Ե՞րբ Starlink ինտերնետը հասանելի կլինի Հայաստանում․ հարցազրույց Արմեն Խրլոբեանի հետ

SpaceX ընկերության Starlink արբանյակային ինտերնետը Հայաստանում կարող է հասանելի դառնալ այս կամ հաջորդ տարի։ Այս մասին NEWS.am Tech-ի հետ զրույցում ասաց BAJ Accelerator-ի հիմնադիր, Covenant Venture Capital-ի գիտության և նորարարության հարցերով տնօրեն Արմէն Խրլոբեանը։

Նա Հայաստան էր եկել մասնակցելու Sevan Startup Summit 2024-ին, որը տարվա ՏՏ կարևորագույն իրադարձություններից է։ Միջոցառման ընթացքում նա մենթորական սեանսներ էր անցկացնում ստարտափների համար, ինչպես նաև ցույց տվեց փոքրիկ շարժական տերմինալ, որով կարելի է միանալ Starlink ինտերնետին։

Ինչո՞ւ է Հայաստանին անհրաժեշտ Starlink ինտերնետ կապ

Հայաստանը Վրաստանի տարածքով միացված է Trans-Asia-Europe օպտիկամանրաթելային մալուխին, որի հետ կապված խնդիրները կարող են ինտերնետ կապի լուրջ խափանումներ առաջացնել։ Սակայն Starlink տեխնոլոգիայի շնորհիվ Հայաստանում ինտերնետը կարող է իսկապես անկախ դառնալ, ինչպես նշեց Արմէն Խրլոբեանը. անգամ եթե մալուխը վնասվի, նույնիսկ եթե լինեն ջրհեղեղներ, երկրաշարժեր և այլ աղետներ, Starlink ինտերնետ հասանելիությունը Հայաստանում կպահպանվի, և հետևաբար այս տեխնոլոգիան ռազմավարական նշանակություն ունի երկրի համար։

Այսօր դժվար է պատկերացնել կյանքն առանց ինտերնետի. տարեցտարի երկրի տնտեսությունն ավելի ու ավելի մեծ կախվածություն է ձեռք բերում դրանից, և, ինչպես նշեց Խրլոբեանը, խոսքը ոչ միայն տեխնոլոգիական ընկերությունների, այլև փոքր բիզնեսի մասին է, օրինակ՝ սուրճ և թեյ վաճառող խանութներ, որոնց աշխատանքի համար ևս անհրաժեշտ է ինտերնետ։

«Հայաստանի համար հիմնարար նշանակություն ունի ինտերնետի անկախությունը, ինչպես նաև էներգետիկ անկախությունն ու անվտանգությունը: Երեքն էլ անհրաժեշտ են մարդկանց անվտանգությունն ապահովելու համար, և դրանք բոլորը փոխկապակցված են»,- ասաց մասնագետը։

2022-ի դրությամբ Հայաստանում, ինչպես նշեց Խրլոբեանը, ամեն ինչ պատրաստ է Starlink-ին միանալու համար։ Գործընթացը, սակայն, մի փոքր ձգձգվել է։ Ակնկալվում է, որ Starlink ինտերնետը Հայաստանում հասանելի կլինի 2025-ին, սակայն շատ փորձագետներ ակտիվորեն աշխատում են այս ժամկետը հնարավորինս մոտեցնելու ուղղությամբ։ Ինքը՝ Խրլոբեանը, հույս ունի, որ Հայաստանն այս տարի կկարողանա միանալ Starlink-ին։

Ինչպե՞ս է աշխատում Starlink ինտերնետը

Starlink-ն ապահովում է բարձր արագությամբ, ցածր ուշացումով լայնաշերտ ինտերնետ հասանելիություն Երկրի շուրջ պտտվող արբանյակների հետ հաղորդակցության միջոցով՝ ավելի ցածր բարձրության վրա են, քան ավանդական արբանյակները: Այժմ կա այսպիսի ավելի քան 6000 արբանյակ, ինչի շնորհիվ Starlink ինտերնետին հասանելիություն հնարավոր է մոլորակի գրեթե ցանկացած կետից, նույնիսկ հեռավոր կամ գյուղական վայրերում, որտեղ ավանդական ինտերնետ ծառայություններն անհասանելի են կամ դանդաղ:

Այս արբանյակները կապվում են Երկրի վրա գտնվող ցամաքային կայանների և Starlink տերմինալների հետ, որոնք փաստացի արբանյակներից ստանում են ինտերնետ ազդանշաններ և հետ են ուղարկում տվյալները:

Երբ Starlink ինտերնետը պաշտոնապես սկսի գործել Հայաստանում, դրան միանալու համար պետք է գնել համապատասխան տերմինալ, որի չափը կախված է դրանց հնարավորություններից և թողունակությունից, և վճարել ամսական սակագին։ Փոքր տերմինալը, ըստ Խրլոբեանի, կարժենա մոտ մեկ միլիոն դրամ, և երեք այդպիսի տերմինալներից բաղկացած ցանցը կկարողանա մի ամբողջ գյուղ կամ փոքր քաղաք ապահովել արբանյակային ինտերնետով։

Հիշեցնենք, որ այս տարի Sevan Startup Summit-ն անցկացվել է հուլիսի 21-ից 27-ը Սևանա լճի ափին գտնվող վրանային ճամբարում։ Ամեն տարի այս ոչ ֆորմալ բիզնես ֆորումը ներգրավում է հարյուրավոր և հազարավոր ստարտափների Հայաստանից և մի շարք այլ երկրներից՝ հնարավորություն տալով նրանց ներկայացնել իրենց գաղափարները պոտենցիալ ներդրողներին և մենթորներին, լսել պատվավոր հյուրերի ելույթները, մասնակցել պանելային քննարկումների, սեմինարների, զրույցների, ժամանցային և շատ այլ միջոցառումների։

NEWS.am Tech-ը Sevan Startup Summit-2024-ի մեդիա գործընկերն է։