթն ունի իր ուրույն առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հնագույն գտածոներ. հենց Հայաստանի տարածքում հնագետները հայտնաբերել են ամենահին կոշիկը, ինչը վկայում է ազգային արհեստի հարստության և ինքնատիպության մասին։
Սակայն այս ոլորտն ունի ոչ միայն հարուստ պատմական ժառանգություն, այլև ժամանակակից ներուժ. երկրում գործում են արտադրական ընկերություններ, որոնք զարգանում են, բախվում խնդիրների և փնտրում դրանց լուծման ուղիները։ Հայրենական կոշիկի արտադրության առանձնահատկությունների և խնդիրների մասին Economix ծրագրի եթերում պատմել է «Ոտնաման» ընկերության համահիմնադիր Աբգար Սարգսյանը։
Որակն ավելի կարևոր է, քան արտաքին տեսքը. Ինչպես ընտրել անվտանգ և երկարակյաց կոշիկՍարգսյանի խոսքով, ապրանք ընտրելիս կարևոր են երեք չափանիշներ՝ արտաքին տեսք, որակ և գին։ «Այժմ շատ հայտնի են Չինաստանից կոշիկները և այլ ապրանքները. արտաքին տեսքը գրավում է, իսկ որակը, ինչպես բոլորին է հայտնի, հաճախ ցանկալի բան է թողնում», — նշում է նա։
«Հայկական մշակույթում գոյություն ունի կայուն պատկերացում. «թանկ է, նշանակում է՝ որակով»։ Դա զգում է յուրաքանչյուր գնորդ։ Եթե, օրինակ, դուք 10 000 դրամով կոշիկ եք գնում՝ ակնկալելով, որ այն կծառայի մի քանի ամիս, գործնականում այն կարող է շարքից դուրս գալ ավելի շուտ։ Ընդ որում, հաճախ հաշվի չի առնվում ևս մեկ կարևոր կողմ. ոչ որակյալ կոշիկը վնասում է մաշկին և ոտնաթաթերին։ Մինչ մարդ երիտասարդ է, դա կարող է աննկատ մնալ, բայց ժամանակի ընթացքում խնդիրները դառնում են զգալի», — վստահ է Սարգսյանը։
Ելնելով այս ամենից՝ նա խորհուրդ է տալիս մի փոքր ավելի շատ գումար ծախսել և գնել կոշիկ, որը կծառայի ավելի երկար և, որն ավելի կարևոր է, անվտանգ կլինի առողջության համար։ Իսկ ինչպե՞ս կարող է սովորական գնորդը որոշել որակյալ կոշիկը, որը չի վնասի ոտնաթաթերին։ Գլխավորը, նշում է Սարգսյանը, կողմնորոշվել բնական նյութերով, հատկապես կոշիկի ներքին հատվածում. դրա որակը շատ ավելի կարևոր է, քան նույնիսկ արտաքին տեսքը։
Զրոյից դեպի հաջողությունՆերկայացնելով «Ոտնաման» ընկերության կայացման ուղին՝ Սարգսյանը նշել է, որ ընկերության աշխատանքը սկսվել է մեծ էնտուզիազմի և ռոմանտիզմի, ինչպես նաև հայկական շուկան նվաճելու ցանկության հիման վրա։
«Երբ մենք նոր էինք սկսում աշխատել այս ոլորտում, իրականում գրեթե ոչինչ չգիտեինք։ Ես և իմ ընկերը «Ոտնաման»-ը ստեղծեցինք շատ փոքր միջոցներով։ Մենք ունեինք էնտուզիազմ, հսկայական մոտիվացիա, և դա մեզ մղեց գործարկել մի բիզնես, որի մասին սկզբնական շրջանում հստակ պատկերացում չունեինք, թեև տեղյակ էինք բիզնեսի աշխատանքի շատ կողմերի մասին ընդհանուր առմամբ», — հայտարարել է նա։
Ի սկզբանե նրանք կողմնորոշվել են ներքին շուկայի վրա. «Մենք ի սկզբանե ռեալիստ էինք։ Մեր ուշադրության կենտրոնում էր ներքին շուկան. նախ կկառուցենք առաջին հարկը, հետո երկրորդը, իսկ հետո կմտածենք հետագա զարգացման մասին։ Երբ մենք հետազոտություն անցկացրեցինք, հասկացանք, որ Հայաստանում մարդիկ նախընտրում են ավելի մատչելի և արագ կոշիկի փոփոխություն»։
Ընկերությունն առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձրել կոշիկի օրթոպեդիկ կողմերին. «Մենք սկսեցինք աշխատել օրթոպեդների հետ, քանի որ մեզ համար կարևոր էր, որ մեր կոշիկներն ու կիսակոշիկները ճիշտ լինեին, այսպես կոչված՝ օրթոպեդիկ, և մենք հասկացանք, որ բնակչության մոտ ոտնաթաթերի հետ կապված լուրջ խնդիր կա։ Այդ հիման վրա մենք սկսեցինք արտասահմանից հատուկ կաղապարներ պատվիրել, տարբեր նյութեր և ներդիրներ փորձել»։
Գլխավոր խնդիրը՝ սեփական հումքի բացակայությունն էՍարգսյանը նշում է, որ ոլորտի ամենամեծ դժվարություններից մեկը երկրի ներսում հումքի արտադրության գրեթե լիակատար բացակայությունն է.
«Մենք չունենք, կամ գրեթե չունենք, հումքի արտադրություն շատ ուղղություններով։ Կաշվի ոլորտում լուրջ խնդիր կա. նրանք, ովքեր կաշի են արտադրում, շատ փոքր ընկերություններ են։ Մենք գործնականում չունեինք խոշոր կաշվի գործարաններ, իսկ այն գործարանները, որոնք կային, գրեթե փակվեցին»։
Գործարանների փակման պատճառները, ըստ նրա, կապված են ռեսուրսների և կադրերի պակասի հետ։ Նույնիսկ այն փոքր արտադրողները, որոնք գոյություն ունեն, հաճախ օգտագործում են ներմուծված հումք. «Կան շատ փոքր արտադրողներ, որոնք ներդիրներ են պատրաստում, բայց հումքը նույնպես գալիս է արտասահմանից։ Եթե մենք ունենայինք արտադրության ամբողջական ցիկլ, կարող էինք ավելի ցածր գներով թողարկել կոշիկներ, ինչպես նաև պայուսակներ և այլ ապրանքներ, բայց, ցավոք, այդ ցիկլը մենք չունենք»։
Սարգսյանն ընդգծում է, որ սեփական հումքի բացակայությունը մնում է ոլորտի ամենալուրջ և համակարգային խնդիրներից մեկը, որը սահմանափակում է դրա զարգացումն ու մրցունակությունը։
Հետևեք NEWS.am Tech-ին Facebook-ում և Twitter-ում