Տուրիզմի ոլորտը Հայաստանի համար ռազմավարական ճյուղ է: Այս մասին HIF Yerevan – 2025 ֆորումի ժամանակ հայտարարել է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության փոխնախարար Էդգար Զաքարյանը:
Փոխնախարարի խոսքով՝ կառավարությունը մշակել է 2026-2030 թվականների տուրիզմի զարգացման ռազմավարություն:
«Այս ռազմավարությունը ստեղծում է հստակ և թափանցիկ խաղի կանոններ բոլոր ներդրողների համար՝ ապահովելով բացություն և կանխատեսելիություն գործարար գործընկերների համար», — հայտարարել է փոխնախարարը:
Ընդհանուր առմամբ, ծրագրի համաձայն, մինչև 2030 թվականը նախատեսվում է միջազգային տուրիստական այցելությունների թիվը տարեկան 10%-ով ավելացնել՝ բարձրացնելով Հայաստանի գրավչությունը, ինչի արդյունքում մինչև 2030 թվականը միջազգային այցելությունների թիվը կհասնի մոտ 3 միլիոնի, իսկ տարեկան ստացվող եկամուտը կավելանա մինչև 3 միլիարդ ԱՄՆ դոլար:
Կառավարությունը խոստանում է…Զաքարյան փոխնախարարի խոսքով՝ Հայաստանի կառավարությունը հավատարիմ է ենթակառուցվածքների ինտենսիվ զարգացմանը, հատկապես երկրի պատմամշակութային կենտրոններում, զգալի ներդրումներ ներգրավելով:
«Սա թույլ կտա ստեղծել կայուն և բարձրորակ պայմաններ ներդրողների համար», — ընդգծել է նա:
Փոխնախարարը նշել է, որ իշխանությունները ակտիվորեն աջակցում են միջազգային ապրանքանիշերի մասնակցությանը տուրիստական ոլորտի զարգացմանը՝ ներդրողների համար խթաններ տրամադրելով: Մասնավորապես, Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտու կարգավիճակը ստեղծում է բարենպաստ պայմաններ բիզնեսի համար:
«Մենք շարունակում ենք իրականացնել նման ծրագրեր և վստահ ենք, որ նոր ծրագրերի մեկնարկը կարևոր քայլ կլինի ներդրումներ ներգրավելու համար», — հավելել է նա:
Բացի այդ, իրականացվում են լայնածավալ օրենսդրական բարեփոխումներ՝ ուղղված միջազգային չափանիշներին համապատասխանող և գլոբալ գործընկերների համար գրավիչ ներդրումային միջավայր ձևավորելուն:
Անհրաժեշտ է միջգերատեսչական համագործակցություն, ոչ թե մենակատարությունԱյնուամենայնիվ, գրավիչ նպատակներ ձևակերպելը և հավակնոտ թվեր հնչեցնելը խնդրի միայն մի մասն է: Stone Development ընկերության գլխավոր ռազմավարական տնօրեն Զավեն Այվազյանը նշել է, որ հայտարարված ցուցանիշներին հասնելը ենթադրում է զգալի աճ, մասնավորապես՝ միջազգային այցելությունների թվի 1,5 անգամ ավելացում: Սա, նրա հաշվարկներով, նշանակում է մոտ 30 հազար հյուրանոցային համարների լրացուցիչ ստեղծման անհրաժեշտություն:
«Տուրիզմը, որպես ոլորտ, իր բնույթով պահանջում է նույն ենթակառուցվածքը, ինչ բնակավայրերը՝ բնակարաններ, ջրամատակարարում, էլեկտրամատակարարում, տրանսպորտ, ճանապարհներ: Բայց մենք բոլորս հիանալի հասկանում ենք, թե ինչ վիճակում են այդ համակարգերը, հատկապես Երևանից դուրս», — ընդգծել է Այվազյանը:
Որպես օրինակ նա բերել է Դիլիջանը, որտեղ բարձր սեզոնին ջրի և էլեկտրաէներգիայի մատակարարման խափանումներ են գրանցվում:
«Եվ այս ֆոնին մենք մեզ առջև դնում ենք այդպիսի մասշտաբային նպատակներ: Անկասկած, ճիշտ և անհրաժեշտ է սահմանել հավակնոտ խնդիրներ: Սակայն կարևոր է, որ այդ հավակնությունները տարածվեն ոչ միայն տուրիստական ոլորտի, այլ նաև բոլոր փոխկապակցված ճյուղերի վրա», — հավելել է նա:
Ընդհանուր առմամբ, վիճակագրության համաձայն, մեկ տուրիստի կողմից հյուրանոցում ջրի միջին սպառումը կազմում է օրական 394-ից մինչև 677 լիտր՝ կախված տարածաշրջանից: Այսպես, Եվրոպայում՝ մոտ 394 լ/գիշեր, Հարավ-Արևելյան Ասիայի երկրներում՝ մինչև 677 լ, իսկ, օրինակ, Բարբադոսում՝ մինչև 839 լ: Մարոկկոյում տուրիստը միջինում օգտագործում է մոտ 500 լիտր ջուր օրական, ինչը 3-4 անգամ ավելի է, քան ծախսում են տեղի բնակիչները (135–150 լ):
Մեկ տուրիստի էլեկտրաէներգիայի սպառումը նույնպես զգալիորեն տատանվում է՝ բյուջետային հյուրանոցներում մոտ 15 կՎտ/ժ, միջինում՝ 30–50 կՎտ/ժ, իսկ շքեղ հյուրանոցներում՝ 60–75 կՎտ/ժ:
Այվազյանը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձրել տրանսպորտային ենթակառուցվածքի և ճանապարհների վիճակի կարևորությանը, հատկապես եթե խնդիր է դրվում զարգացնել տուրիզմը տարածաշրջաններում: Այս համատեքստում, նրա խոսքով, կարևոր է ապահովել արդյունավետ միջգերատեսչական համագործակցություն:
Պետական բոլոր ոլորտների համաձայնեցված աշխատանքը բարդ խնդիր էԻր հերթին, Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ) տուրիզմի կոմիտեի նախագահ Սերժիու Գերեյրուն հայտարարել է, որ տուրիզմի զարգացումը մարաթոն է, ոչ թե սպրինտ: Գերեյրուի խոսքով՝ հաջողության գլխավոր գործոնը պետական բոլոր ոլորտների համաձայնեցված աշխատանքն է: Եվ հենց այդ մոտեցումը, որն ընդգրկում է ամբողջ կառավարությունը, մնում է բարդ խնդիր. տուրիզմը միշտ չէ, որ առաջնային տեղ է զբաղեցնում բոլոր նախարարությունների օրակարգում, հատկապես՝ կախված քաղաքական ցիկլից: Ուստի կարևոր է, որ տուրիզմը համակարգող նախարարությունը կատարի կոորդինատորի դեր: Առանց նման սինխրոնիզացիայի, ընդգծել է նա, դժվար է հասնել երկարաժամկետ նպատակների:
Գերեյրուն նաև ընդգծել է մասնավոր հատվածի հետ սերտ փոխգործակցության կարևորությունը: Նա տեղեկացրել է, որ, օրինակ, Պորտուգալիայում գործում է մշտական հանձնաժողով՝ բիզնեսի ներկայացուցիչների մասնակցությամբ, ինչը օգնում է ավելի լավ հասկանալ ոլորտի կարիքները՝ լինեն դրանք հմտություններ, վերապատրաստում, թե ֆինանսավորում:
«Այսօր մենք խորհրդատվություն ենք տրամադրում ընկերություններին՝ ԵՄ-ում պարտադիր դառնալու ESG-ստանդարտներին հարմարվելու համար», — հավելել է նա:
Պետությունը, նրա խոսքով, դիվերսիֆիկացնում է ֆինանսական գործիքները, ներառյալ վարկերը, վենչուրային ներդրումները և փոխադարձ երաշխիքները՝ նվազեցնելով ներդրողների ռիսկերը:
HIF Yerevan ֆորումը Հայաստանում առաջատար մասնագիտական հարթակ է հյուրընկալության արդյունաբերության զարգացման և միջազգային ներդրումային համագործակցության ամրապնդման քննարկումների համար: Ֆորումի կազմակերպիչն է Stone Development ընկերությունը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության նախարարության, Տուրիզմի կոմիտեի, Հայաստանի բանկերի միության, Հայաստանի շինարարների ասոցիացիայի, Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի (EBRD), Համաշխարհային բանկի, GIZ-ի և առաջատար միջազգային բիզնես ասոցիացիաների աջակցությամբ:
Հետևեք NEWS.am Tech-ին Facebook-ում և Twitter-ում